Theo Người Việt - An Pha - 22-05-2006

Nằm trong bóng tối ở hoàn cảnh cá chậu chim lồng, tôi nghĩ mông lung mãi về đề tài 19 Tháng Sáu mà tôi dùng để viết lá thư tòa soạn. Viết một lá thư thông thường, ca ngợi sự chiến đấu anh dũng của Quân Lực Việt Nam Cộng Hòa lúc đó thì quả là không thích hợp vì gần như cả quân lực chúng ta đã nằm trong tù. Hồi chiều, hai nhóm bạn đồng tù của tôi tạo ra cuộc tranh luận suýt nữa gây ẩu đả chỉ vì một bên đưa ra lập luận rằng trong biến cố ngày 30 Tháng Tư năm 1975 “chúng ta thua từ bên ngoài” và một bên cho rằng “tiên trách kỷ hậu trách nhân, chúng ta không làm đầy đủ trách nhiệm của người lính nên thua”. Chúng tôi sống trong sự ngờ vực về những gì đã xảy ra trước đó 6 năm nên không ngạc nhiên lắm về những khắc khoải ấy của thế hệ anh em chúng tôi. Vì thế tôi nghĩ rằng mình phải chuyển đề tài, khởi đầu cho một cái nhìn thực thà về chính mình.

Từ ngày bước vào những trại tù Cộng Sản, ngoài việc tranh đấu để chống lại cái bao tử của mình, có nhiều dịp chúng tôi ngồi để duyệt lại sự thất bại của Việt Nam Cộng Hòa. Không kể một số sĩ quan còn quá trẻ, đầy nhiệt huyết nhưng non nớt trong suy nghĩ chính trị, phần lớn các cựu sĩ quan tuổi gần bốn mươi đều có nhiều ưu tư đến nguyên do dẫn đến thất bại của một quân lực hùng mạnh kể vào hàng thứ tư của thế giới. Cá nhân tôi, đã có thời gian ngắn tù chung với cựu Thủ Tướng Phan Huy Quát ở Chí Hòa. Qua câu chuyện trao đổi hàng ngày, tôi mới được biết ông chính là bộ trưởng Bộ Quốc Phòng đầu tiên trong Nội Các Chính Phủ Quốc Gia, có nhiệm vụ nhận chuyển giao các đơn vị Việt Nam trong Quân Ðội Liên Hiệp Pháp cùng những trang bị để thành lập Quân Ðội Quốc Gia Việt Nam và chuyển vào trong Nam. Vậy mà những năm trước ngày 30 Tháng Tư năm 1975, mỗi khi kỷ niệm Ngày Quân Lực không ai nhớ tới ông cả, có lẽ chỉ vì những nghi kỵ nhau về chính trị hoặc là người ta muốn tẩy rửa hình ảnh của người Pháp đối với những đơn vị đầu tiên của Việt Nam Cộng Hòa trong Nam chăng. Thực ra, đây chỉ là vấn đề của lịch sử đã bị khai thác biến nó thành vấn đề chính trị. Cái đau là trong cuộc chiến tranh tương tàn ở Việt Nam, không bên nào có thể tẩy rửa hết được sự lệ thuộc ngoại bang.

Suốt cả đêm, tôi không hề chợp được mắt, phần vì đói và phần vì những biến chuyển tâm lý cũng như những suy nghĩ về số phận của bản thân mình cũng hàng trăm ngàn đồng đội của tôi lúc đó trong hàng chục ngàn trại giam trên khắp lãnh thổ Việt Nam. Có nên đưa những suy nghĩ ấy vào Lá Thư Tòa Soạn không? Cả ngày hôm sau, chúng tôi vất vưởng trên bãi lao động chỉ mong sao cho chóng hết ngày để buổi tối làm cho xong dự án. Ngày hôm sau, một biến cố xảy ra trong lúc tôi đang viết lá thư tòa soạn, và nếu không có cái nhìn xa trước của Phạm Ðức Nhì, thì tờ Hợp Ðoàn đã bị bể trong trứng nước. Buổi chiều, cơm nước xong, chúng tôi có thói quen ra ngồi ở miệng giếng tán gẫu hay nghe tin từ ngoài trại đưa vào mà chúng tôi vẫn gọi nôm na là “hot news”, Nhì nói với tôi: “Em có cảm giác là chỗ của anh bị chú ý và có thằng nào đã chĩa chọt lên trên. Vì thế viết xong tờ nào là chuyển cho Ngọc đen chuyển đến chỗ giấu và phải đặt hệ thống báo động”.

Sau khi điểm số, vào buồng giam, tôi hội ý với Ngọc ngay. Ngọc bảo tôi: “Alpha khoan hãy viết, anh ngồi viết một cái thư về địa chỉ em cũng được. Một giờ đồng hồ nữa anh mới bắt đầu viết báo. Nhưng ngay cả khi đó, anh viết tờ nào, em sẽ phi tang tờ đó”. Tôi theo y lời khuyến cáo, lấy giấy bút, ngồi dựa gốc cột và bắt đầu viết thư cho mẹ tôi dù biết rằng tôi không bao giờ gởi lá thư này đi. Viết được nửa chừng, tôi nghe có tiếng người bên ngoài hỏi vọng vào cửa sổ: “Anh kia, viết gì đấy, đưa tôi xem”. Có tiếng người nằm ở gần cửa sổ sàn ngủ phía dưới hỏi: “Cán bộ gọi ai”. Tôi nhận ra tiếng cán bộ Luật, trực trại: “Tôi gọi anh đang viết gì đó ở trên kia kìa. Viết gì đấy, truyền đơn phản động hả”. Tôi hiểu Luật muốn gì, nên vội leo xuống sàn dưới đưa lá thư đang viết dở cho hắn coi. Xong hắn trả lại tôi và nói giọng đãi bôi: “Gia đình các anh ở ngoài khó khăn lắm, viết thư xin nhiều như thế thì làm sao ở ngoài họ lo nổi?” Tôi trả lời Luật cho qua chuyện: “Ðói quá cán bộ ơi, xin thì cứ xin, nhà lo được gì thì lo”.

Câu chuyện chỉ có vậy, nhưng rõ ràng những tin tức của Nhì là chính xác. Biết như vậy, chúng tôi càng dễ hành động hơn. Trong buổi tối hôm đó, tôi viết xong lá thư tòa soạn và phần chót của bản tổng kết tin tức được đưa từ ngoài vào và coi như hoàn tất công việc đúng như dự trù.

Chỉ còn bìa báo. Tối hôm sau, tức là tối Thứ Ba mà tù nhân được viết thư cho gia đình, tôi hoàn tất giai đoạn chót chỉ trong vòng nửa tiếng đồng hồ để dán hình bầy sếu bay về tổ, dán chữ Hợp Ðoàn và cái tít nhỏ ở dưới “Từ Trại A-20 Xuân Phước” trên một bìa cứng đã cắt sẵn kích thước. Sau khi đóng bìa, tôi đưa cho Ngọc chuyển đến nơi cất giấu và phát hành đúng sáng ngày 19 Tháng Sáu.

Buổi chiều ngày 18 Tháng Sáu, chúng tôi được “ăn tươi” để chuẩn bị sáng 19 Tháng Sáu nghỉ lao động học tập chính trị. Ăn tươi là từ ngữ mà trại nào cũng sử dụng như một chỉ dấu cho biết là bữa cơm hôm đó chúng tôi được thêm chút thịt hay cá, nghĩa là một miếng thịt mỡ hoặc miếng cá đuối bằng hai ngón tay nấu với nước muối. Phần lớn các trại tù Cộng Sản trong Nam đều biết rất rõ những ngày lễ trọng của Việt Nam Cộng Hòa trước đây, chẳng phải họ cần nghiên cứu gì mà là để có những biện pháp ngăn ngừa những chuyện bất trắc có thể xảy ra trong những ngày ấy. Xưa kia, trong những trại tù binh và chính trị phạm ở Côn Sơn hay Phú Quốc, tù binh cộng sản cũng thường lựa những ngày lễ của họ như 2 Tháng Chín, 20 Tháng Mười Hai, 3 Tháng Hai... để biểu tình hay nổi lọan trong trại hầu gây tiếng vang. Nay ở vị trí của người thắng lợi, họ cũng sợ chúng tôi trốn trại nên thường đi bước trước để kiểm soát tình hình.

Do đã có sẵn quy ước với nhau, buổi sáng ngày 19 Tháng Sáu, tuy không phải đi lao động, chúng tôi vẫn dậy sớm. Sau khi tháo mùng, gấp mền, tất cả sạp ngủ trên đều bước xuống đất hết. Chúng tôi đứng nghiêm yên lặng để chào quốc kỳ. Dĩ nhiên, chúng tôi chỉ hát thầm bài quốc ca. Có tiếng khóc. Sau đó là mặc niệm các chiến sĩ đã bỏ mình vì tổ quốc và những người chết trên đường đi tìm tự do. Sau khi chúng tôi tan hàng ngồi hút thuốc lào chuẩn bị chờ trực trại đến mở cửa, điểm số, tiếng Phạm Ðức Nhì nói đổng, nhưng lớn giọng: “Ngày 19 Tháng Sáu là ngày sinh nhật của tất cả những cựu quân nhân Việt Nam Cộng Hòa. Mong rằng sinh hoạt vừa rồi không đến tai cán bộ. Trường hợp ngược lại, chúng ta sẽ tìm ra kẻ sàm tấu và chúng sẽ bỏ ăn luôn đấy. Có cần khiếu nại vì thấy bất tiện, cứ đến gặp ÐEN (Ðen là tên gọi thân mật của Ngọc)”.

(Còn tiếp)

In bài này, hay gửi link của trang này cho bạn bè:

     http://tudovis.com/kktd/binh_luan/