Thời trang là cách ăn mặc được công chúng ưa chuộng, phổ biến trong
từng thời kỳ. Mỗi dân tộc, mỗi lớp tuổi, giới tính đều có ý niệm về
thời trang riêng. Thời trang đi đôi với làm đẹp, thẩm mỹ.
Thường
thường khi nói tới thời trang quần áo, nhiều người chỉ liên tưởng tới
phụ nữ, cho rằng chỉ họ mới chăm lo cho vẻ dáng bề ngoài. Nhung thực ra
nam giới cũng lưu tâm rất nhiều tới vấn đề này.
Nhưng thời trang làm đẹp cũng mang lại một số điều không tốt cho sức khỏe. Cho nên xin cùng tìm hiểu vài rủi ro này.
* Giầy cao gót
Trước hết xin nói tới đôi giày, đôi dép với hai bàn chân.
Thiên chức của hai bàn chân là để chống đỡ cơ thể, đi lại, chạy nhẩy, leo trèo, nhún nhẩy múa may.
Mà
tập đi những bước đầu đời với em bé là cả một công trình khó khăn cần
học hỏi và thực hiện trong nhiều tháng. Vì phải “ba tháng biết lẫy, bẩy
tháng1 biết bò” rồI tớI tháng thứ chin thì bé mớI lò dò biết đi” Trước
hết là bé phải xoay bụng để tập bò với đôi bàn tay, hai đầu gối, rồi
cẩn thận đẩy mình lên cao, chập chững đứng dậy. Bé sẽ té, nhưng bé vẫn
cố, tiếp tục sau cả trăm lần thất bại, té lên té xuống. Cuối cùng thì
bé cũng sẽ đứng vững và chập choạng bước tới.
Khi tập như vậy,
bé phải sử dụng nhiều cơ bắp, co vào duỗi ra đúng lúc nhịp nhàng với
nhau để cân bằng trọng tâm cơ thể trên đôi bàn chân nho nhỏ với gót
hồng hồng. Tiểu não có vai trò quan trọng trong giữ thăng bằng này. Và
cũng không quên hai cánh tay đung đưa phải trái, trước sau nhất là lúc
đi nhanh, chạy bộ.
Khi đi đứng, hai bàn chân với các ngón thường
là phải bám bằng trên mặt đất để chịu đựng sức nặng cơ thể. Mới sanh ai
cũng có bàn chân dẹp. Chỉ khi bé thơ bắt đầu bước đi thì các cơ và gân
mới căng ra và kéo các xương cong lên. Thường thường khi bước thì gót
chân chạm mặt đất trước
Khi đi hoặc bắt đầu chạy, cẳng chân chịu
sức nặng lớn hơn trọng lượng cơ thể tới sáu lần. Bàn chân có nhiều
xương nhỏ, mềm rất dễ gẫy. Nhưng chúng được cột với nhau bằng một hệ
thống gân và dây chằng rất bền dai để giúp nhịp nhàng bước tới lui.
Đã
có một thời, bàn chân nhỏ được coi như dấu chỉ của danh gia quý tộc,
nên bó chân, nhét vào đôi hài bé síu, xương gót chân gập về phía trước,
bốn ngón chân cong vào nằm ở dưới. Thành gót sen nho nhỏ xinh xinh
nhưng đi không vững và khó khăn.
Chân dể đi. Nhưng mặt đất cũng
nhiều rủi ro gây tổn thương cho chân. nên cần được bảo vệ bằng thứ mà
ta gọi là đôi giày, đôi dép.
Dép được dùng đầu tiên ở vùng khí
hậu nóng với mục đích bảo vệ bàn chân, gót chân, nhưng mu bàn chân để
hở vì cần thông thoáng. Trong khi đó dân miền núi, nơi có khí hậu lạnh
thì mang dầy ống.
Nhiều ngàn năm trước đây, giầy cho cả nam
lẫn nữ chỉ là một miếng vật liệu bao bọc toàn chân; mãi tới thế kỷ 18,
mới có khác nhau giữa giầy nam giầy nữ.
Giầy với gót cao 6
inch đã được nữ lưu quý phái Âu Châu mang từ thế kỷ 17, và khi bước đi
họ cần hai nô tỳ đỡ hai bên để đứng vững.
Dù là để bảo vệ đôi bàn chân nhưng giầy dép quá cao cũng đưa đến rủi ro cho người mang chúng.
Bình
thường khi ta bước tới thì gót chân chạm đất trước.Nếu sờ vào gót, ta
thấy da nơi đây cũng dầy hơn phần trước của chân. Khi làm ra giầy thì
cũng không ai nghĩ tới làm gót cao. Nhưng dùng lâu, thấy gót giầy chóng
mòn, nên đế được đưa cao hơn. Và mục tiêu sơ khởi của đế cao chỉ là
vậy: để giầy khỏi sớm mòn.
Nhưng thời trang làm đẹp lại đi xa
hơn. Vì người ta thấy khi phụ nữ mang giầy đế cao thì bước đi nom thanh
cao, yểu điệu, dễ dàng nhún nhẩy, nhất là nhấp nhô bàn tọa. Khiêu vũ
điệu valse mà đi giầy cao gót thì mỗi bước quay là cả một nhịp nhàng
uốn éo, như sóng dợn lên xuống.
Khi mang giầy gót quá cao, quý
bà quý cô sẽ bước đi trên những ngón chân của mình thay vì cả bàn chân.
Ngực và thắt lưng sẽ đẩy về phía trước, hông ngả về phía sau, đầu gối
gập lại, toàn thân tựa trên các đầu ngón chân. Hậu quả là cơ bắp chuối
không duỗi ra, trở thành co cứng, ngắn lại; đầu gối đau nhức vì bắp
thịt trên đùi đè xuống. Nếu bước đi mà mất thăng bằng sẽ bị trẹo cổ
chân, bong gân; gân gót chân co ngắn, cứng nhắc. Dáng đi sẽ thay đổi,
chân trước không bước xa được, gót chân không chạm xuống đất.
Lái
xe hơi với giầy gót quá cao hoặc dép mỏng cũng có vấn đề. Khi đạp thắng
hay ga, ngón chân đè lên các bộ phận này, gót chân dựa xuống sàn xe.
Với gót giầy cao, gót chân nâng lên, đầu ngón chân luôn luôn đè trên
thắng, ga, có thể gây tai nạn.
* Chiếc Cà vạt
Chẳng biết
có từ bao giờ, tại sao phải mang, nhưng cà vạt vẫn hiện diện, tnam giớI
vẫn phải cột cái thừng vải quanh cố, cho hợp thời trang, cho “coi được”
khi đi xin việc, tiếp tân, hỏi vợ.
Nhưng cũng chẳng cần bỏ ra
nhiều tiền để mua chiếc cà và vạt đắt tiền, rực rỡ mà điều cần là biết
lựa cho đúng lúc. Một chiếc cà vạt với các mầu căn bản đỏ, xanh nhạt,
vàng, và đen là đủ ăn ý với hầu hết các áo sơ mi và áo vét. Mầu xanh
lam ôn hòa dễ tạo niềm tin; mầu đỏ thể hiện sự nhiệt tình cao sang; cà
vạt sọc cổ điển thích hợp với người lớn tuổi, chính khách.
Tuy nhiên cà vạt cũng có mấy rủi ro, cho người mang và cho người khác.
Không
nên mang cà vạt khi điều khiển một máy đang chuyển động, kẻo nó vướng
vào bánh xe của máy. Không nên làm nữ nhân nổi giận mà họ nắm cà vật
lôi xềnh xệch đi theo. Đừng để kẹt và vạt vào cửa xe vừa khép để khỏi
bị ngoẹo cổ khi bước đi.
Không nên mang cà vạt, mặc áo tay
rộng và dài, quần áo rộng thùng thình khi làm việc với hoặc đến gần máy
tự động. Đồ trang sức kim loại nhẫn, vòng, khuyên tai, đồng hồ dẫn điện
có thể đưa tới điện giựt
Và nhất là dè dặt với cà vạt của các thầy thuốc.
Kết
quả nghiên cứu lý thú của Hội Vi Trùng Học Hoa Kỳ công bố vào tháng 5
năm 2004 cho hay: cà vạt của mấy thầy thuốc chứa nhiều vi trùng gây
bệnh gấp mười lần vi trùng trên cà vạt của mấy ông bạn gác cổng, giữ an
ninh cơ sở. Lý do là khi quan thầy khám người bệnh chạm cà vạt vào bệnh
nhân thì cà vạt mang vi khuẩn từ người này, rồi truyền sang người khác.
Ấy là chưa kể, khi ông ta nắn nót lại chiếc cà vạt sau khi khám bệnh
thì bàn tay cũng dính cả triệu con vi trùng.
Cho nên Hội này
đề nghị thầy thuốc mang nơ hoặc kẹp chiếc cà vạt vào áo, hoặc xịt thuốc
xát trùng, bọc trong bao cao su. Tốt hơn hết là bỏ quách cái cà vạt cho
tiện việc, vừa an toàn cho mọi người vừa khỏi vướng víu nơi cổ.
* Đeo trang sức khuyên, vòng
Thường
thường ta chỉ thấy phụ nữ, con gái bên mình bấm lỗ ở dái tai để đeo
bông hay đeo khuyên coi như một thứ trang sức và đồng bào thiểu số mình
cà răng, căng tai.
Khi thấy người ta đeo đồ trang sức ở những
nơi khác trên cơ thể như trên lông mày, lỗ mũi, thấy hơi chướng mắt, dị
dạng nhất là khi quý vị liền ông mà trang sức như vậy.
Thực ra sự bấm hay chọc thủng da để đeo đồ trang sức là một tập tục đã có từ lâu trên trái đất.
Thân
nhân hoàng tộc Ai Cập đeo vòng nơi rốn cho đẹp. Chiến sĩ giác đấu La Mã
đeo khuyên nơi vú để chứng tỏ lòng trung thành với nhà vua. Tục lệ đàn
ông đàn bà đeo bông tai có từ thời cổ xưa ở Ba Tư . Ở La Mã, Hy Lạp khi
trước chỉ đàn bà mới mang bông tai và người nô lệ bắt buộc phải mang
vòng ở đầu dương vật để chứng tỏ sự không lăng nhăng lang chạ.
Dân
chúng một số bộ lạc ở Trung Phi châu, Nam Mỹ châu xỏ vòng ở môi. Phụ nữ
dưới triều đại Louis XVI mang vòng trên nhũ hoa. Phụ nữ Anh thấy hay
hay, gợi tình, vừa làm nhũ hoa lớn hơn lại kích thích vú nên cũng bắt
chước.
Đeo khuyên nơi dương vật để làm tăng cảm giác khi “phòng
the” đã được tả trong sách Kama Sutra. Dưới thời nữ hoàng Anh Victoria,
sự đeo vòng nơi dương cụ còn được dùng để kéo cơ quan này sang bên
cạnh, tránh sự căng phồng khi mặc quần bó sát mình.
Thiếu niên
tới tuổi dậy thì bên châu Phi và Trung Đông lại đeo vòng ở một nửa túi
da bọc ngọc hành để ngăn không cho ngọc hành chạy ngược lên bụng, coi
như là để khỏi bị trở lại làm con nít.
Ngày nay, tại nhiều quốc
gia, việc đeo vòng trên da được dư luận một phần nào chấp nhận. Nhiều
lý do được viện ra để biện hộ cho việc đeo trang sức như vậy.
1-Có
người nói xâu da đeo trang sức là để nói lên quan điểm của mình với xã
hội cũng như biểu lộ quan niệm sống phóng khoáng của cá nhân đó.
2-Có người thì để kỷ niệm một gặp gỡ hay chấm dứt một liên hệ tình cảm hoặc coi như biểu tượng thành viên một nhóm, hội.
3-Đeo khuyên trên lưỡi để tăng cảm giác khi hôn nhau hoặc khẩu dâm.
4-Đeo trang sức nơi lỗ rốn với bụng phơi trần như Cher, Madonna để khoe tấm thân ngàn vàng.
5-Đeo ở nhũ hoa để tự gây cảm giác kích thích.
6-Xâu lỗ đeo khuyên nơi âm thần để tăng kích thích.
Nữ
trang có nhiều hình dạng khác nhau: vòng tròn, nhẫn, vòng bán nguyết,
khuy stud, đinh tán. Kích thước lớn nhỏ tùy theo vị trí được mang trên
cơ thể.Đa số trang sức làm bằng kim loại nguyên chất hoặc hỗn hợp như
thép, vàng, niobium, titalium, hợp kim alloy. Trang sức cần nhẵn nhụi,
chịu được độ nóng khử trùng và có thể tháo ra dễ dàng khi cần như giải
phẫu, chụp quang tuyến cơ thể.
Miệng: Môi, má, giữa lưỡi là nơi
hay đưọc mang trang sức. Rủi ro thường thấy là chẩy máu, sưng, cản trở
không khí, thực phẩm lưu thông, gẫy răng, nhiễm trùng.
Khoen tai: Tai là nơi mang trang sức thông thường nhất.
Nhưng khi mang trang sức bấm da, có một vài rắc rối có thể xảy ra.
1-Dị ứng với kim loại làm đồ trang sức nhất là với chất kền (nickel) gây ngứa, đỏ da;
2-Nhiễm vi trùng trên da khi dụng cụ bấm da không được khử trùng;
3-Vết sẹo trên da đôi khi rất dầy và lớn.
4-Đặc biệt là xâu lưỡi thường hay bị chảy máu lâu, xâu tai bị sẹo lớn, cục mỡ, đứt dái tai;
5-Đeo trang sức nơi cơ quan sinh dục là bị nhiễm trùng dễ dàng.
Sau
đây là một trường hợp nhiễm trùng não bộ do xâu lưỡi đã được các bác sĩ
tại Đại học Y khoa Yale công bố vào giữa tháng 12, 2001.
Ba ngày
sau khi xuyên lưỡi để đeo trang sức, một thiếu nữ dưới 20 tuổi thấy
lưỡi sưng, đau và có tiết ra nước mùi rất hôi. Cô bèn tháo bỏ trang sức
thì các triệu chứng hết ngay.
Nhưng một tháng sau, cô thấy nhức
đầu vô cùng, nóng sốt, ói mửa và đi đứng không vững. Chụp quang tuyến
cắt lớp, thấy tiểu não bị nhiễm trùng, làm mủ. Cô được bác sĩ giải phẫu
lấy mủ và chữa bằng thuốc kháng sinh truyền qua mạch máu trong sáu tuần
lễ mới khỏi.
Các bác sĩ kết luận đây là trường hợp nhiễm độc gây
ra do vi khuẩn xâm nhập vào não từ miệng. Theo bác sĩ Richard
Martinello, chuyên gia về bệnh nhiễm tại đại học Yale, thì việc xâu
lưỡi để đeo trang sức rất dễ gây ra nhiễm trùng não bộ.
Hiệp hội
Nha Khoa Hoa Kỳ có cùng kết luận và cho hay sự xâu lưỡi, môi và má để
đeo trang sức đều đưa tới nhiễm độc và chảy máu vì nơi đây có rất nhiều
vi quản.
Hội Bì Phu Hoa Kỳ chống đối mọi việc xâu cơ thể để đeo trang sức, ngoại trừ bấm lỗ tai.
Cách
đây mấy năm, các bác sĩ bên Anh đã phải giải phẫu để lấy trang sức đeo
trên lưỡi của một thiếu nữ 25 tuổi vì nhiễm trùng ở miệng rất trầm
trọng có thể gây ra bế tắc đường hô hấp.
Thủ thuật bấm, xâu da
thường được thực hiện bởi người có kinh nghiệm học lẫn nhau chứ không
có lớp hay chương trình đào tạo, huấn luyện chính thức.
Điều cần
thiết là khi thực hiện công việc này, dụng cụ cần được khử trùng kỹ
lưỡng, người thực hiện cần biết qua về cơ thể học để tránh bấm xâu vào
chỗ phạm trên da.
Trước khi làm việc bấm, xâu này, nên cho
chuyên viên hay mình đang có bệnh gì và đang dùng thuốc gì vì có thể có
ảnh hưởng tới sự lành của vết bấm. Cần ghi nhớ cách săn sóc vết cắt
trên da để tránh nhiễm trùng, lâu lành.
Và nhớ kiếm người xâu da có kinh nghiệm và dùng dụng cụ khử trùng cũng như săn sóc kỹ càng sau khi bấm da, đeo đồ nữ trang
* Xâm Chàm Da
Ngoài
ra, để làm dáng nhiều người còn xâm da với các hình thù ngộ nghĩnh, kỳ
dị khác nhau với mục đích làm đẹp thân hình. Đó là các vết chàm
(tattoo) bằng cách chích phẩm màu vào lớp sâu trong da như lông mày,
môi. Dụng cụ chích có thể là kim thường hoặc máy xâm có thể châm vào da
cả trăm lần trong một phút mà không cần làm tê da.
Xâm da có rủi
ro đưa tới nhiễm trùng các bệnh như viêm gan B, C, giang mai và tất cả
các nhiễm với vi sinh vật gây bệnh khác. Đây là hậu quả của không khử
trùng dụng cụ, không vệ sinh khi châm kim, bơm mầu.
Sau một
thời gian, nhiều người không thích xâm chàm và muốn tẩy xóa. Với chàm
nhỏ, giải phẫu tinh vi có hy vọng lấy đi. Chàm lớn cần dùng phương pháp
mài đi một lớp da mỏng. Các nhà chuyên môn cũng chà da với hạt muối bếp
cho tới khi chàm mòn đi. Nói tưởng như dễ nhưng các phương pháp này cần
được bác sĩ chuyên khoa thực hiện.
Trong những năm gần đây, tia laser được dùng để lấy vết chàm đi. Phương pháp này khá công hiệu và an toàn.
Kết Luận
Ở đời, mọi sự đều phúc đấy họa đấy, song hành tốt xấu. Làm dáng làm đẹp cũng vậy.
Nhưng
đừng thái quá, tránh lạm dụng thì chắc là có lợi nhiều hơn là điều hại.
Khôn ngoan là biết dừng lại ở mức vừa phải. Nên cổ nhân thường nhắc nhở
“tri túc tiện túc” là vậy.
Bác sĩ Nguyễn Ý Đức
Texas-Hoa Kỳ