'Cần chấp nhận luật chơi của dân chủ'
Theo Thông Luận - Đặng Dũng - 18-05-2006
”… Việc đi tới mà là trở lại nguồn cội tư tưởng dân chủ phương Tây không có gì là đáng xấu hổ cả . …”
Câu hỏi về tiến trình dân chủ hóa, tuy còn được xem là nhạy
cảm ở Việt Nam, nhưng trong thời gian qua đã được bàn đến một
cách công khai và mạnh dạn hơn. Có vẻ như đang tăng lên số
lượng người cảm thấy rằng không thể lảng tránh vấn đề này
nếu còn muốn đất nước tiến lên xa hơn, mạnh hơn. Câu hỏi còn
lại là lộ trình dân chủ hóa, nếu có, nên tiến hành thế nào?
Tôi muốn đặt vấn đề, có cần thiết đi tìm một hệ thống dân
chủ cho người dân Việt dựa trên khái niệm dân chủ phương Tây hay
không? Theo thiển ý, câu trả lời là có. Dân chủ phương Tây bắt
nguồn từ Dân chủ của Pháp, từ những tư tưởng của Montesqieu với Cách
mạng Pháp.
| |
| Dân chủ không xin mà được |
Tiếp đến là tinh thần của Tuyên ngôn Độc lập của Hoa Kỳ đã được các
lãnh tụ Cách mạng Việt Nam từ Cường Để, Phan Bội Châu, Phan Chu Trinh
cho đến Hồ Chí Minh công khai cổ súy. Phải hiểu rằng trên dưới 200 quốc
gia trên thế giới hiện nay, các Đảng chính trị khi chiếm được chính
quyền đều xây dựng chính quyền trên cơ sở của khái niệm dân chủ phương
Tây là phải có Lập Pháp-Hành pháp và Tư Pháp trong hệ thống chính trị
của bất kỳ quốc gia nào.
Đi tìm kiếm hay hoàn thiện nền dân chủ cho dân tộc là điều mà bất kỳ
nhà lãnh đạo nào của các nước mới dành độc lập sau 1945, vẫn tìm
kiếm trong hành trình của dân tộc họ. Ngay như đất nuớc Xô Viết với
các lãnh đạo như Yeltsin hay Gobachev vào năm 1991 khi chính quyền
Cộng Sản sụp đổ cũng thế. Các ông kêu lên rằng “Con đuờng XHCN là con
đường xa nhất dẫn đến chủ nghĩa tư bản.”
Sự trở về nguồn văn minh dân chủ tư sản của nước Nga thể hiện qua câu
nói đó cho thấy các nhà lãnh đạo của bất cứ quốc gia nào đều phải hành
trang đi tìm nền dân chủ đích thực cho chính đất nước của họ.
Lịch sử của mỗi quốc gia có khi là sự lập lại hình thái chính quyền
cũ trên một bình diện cao hơn. Thật vậy cái hình thái dân chủ hiện
nay tại xã hội VN chẳng lẽ đã không từng hiện diện trong hình thái
tổ chức của thời phong kiến hay sao? Cái hình thái đó từng bị những
nhà Marxist thời kỳ 1930 -1945 lên án nhưng nay cũng chính họ tổ chức
một hệ thống mang cái hơi huớng phong kiến ngày nào. Đó là sự toàn
quyền Đảng trị của một Đảng giống như trước đây là Vua thời phong kiến.
Việc đi tới mà là trở lại nguồn cội tư tưởng dân chủ phương Tây không
có gì là đáng xấu hổ cả . Cần phải lý giải cho được điều đó để giúp
cho các nhà lãnh đạo VN hiện nay không phải mặc cảm nếu phải quay trở
lại hình thái dân chủ tốt nhất cho đất nuớc Việt Nam là hình thái tổ
chức đa nguyên đa đảng.
Sẽ không thể tồn tại một thứ dân chủ của nền chuyên chính vô sản mà
Liên Xô đã từng dựng lên cho chính nước họ và một số nước Đông Âu mà
họ áp đặt và lôi kéo đi theo. Nền dân chủ đích thực mà hiện nay nước
Nga và các nước trong SNG và tòan bộ các nước XHCN ở Đông Âu cuối cùng
cùng đã chọn sự trở về nguồn của văn minh dân chủ tư sản phương Tây
thay vì là dân chủ của Cộng sản đã áp chế trong thời gian hơn 50 năm
qua.
Bối cảnh Việt Nam
Tôi đã khẳng định hình thái tổ chức đa nguyên đa đảng là một sự
lựa chọn tự nhiên của nhân loại. Tuy nhiên, khi đặt trong bối
cảnh Việt Nam hiện nay, câu trả lời không hẳn là dễ dàng.
Lịch sử sang trang sau 30/4/1975. Hiến pháp 1992 ra đời trên nền tảng
đất nước Việt Nam thống nhất. Một đất nước do Đảng Cộng Sản lãnh đạo
có quan hệ với gần 200 quốc gia và vùng lãnh thổ là điều qúa rõ, cho
thấy mọi tính tóan đổi thay phải trên cơ sở trước hết là chấp nhận thực
tế chính trị hiện nay và tìm cách TU CHÍNH HIẾN PHÁP 1992 hơn là phủ
nhận nó. Đó là xét trên thực tế và tương quan thực lực của việc đấu
tranh cho dân chủ của Việt Nam. Hãy nhớ rằng lịch sử sang trang và
phải chấp nhận cuộc chơi dân chủ đầy khó khăn nhưng không thể làm khác
hơn được.
| |
| Dân chủ không phải là quà tặng |
Cuộc đấu tranh đó phải là cuộc đấu tranh của những nguời anh em Việt
Nam từng là đối thủ của nhau trong một phần tư thế kỷ nay chuyển sang
cuộc đấu tranh nghị truờng trên luật chơi là Hiến Pháp 1992 và hiến
chương Liên Hiệp Quốc và các ràng buộc pháp lý quốc tế khác khi tham
gia vào các Hiệp Ước Vùng, đa phương và song phương .
Cuộc đấu tranh cho dân chủ đó cần diễn ra như giữa những anh em
cùng một đất nước, hơn là cuộc đấu tranh một mất một còn và muốn
phủ định nhau vốn là điều không tưởng xét cả về thực tiễn của sự
việc về tương quan lực lượng cũng như về tính logíc của việc đấu tranh.
Đối thoại
Các nhà đấu tranh cho dân chủ ở Hải ngoại và trong nước hãy tuyên bố
với nhà cầm quyền rằng cuộc đấu tranh này là Bất bạo động và không loại
trừ nhau mà bổ sung cho nhau. Trên nền tảng này các nhà đấu tranh cho
dân chủ hãy xác định với người anh em phía Đảng cầm quyền trong cuộc
đấu tranh chính trị, dưới sự giám sát của toàn dân Việt nam và thế
giới chứng kiến, thấy được chính nghĩa theo đuổi là một đấu tranh cho
một nền dân chủ đích thực cho Việt Nam. Đó là cuộc đấu tranh giữa một
bên là các người Cộng Sản nắm quyền và một bên là các nhà đấu tranh cho
dân chủ để cùng tiến đến với nhau hơn là sự đấu tranh quyết liệt của
những kẻ cực đoan.
Cho nên đừng nên áp đặt, hay tìm kiếm mô hình cụ thể của các nền dân
chủ phương Tây như của Mỹ, EU hay Singapore hay Cách mạng nhung
Ukraine cho Việt Nam. Hãy tìm và đấu tranh dân chủ cho dân Việt ngay
trên Việt Nam, bởi dân tộc chúng ta khao khát độc lập -tự do - dân chủ
sau bao thế kỷ thuộc địa và chiến chinh lầm lạc mọi chiêu bài và sự
lầm lạc rồi cũng nhận chân ra. Các điều mỵ dân, tuyên truyền nói cho
được, cho có lợi cho một phe phái nào không dựa trên lợi ích của dân
tộc Việt Nam đều sẽ không tồn tại theo thời gian. Do đó, theo tôi hãy
trở lại vấn đề tìm kiếm và đấu tranh dân chủ cho dân Việt để hoàn
thiện hay tu chính Hiến Pháp 1992 kể cả việc thay thế nó bằng một Hiến
Pháp mới.
Điều đó là bình thường trong sinh hoạt chính trị của bất cứ quốc gia
nào. Cộng Hòa Pháp từng có đến đệ ngũ Cộng Hòa và nhiều quốc gia khác
cũng thay đổi Hiến Pháp khi đến một thời điểm nào đó cần thiết. Hiến
Pháp Hoa kỳ có đến tu chính thức thứ muời ba trong lịch sử hơn 200
năm.
Nếu xác định là cuộc đấu tranh của một phía cấp tiến cương quyết đòi
đổi thay và hoàn thiện các quyền ghi nhận trong bản Hiến Pháp 1992,
đối trọng với sự bảo thủ, thủ cựu của Đảng Cộng Sản cầm quyền đang tìm
cách níu kéo lại quyền lực, thì hãy xác định các mục tiêu không khó
nhận diện trong cuộc đấu tranh đem lại dân chủ cho Việt Nam ở ngay
trong Hiến Pháp 1992 truớc đã.
Xác định đuợc các điểm thiếu sót cơ bản trong Hiến pháp chính là chỉ
ra cho nhân dân thấy được và nhà cầm quyền biết rằng việc không cụ thể
hóa quyền dân chủ và chính trị cho nguời dân là điều không thể chấp
nhận đuợc .
| |
| Một biểu tượng của dân chủ nghị trường |
Xác định ra được các điểm cốt tử này và nếu không được chính quyền
nhận ra và sửa chữa ngay thì các nhà đấu tranh cho dân chủ sẽ chứng
tỏ cho người dân thấy ngay đuợc tính đối lập xây dựng trong mục tiêu mà
các nhà đấu tranh lên tiếng, để kêu gọi nguời dân cần phải đòi hỏi nhà
cầm quyền sửa ngay các thiếu sót mang tính hệ thống.
Chính nhân dân sẽ nhận chân ra ai là kẻ có chính nghĩa và ai là kẻ phi
nghĩa để rồi chính nhân dân sẽ là nguời đứng lên cùng một chiến tuyến
với ai nắm đuợc tính chính đáng trong mục tiêu đấu tranh của mình.
Luật sư Đặng Dũng
Thành phố Hồ Chí Minh
Nguồn: BBC Tiếng Việt, ngày 17/5/2006
In bài này, hay gửi link của trang này cho bạn bè: