Dư luận quốc tế khá ngạc nhiên khi hay tin cựu tổng thống Nam Tư
Slobodan Milosevic chết một cách đột ngột trong nhà giam của tòa án tội
ác chiến tranh ở La Hay, Hòa Lan hôm 11 tháng 3. Ngạc nhiên là vì
Milosevic, tuy có triệu chứng yếu tim từ lâu, nhưng không có dấu hiệu
gì bệnh hoạn hay gặp khó khăn về sức khoẻ trước đó.
Cái
chết đột ngột của Milosevic đã tạo ra nhiều suy diễn trong dư luận.
Luật sư Zdebko Tomanovic của ông Milosevic cho biết là lúc còn sống ông
Milosevic lo ngại bị đầu độc trong tại giam. Hiện nay giới hữu trách
tại nhà giam Tòa án hình sự quốc tế đang tiếp tục giảo nghiệm để tìm
hiểu nguyên nhân gây ra cái chết của ông Milosevic; nhưng đa số tin là
ông chết vị bệnh tim.
Slobodan Milosevic là một hung thần được
dư luận thế giới biết đến trong các cuộc chiến kéo dài hơn một thập
niên vào cuối thế kỷ 20 tại các vùng đất trong Liên bang Nam Tư cũ.
Milosevic trở thành tổng thống Cộng hòa Serbia vào năm 1990. Khi khối
Cộng sản Quốc tế ở Đông Âu và Liên Xô cũ tan rã, các cộng hòa quốc
trong Liên bang Nam Tư như Slovenia, Croatia, Bosnia đòi tách ra khỏi
Nam Tư để giành độc lập, Milosevic đã dùng quân đội Serbia mở các cuộc
tấn công vào những nước đòi ly khai tạo ra cuộc chiến tranh diệt chủng
khủng khiếp tại Croatia (1991-1995), tại Bosnia (1992-1995) và Kosovo
(1998-1999) đã làm trên 220 ngàn người chết. Khối NATO đã nhảy vào cứu
các dân tộc ở tại những vùng đất này, tạo ra những cuộc xung đột dữ dội
giữa Milosevic với các quốc gia Phương Tây.
Năm 1997, Milosevic
được bầu làm tổng thống Tân Nam Tư nhưng đến cuộc bầu cử năm 2000 thì
Milosevic đã bị thất bại trước phe đối lập. Tháng 4 năm 2001, cảnh sát
Serbia đã bắt giải giao ông cho toà án tội ác chiến tranh vì ông bị
truy tố 66 tội liên quan đến tội ác chiến tranh, tội diệt chủng và tội
ác chống nhân loại. Phiên tòa xử ông đầu tiên vào ngày 12 tháng 2 năm
2002 nhưng đã phải hoãn đến 22 lần vì chứng đau tim của ông. Milosevic
từ chối luật sư biện hộ cho mình tại tòa án, ông tự biện hộ lấy và cho
rằng mình vô tội trước những cáo buộc của tòa án tội ác chiến tranh.
Milosevic
cho rằng ông ta chỉ hành động vì hiến pháp Nam Tư để bảo vệ đất nước
trong tình trạng căng thẳng. Trong khi đó, tòa án tội phạn chiếm tranh
tại La Hay thì cho rằng, ông Milosevic đã ứng xử như một hung thần, do
sự kỳ thị chủng tộc và do sự độc ác của ông khi muốn tiêu diệt những
dân tộc không cùng sắc tộc với dân Serbia.
Ông Milosevic chết
chỉ ít tháng trước khi kết thúc phiên tòa xét xử tội ác diệt chủng, tội
ác chống nhân loại của ông, là điều đáng tiếc vì dư luận đang chờ xem
ông ta sẽ bị xử tội ra sao trước anh linh của những người từng là nạn
nhân của ông ta. Tuy nhiên, ông Milosevic có chết trước khi bị xử án
thì với 66 tội liên quan đến tội ác diệt khủng khó cho nhân loại tha
thứ, vì ba lý do đây:
Thứ nhất, Milosevic được coi là hung thần
liên hệ trực tiếp đến cái chết của hơn 200 ngàn người dân vô tội chỉ vì
muốn khống chế mọi sắc dân trong Tân Liên Bang Nam Tư. Tội ác của
Milosevic không thể nào tha thứ được.
Thứ hai, Milosevic đã núp
sau chiêu bài bảo vệ Nam Tư trong xu thế đòi độc lập của các cộng hòa
Bosnia, Croatia... nhưng tiềm ẩn bên trong chính là sự kỳ thị chủng tộc
của Milosevic, tiêu diệt sắc dân Albania để giành lấy vị trí độc nhất
của sắc dân Serbian tại vùng đất Balkans.
Thứ ba, vì muốn chống
lại sự can thiệp của NATO, Milosevic đã điên cuồng cưỡng lại các quyết
định chế tài của Liên Hiệp Quốc và của NATO, khiến cho cuộc chiến leo
thang, nhất là cuộc chiến đẫm máu với nhiều bi kịch tại Kosovo. Chính
Kosovo là mồ chôn quyền lực của Milosevic khi Liên Hiệp Quốc công bố
lệnh truy tố ông ta về tội ác diệt chủng, sau khi quân đội NATO và Liên
Hiệp Quốc tiến vào giải phóng Kosovo vào năm 1999.
Cái chết của
Slobodan Milosevic làm người ta nhớ đến một Quyết Nghị của Hội Đồng Âu
Châu về tội ác diệt chủng của chủ nghĩa Cộng sản hồi cuối năm 2005.
Quyết
Nghị này tuy không mang một giá trị pháp lý để truy tố những tội ác của
các nhà lãnh đạo Cộng sản, nhưng đã là một tiền đề cho nhân loại cần
phải nhìn lại những hành vi tội ác của các lãnh tụ Cộng sản từ Lênin,
Stalin, Tito, Mao Trạch Đông, Hồ Chí Minh cho đến những đàn em sau này
như Pol Pot, Đỗ Mười, Lê Đức Anh, Phạm Văn Đồng, Rakowski (Ban Lan),
Honecker (Đông Đức), Zhikov (Bulgary) ... Những nhân vật này đã đi theo
con đường cai trị sắc máu được dựng lên bởi Lênin và Stalin, tiêu diệt
hàng trăm triệu người dân vô tội qua những đợt cải cách ruộng đất, công
nghiệp và nhất là cải tạo tư tuởng... trong những nhà tù được mệnh danh
là các trại cải tạo.
Quyết Nghị của Hội Đồng Âu Châu tuy đã ra
đời quá muộn sau khi Khối cộng sản Quốc tế tan rã gần 16 năm. Tuy muộn
nhưng nó đã gióng lên một hồi chuông cảnh tỉnh cho nhân loại và chính
sự xét xử Milosevic tại tòa án hình sự quốc tế, phải được coi là khởi
điểm của việc luận tội những tay bạo chúa tại các quốc gia Cộng sản.
Slobodan Milosevic là một lãnh tụ cộng sản và là người kế thừa những
chính sách tàn bạo của Tito trên vùng đất Nam Tư. Do đó, Milosevic có
chết đi, tội ác của ông ta vẫn còn đó và nhân loại còn phải tiếp tục
truy tố những lãnh tụ Cộng sản đã và đang có những hành động vi phạm
tội ác chống nhân loại như Quyết Nghị của Hội Đồng Âu Châu đã công bố.