Theo Người Việt - An Pha - 12-05-2006

 Trong tác phẩm Trại Kiên Giam, tác giả Nguyễn Chí Thiệp có viết đến việc hình thành và thực hiện tờ báo “chui” đầu tiên trại Kiên Giam Xuân Phước A-20 là tờ Hợp Ðoàn vào năm 1981. Tuy nhiên, vì khi tác giả viết tác phẩm này thì còn nhiều anh em cộng tác vẫn còn kẹt ở Việt Nam nên ông không thể nói ra được nhiều chi tiết. Nay đã đến lúc cần công bố những chi tiết liên quan đến tờ Hợp Ðoàn. Thật ra, tôi cũng không có ý định nhắc lại những kỷ niệm này, những kỷ niệm mà thời gian đó nếu bị phát giác, chúng tôi sẽ phải trả giá bằng cái đầu của mình. Nhưng gần đây khi xem Phòng Triển Lãm Thuyền Nhân và Việt Nam Cộng Hòa, nhìn thấy trưng bày những bộ quần áo tù mà có một thời gian khá dài chúng tôi từng phải mặc, nên chợt nhớ lại và muốn viết lại kỷ niệm này.

Tuy nhiên, mãi cho đến năm 1987, PA-24 mới phát giác ra nguyên bản số 1 của tờ Hợp Ðoàn. Nguyên do là một bạn tù trong nhóm chúng tôi đưa một bản ra nước ngoài khi anh được thả ra và vượt biển nhưng bị bắt lại.

Phải nói rằng trong cuộc đời tù đày của chúng tôi, đây là kỷ niệm lớn nhất và nếu ai là người từng thích những cảm giác mạnh khi làm báo chui trong hoàn cảnh khó khăn nhất, chắc cũng sẽ thích. Phải nói ngay rằng, những người làm việc trong nhóm Hợp Ðoàn nay đã có mặt ở Hoa Kỳ như Trần Danh San, Nguyễn Chí Thiệp, Trần Bửu Ngọc, Phạm Ðức Nhì, Hải “bầu”, Hải “cà”... và tôi cùng một số anh em trẻ khác từng lãnh phần phát hành tờ Hợp Ðoàn. Tôi cần nói ngay, đây chẳng phải là chuyện gì to tát, nhưng từ việc làm tờ báo “chui” trong một trại giam trong số những trại giam hà khắc nhất Việt Nam (loại trại kiên giam) giúp cho chúng tôi những bài học mà tôi nghĩ không có một trường lớp nào trên thế giới này dạy.

Năm 1987, lúc chúng tôi đã trải qua 12 năm cải tạo, do bị phát giác ra được chuyện này, cả đám chúng tôi bị đưa trở lại trại Phan Ðăng Lưu trước chợ Bà Chiểu để bị thẩm cung và bị truy tố ra tòa. Họ đã hỏi cung và lập cáo trạng kết chúng tôi án chung thân. Nhưng vào giờ phút chót, chính quyền Cộng Sản ở Sài Gòn đã hủy bỏ vụ án và đưa chúng tôi trở lại trại cải tạo Xuân Lộc Z-30A, cho đến một năm rưỡi sau mới thả chúng tôi.

Khi làm tờ báo chui này, tôi áp dụng một nguyên tắc mà tờ Nhân Dân Nhựt Báo của Mao Trạch Ðông đã áp dụng khi họ Mao còn hoạt động trong bí mật, nghĩa là tờ báo chỉ có một bản duy nhất, viết tay. Chúng tôi có một ban phụ trách truyền tay nhau xem và sau đó tìm cách chuyển ra bên ngoài, chứ không dùng hộp thư chết như tờ Nhân Dân Nhật Báo lúc còn ở trong bóng tối. Có nhiều nguyên nhân dẫn chúng tôi đến việc hình thành và thực hiện tờ báo này, nhưng nguyên nhân chính vẫn là để thách thức guồng máy an ninh và hệ thống ăng ten bao trùm trại kiên giam Xuân Phước.

Chúng tôi hiểu rằng, đã ở trong một trại Kiên Giam bốn bề vách núi dựng đứng, chỉ có một con đường độc đạo băng qua khu rừng nguyên sinh từ Chóp Chài, Tuy Hòa để vào trại, thì có cựa quậy gì cũng vô ích. Thế nhưng hàng ngày, hàng giờ bọn an ninh trại sử dụng những phương thức tàn bạo, khắc nghiệt đối với chúng tôi, thì ngược lại, chúng tôi cũng không cũng không để cho họ yên vui bằng sự hành hạ mình được. Ngoài những vụ viết khẩu hiệu, truyền đơn, vẽ cờ Việt Nam Cộng Hòa... chúng tôi bồi thêm việc “xuất bản” tờ Hợp Ðoàn. Lý “lé”, cán bộ an ninh khét tiếng của trại giam đã mất ăn ngủ về những chuyện này. Năm nào trại giam cũng lãnh huân chương lao động chỉ vì A-20 là trại giam nổi tiếng về cho tù ăn đói, làm việc nặng, ốm đau không có thuốc, kiệt sức rồi chết. Nhưng kể từ khi khẩu hiệu và cờ Việt Nam Cộng Hòa được vẽ trong trại giam, cộng thêm vụ trốn trại, các “ban” bị đổi liên miên, ngoại trừ tên trại trưởng gốc lớn nên còn trụ lại cho đến 1986. Họ cũng không còn cơ hội lãnh huân chương nữa.

Trong rất nhiều năm, trại A-20 chỉ cho tù nhân cải tạo lãnh quà của gia đình gởi qua đường bưu điện, mỗi gói chỉ nặng 3 kí lô và mỗi người chỉ cho nhận 1 gói mà thôi. Sau những vụ đánh ăng ten, làm loạn trong nhà kỷ luật và sau khi 7 sĩ quan cướp súng cán bộ trốn trại (6 sĩ quan này gồm toàn cấp thiếu úy của các quân binh chủng Biệt Ðộng Quân, Thủy Quân Lục Chiến, Nhảy Dù và Sinh Ngữ Quân Ðội), kỷ luật trại giam mới được nới lỏng đôi chút vì ban quản trại muốn chọc thủng nồi nước sôi đậy nắp kín. Sáu sĩ quan vừa kể trên đường đến gần Quảng Ðức thì bị Thượng Cộng phục kích, bao vây và bắn chết 6 người. Riêng anh Lê Thái Chân, một sĩ quan pháo binh Nhảy Dù trên đường trốn bị rắn cắn phải nằm lại và bị bắt trở lại trại Xuân Phước. Anh bị đưa ra tòa án nhân dân kết án 10 năm tù. Có dịp tôi sẽ viết lại chuyện này. Chân đã bị mù trong thời gian anh bị nhốt kiên giam do vụ trốn trại nói trên. Mấy năm trước đây, quận Cam đã có dịp tiếp đón Lê Thái Chân, sau khi anh được thả và được định cư ở Mỹ theo diện HO. Tuy nhiên, sau đó anh lại chọn New York để định cư.

Trước khi hiểu động cơ chính khiến nhóm chúng tôi làm tờ Hợp Ðoàn, và ra được 6 số, cần phải nhắc lại bối cảnh của trại Kiên Giam A-20 ở thung lũng Xuân Phước, thường gọi là “Thung lũng tử thần”. Trại giam này chỉ cách trại Dân Sự Chiến Ðấu Xuân Phước vài cây số. Trại Dân Sự Chiến Ðấu của Mỹ này đã bị bỏ hoang từ lâu sau khi Hoa Kỳ không còn tài trợ cho các trại biên phòng nữa. Xã Xuân Phước thuộc vùng thâm sơn cùng cốc của quận Ðồng Xuân, Phú Yên. Người ta thường gọi Xuân Phước là vùng tiền sơn của các buôn Thượng, sắc tộc H'Mong. Nó nằm sát đường mòn Trường Sơn Tây. Trại được thành lập bởi nhóm cựu sĩ quan và cảnh sát Việt Nam Cộng Hòa di tản sang Guam rồi lại biểu tình đòi về. Họ dùng chiếc tàu Việt Nam Thương Tín để về nước. Khi vào đến Vũng Tàu thì không được nhà cầm quyền Cộng Sản nhận, phải ra Nha Trang. Tất cả những người có mặt trên tàu đều bị tạm giam tại Nha Trang, sau đó một phần được đưa về Chí Hòa và phần còn lại bị đưa lên rừng Xuân Phước để thiết lập trại A-20. Thành phần bị đưa về Chí Hòa cũng bị đưa ra Bắc, có người bị nhốt tận trại Cổng Trời, ở chung với nhóm Biệt Kích Việt Nam Cộng Hòa được thả ra Bắc thời chiến tranh.

Trong tác phẩm Trại Kiên Giam, tác giả Nguyễn Chí Thiệp đã viết nhiều đến bối cảnh sinh hoạt tại trại Xuân Phước Z-30A, nhưng điều mà tôi muốn nhấn mạnh là trại này được thành lập cốt để nhốt những thành phần có án chính trị nặng, từ 10 năm đến tử hình và những thành phần cựu sĩ quan, công chức Việt Nam Cộng Hòa mà họ cho rằng “hết thuốc chữa” tức là không thể cải tạo được. Những người được đưa về đây, nếu là tập trung cải tạo thì đều bi liệt vào loại “hết thuốc chữa” theo cách nói nôm na của những người tù như chúng tôi lúc đó. Một số lớn những anh em chúng tôi, nếu bị đưa về đây theo Phương Án 4, thì họ sẽ không bao giờ được xét tha nữa, trừ phi có những biến chuyển từ bên ngoài. Một số được đưa về đây có thời hạn là để bị trừng trị vì những vụ rắc rối ở những trại khác. Chẳng hạn như một nhóm tù cải tạo từ Bắc về trại Z-30D đã nổi lọan năm 1983, bị đưa về nhốt ở Chí Hòa sau đó bị đưa ra trại Kiên Giam Xuân Phước. Những cho đến 1985, họ cũng đã được thả cùng với những người trong nhóm Việt Nam Thương Tín.

Trại Xuân Phước vào những năm đầu của thập niên 1980 có tới 4 trại khác nhau. Riêng trại A được kể là trại có “mã” nhất vì được xây bằng gạch, vườn rau ao cá, thư viện, nhà văn hóa, hội trường. Trại nằm dưới bóng dừa với vườn hoa cây kiểng, nên mới nhác trông người ta có cảm tưởng đây là một tụ điểm du lịch. Nhưng phía đằng sau cái bề ngoài, Xuân Phước là một “địa ngục trần gian” với một loại kỷ luật “hơn mười lần Ðầm Ðùn”. Trước đây, khi nghe nói đến chuyện tù nhân ăn cả da bò phơi làm mắt trống, người ta nghĩ chỉ là chuyện hoang đường. Nhưng ở Xuân Phước, mức ăn của một người tù lao động bình thường là 9 kí lương thực một tháng, những tù nhân bị kỷ luật chỉ được 6 kí lương thực và “thức ăn” chỉ có nước muối hay rau muống nấu với nước muối mà chúng tôi thường gọi là “canh đại dương” hay “canh dây thép gai”. Sở dĩ phải gọi như vậy vì tiêu chuẩn của một đội 40 người là một bó rau muống nấu với nước muối. Rau muống già đến nỗi phải nhai lấy nước và nhả bã. Cho nên, chính tôi đã phải ăn trộm da bò phơi làm mặt trống. Bọn cán bộ trại giam điên tiết, mở điều tra nhưng họ thất bại.

(Còn tiếp)

In bài này, hay gửi link của trang này cho bạn bè:

     http://tudovis.com/kktd/binh_luan/bl_chuyen_cu_chua_duoc_noi_du.htm