Al-Zarqawi vừa bị hạ, Chính phủ Iraq xuất hiện… Hai biến cố nói trên
cùng xuất hiện - được Thủ tướng Iraq Nouri al-Maliki thông báo cách
nhau nửa tiếng cho hai cử tọa khác nhau.
Trước
báo chí quốc tế, ông loan tin bên cạnh Đại sứ Hoa Kỳ Zalmay Khalizad và
Chỉ huy trưởng chiến dịch Iraq của Hoa Kỳ là Đại tướng George Casey.
Ngay sau đó, ông ra trước Quốc hội Iraq trình diện ba nhân vật sẽ hoàn
thành nội các được thành lập từ hôm 20 tháng Năm.
Ba nhân vật
đó là Tướng Abdul Qadre Mohammed Jassim, người Sunni, sẽ làm Bộ trưởng
Quốc phòng; ông Jawad al-Bolani đảng viên độc lập người Shia thuộc Liên
minh Iraq Thống nhất UIA sẽ làm Bộ trưởng Nội vụ; và Sherwan al-Waiti
của đảng Dawa, sẽ làm Bộ trưởng An ninh. Cả ba đều được Quốc hội Iraq -
thành lập từ đầu năm sau cuộc bầu cử - lập tức phê chuẩn.
Chuyện Iraq đang đi vào ngã ngũ….
Vài
giờ sau cuộc họp báo loan tin Abu Musab al-Zarqawi đã thiệt mạng, quân
đội Hoa Kỳ cho biết thêm tin tức về thành quả này. Vụ truy lùng
al-Zarqawi trở thành ráo riết từ vài tuần nay và chiều mùng bảy, lúc
6:15 (hơn chín giờ chiều, giờ GMT), al-Zarqawi bị tấn công tại một căn
cứ mật, cách thị trấn Babuqa chừng tám cây số trong tỉnh Diyaly, cách
Baghdad 50 cây số về phiá Đông Bắc.Tham dự vụ tấn công là hai chiến đấu
cơ F-16, mỗi chiếc thả một trái bom nặng 500 cân Anh (225 ký).
Ngay
sau đó, Cảnh sát Iraq tiến vào hiện trường để xác nhận kết quả.
Al-Zarqawi đã chết cùng bảy tay khủng bố khác, trong đó có cả viên phụ
tá Sheikh Abu Rahman, một thủ lãnh tôn giáo và linh hồn của al-Qaeda
tại Iraq.
Loại võ khí sử dụng - bom 200 ký do F-16 thả thay vì
hỏa tiễn Hellfire từ máy bay không người lái - cho thấy vài chi tiết
đáng chú ý: lực lượng Hoa Kỳ biết rõ mục tiêu, chọn võ khí ít gây mảnh
vụn và bốc cháy để có thể lập tức vào kiểm tra kết quả. Al-Zarqawi bị
hạ nhờ tin tức được mật báo từ trước.
Có tin cho là một thuộc hạ
của al-Zarqawi bị bắt hôm trước đã cho tin trong khi chính quyền Jordan
xác nhận là có góp phần thông tin cho liên quân và chính phủ Baghdad.
Báo chí thì nói đến giải thưởng hai triệu rưởi. Sự thật ra sao có lẽ sẽ
không được chính thức thông báo.
Nhưng, sự việc Thủ tướng
al-Maliki đã có ngay ba người ở vào những vị trí trọng yếu nhất của Nội
các và ba nhân vật này đã được Quốc hội Iraq lập tức đồng ý có khi đã
cho thấy một nguyên nhân quan trọng ở bên trong, nguyên nhân chính trị…
Al-Zarqawi
bị hạ khoảng bảy tiếng đồng hồ trước khi Nội các được hoàn tất. Trong
bảy tiếng đó, ba phe trong cuộc thuộc tộc Shia, Sunni và Kurd đã thảo
luận và đồng ý về thành phần chính phủ. Việc thảo luận này đã gặp nhiều
trở ngại trong mấy tuần qua, từ ngày 20 tháng Năm, vì lập trường và khả
năng của các lãnh tụ Sunni.
Họ có thực tâm tham gia sinh hoạt
chính trị cùng hai phe kia không? Và nếu có, thì có khả năng kiểm soát
được tình hình trong nội bộ cộng đồng Sunni hay không?
Việc nội
các vẫn bỏ trống ba chức vụ quan trọng (an ninh, quốc phòng và nội vụ)
cho thấy là ba phe vẫn ở trong vòng thương thảo và sẽ chỉ quyết định
khi phe Sunni chứng tỏ quyết tâm và khả năng. Từ khi tin tức về nội các
được loan ra, bạo động gia tăng và các nhóm khủng bố mệnh danh Thánh
chiến đã liên tục từ cộng đồng Sunni tấn công vào tộc Shia để phá vỡ
thế liên minh đầy bất trắc giữa ba sắc tộc và gây nguy cơ nội chiến.
Quân
khủng bố phải bằng mọi giá phá hoại sự thỏa thuận giữa ba phe và khiêu
khích phản ứng của tộc Shia. Al-Zarqawi là một lãnh tụ của các nhóm
khủng bố ấy, và sở dĩ còn tồn tại được chính là do sự yểm trợ hay che
giấu của nhiều nhóm Sunni. Nếu thực sự muốn tham dự vào tiến trình đấu
tranh chính trị để ổn định Iraq, các lãnh tụ Sunni phải ra tay.
Nghĩa
là phải chấm dứt khai thác lá bài khủng bố và nộp mạng al-Zarqawi, chứ
không thể tiếp tục đi nước đôi vừa đánh vừa đàm, xúi giục hay dung
dưỡng khủng bố để đòi phần hơn trong cơ chế chính trị tương lai của
Iraq. Hai phe Shia và Kurd có thể nhượng bộ và giành cho phe Sunni
những vị trí trọng yếu trong cơ chế chính trị, nhưng phe Sunni này cũng
phải chứng tỏ khả năng và dẹp nổi âm binh của họ.
Một trong các thủ lãnh âm binh ấy là Abu Musab al-Zarqawi.
Nhiều
thủ lãnh khác có thể vẫn còn khả năng phá hoại, tung đòn khủng bố tự
sát dưới lá cờ "Thánh chiến", cho nên tình hình Iraq không lập tức
chuyển loạn thành trị và máy bay F-16 với bom 500 cân có thể sẽ còn
được sử dụng. Nhưng, với al-Zarqawi đã phơi xác, mạng lưới khủng bố
al-Qaeda và các nhóm Thánh chiến tất nhiên bị mất ngôi sao sáng nhất,
một thương hiệu ăn khách nhất trong cộng đồng Hồi giáo. Đây là một
thắng lợi cho chính quyền Iraq vì đã bật tín hiệu cho các nhóm phiến
loạn, rằng ba phe nay đã một lòng.
Đây cũng là một tín hiệu của
Hoa Kỳ được phóng về Tehran. Các lãnh tụ Iran muốn bắt bí Hoa Kỳ nhờ sự
bất ổn trong nội tình Iraq. Việc thương thảo giữa Iran với Mỹ không chỉ
có một hồ sơ võ khí hạch tâm mà còn là tương lai Iraq dưới nách Iran.
Ngày nay, chính quyền Iraq đã thành hình và các nhóm phiến loạn sẽ bị
diệt trừ dần dần, Iran phải thực sự nói chuyện phải quấy với Hoa Kỳ.
Ngày Mỹ rút quân khỏi Iraq sẽ không xa, nhưng rút mà không ra hết vì
toàn khu vực vẫn cần một lực lượng quân sự có khả năng gián chỉ, khả
năng can gián và ra đòn…
Đây cũng là một tín hiệu từ Iraq cho các thị trường thế giới.
Iraq
nay đã có chủ, các giếng dầu cũng vậy. Việc đầu tư để tân trang hệ
thống dầu khí Iraq có thể khởi sự trong điều kiện khả quan hơn, lần đầu
tiên kể từ ba năm nay. Chẳng những chuyện Iran bắt bí thế giới bằng võ
khí dầu hoả sẽ hết công hiệu mà trò múa may chống Mỹ của Hugo Chavez
tại Venezuela cũng vậy.
Cơn sốt dầu khí đang đe dọa kinh tế thế giới sẽ có chiều hướng tuyên giảm.
Còn
uy tín của chính quyền Bush? Ông Bush bị tấn công từ mọi phía vì những
lý do nằm ngoài Iraq mà nằm trong nước Mỹ. Hỗn loạn tại Iraq chỉ là một
diện mà thôi. Xin hãy tin tưởng là đối lập và truyền thông Hoa Kỳ sẽ có
nhiều sáng kiến tìm ra những diện khác để tấn công!
Mất cái đinh al-Zarqawi, họ sẽ tìm ra nhiều tiết mục khác hấp dẫn không kém…