Phân-định
Biên-giới từ Tchouk-san
đến Chi-ma
Trich tu Dan Chu - Biên-Bản ngày 29 tháng 3 năm 1889
(Bản tiếng Pháp thiết-lập theo văn-bản
Trung-Hoa , do Tsong-li Yamen thông- đạt lại Ðại-Sứ
Pháp ở Bắc-Kinh, tháng Năm năm 1889)
Nhân-Viên của Ủy-Ban Pháp-Trung về Phân-
Ðịnh Biên-Giới đã thừa-nhận rằng : Bắt
đầu từ Tchou-chan
(Trực-Sơn), thuộc lãnh-thổ Trung-Hoa, đường
biên-giới theo dòng sông, từ
Ðông sang Tây, cho tới Tong-hinh (Ðông-Hưng) và
Mang-kiai (Móng-Cái) . Trong đoạn nầy, đường
giữa của dòng sông là giới-hạn biên-giới,
cách-phân Lo-feou-tong (La-phù- đung), Tong-hing (Ðông-Hưng) và
những chỗ khác thì thuộc về Trung-Hoa, từ
Wou-che (Ngũ- sĩ) , Monkai và những chỗ
khác, thì thuộc về Annam .
Bắt đầu từ Tong-hing (Ðông-Hưng)
và Monkai (Móng-Cái) cho tới Pei-che (Bắc-thị, Pacsi) và
Kia-long (Gia-Long), đường biên-giới khá ngoằng-ngoèo
và theo hướng từ Ðông sang Bắc Tây Bắc, dọc theo giửa
dòng sông từ Ðông-Hưng
và Móng-Cái cho tới Pei- che và Kia- long thì chia Na- tche( Ná- chi) Kia- long và những chỗ
khác thì thuộc về Trung-hoa, từ Jo-ling (Thac-
lãnh), Nanti (Nam- lý), Pei- che và những địa-phương
khác thì thuộc về Annam.
Từ Pei-che và Kia-Long, biên-giới theo
đường giữa của sông Kia-Long , là một phụ-lưu
tây-ngạn của sông Pei-che (sông Pac-si). Dòng sông nầy
dài độ 30 lý (Ghi chú : mỗi Lý tương-ứng
với 561 m) , và trên đoạn 30 lý , đường biên-giới
theo hướng trực-tiếp cho tới 3 lý tính cho tới
phía bắc của chợ cũ Fong-Thong, có nghĩa là cho
tới điểm A của bản- đồ số 1 . Các
địa-phương Linh-houai (Lãnh-Hoài), P'i-lao (Phi-Lao),
Pan-hing (Bản-Hưng), ngọn núi ở hướng
Ðông-Nam của Pan-hinh (Bản-Hưng), đụng
đường biên-giới và được gọi tên
Fen-mao-ling (Phần-Mao-Lãnh) và những địa-phương
khác thì thuộc về Trung-Hoa . Na-yang (Ná- Dương),
Fong-tchong (Ðộng-Trung) và những chỗ khác thì thuộc
về An-Nam .
Từ điểm A, đường biên-giới
theo hướng về phía ải Pei-kang-ngai (Bắc-Cang-Ải),
núi P'ai-tsien-chau (Phái-Thiên-Sơn) . Ðịa- điểm này
cách phỏng độ 30 lý , theo đường thẳng,
làng An-Nam tên P'inh-leao-tsouen (Bình-Liêu-Thôn) . Biên-giới vì
vậy phân-chia Na-kouang-k'a (Ná-Quang), Pan-t'ouen-k'a (Bản-Thâu)
và những địa điểm khác thì thuộc về
Trung-Hoa, Na-yang (Ná- Dương)
, Tch'eng-siang-che (Trình-Tường-Xa) và những địa
điểm khác thì thuộc về An-Nam .
Từ Ải Pei-kang-ngai (Bắc-Cang-Ải), thuộc
núi P'ai-ts'ien-chan (Phái-Thiên-Sơn), cho đến ải
Pan-pang (Bản-Bang-Ải-Khẩu), đường biên-giới
theo hướng Tây Tây-Bắc , xuyên qua ải
Touei-niem-ngai (Ðối-Niệm-Ải), Kieou-ko-ngai (Kiêu-Ca-Ải),
Kouei-ma-ngai (Qui-Ma-Ải) và qua những đĩnh núi
Yong-pa-chan (Ðông-Ba-Sơn), Kiao-hao-chan (Khiêu-Hiệu-Sơn)
và K'ou-houa-chan (Khô-Hoa-Sơn) . Vì vậy biên-giới chia
Kieou-f'o-k'a (Cữu- Ðặc), Kiao-houang-ngai (Kiêu-Hoang-Ải),
Nong-ting-k'a và những địa- điểm khác thì thuộc
Trung-Hoa , Vùng đất thuộc T'ong-sin-che (Ðồng-Tâm-Xa),
K'ouen-tchong-tchan (Khôn-Trọng), Kien-mou-che (Kiên-Mộc-Xa),
Pan-kou (Bản-Gao) và những địa điểmù khác
thì thuộc về An-Nam .
Từ Ải Pan-pang (Bản-Bang-Ải-Khẩu)
cho tới ải Ngai-tien ( Ải- Ðiếm-Ải-Khẩu),
còn gọi tên là Tche-ma (Chi-Mã-Ải) Ðường biên-giới
nghiêng một ít hướng Tây-Bắc, xuyên qua Ải
Na-ma (Ná-Mã-Ải-Khẩu), Na-ha (Ná-Hà), Siun-peng (Sầm-Bãng)
và Na-wo (Ná-Oa), và chia Na-ma-k'a (Ná-Mã),Pai-yi-k'a (Phái-Y),
T'ien-k'i-k'a và những địa điểm khác thuộc
về Trung-Hoa, vùng đất thuộc Pan-long( Bản-Long),
Lin-co (Lâm-Ca), Kiu-k'i-che (Quich-Khe-Xa), Pan-yang, (Bản- Dương),
Pan-yu (Bản- Dục), Pan-p'ai (Bản-Phải), Pan-tchan (Bản-Trạm)
và những địa điểm khác thì thuộc An-Nam .
Những Nhân-Viên Pháp-Trung đã ký biên-bản
nầy , lập thành hai bản sao cho mỗi ngôn-ngữ
Pháp và Trung-Hoa; một bản bằng mỗi ngôn-ngữ
đã chuyển đến cho hai phái- đoàn , đồng
thời một bản- đồ phụ theo, của
đường biên-giới được công-nhận .
Ký tại Móng-Cái ngày 29 tháng Ba năm 1887 (tức
le 5 ème jour de la 3 ème hme de la XIII année Kouang-siu)
Chữ ký những người Trung-Hoa là :
- Teng ,
Khâm-Sai Ðại-Thần, trọng-trách việc phân- định
biên-giới, Thượng-Thư bộ Lễ
- Wang, Khâm-Sai Ðại-Thần, phụ-tá việc
phân- định biên-giới, "taotai" ngũ-cốc
tỉnh Quảng- Ðông
- Li, Khâm-Sai Ðại-Thần , phụ-tá việc
phân- định biên-giới, "taotai" en
expectative du Tche-li .
Chữ ký của những người Pháp :
Ch. Dillon,
D. Paul Néis .
Phiên- dịch nguyên-bản :
Ðệ nhất Thông Dịch-Viên của Ðại-Sứ-Quán
tại Bắc-Kinh
Ký tên : A. Vissière .