Bạn nghĩ rằng dù sao đi nữa, thì chế độ cũng phải thay đổi từ từ. Như
dường thời công an trị có vẻ qua rồi, bây giờ người ta nói tới pháp trị
hay gì gì đấy… Thậm chí còn đòi xóa bỏ hộ khẩu nữa. Bạn bứơc ra giữa
phố Hà Nội, tấp vào một quán cà phê vỉa hè, hay ngồi xuống trứơc máy vi
tính để vào mạng.
Đúng
vậy, thời này văn minh rồi. Bạn là sinh viên năm thứ 2 hay thứ 3 Đại
Học Bách Khoa Hà Nội, và bạn lên mạng, vào một diễn đàn a còng, thỏai
mái, hạnh phúc… tin rằng mình có một không gian và thời gian dễ thở hơn
thờ của ba mẹ bạn. Qua rồi, thời đứng xếp hàng chờ mua gạo. Qua rồi,
thời đấu tố địa chủ, trí thức. Qua rồi, thời vây đánh xét lại. Chỉ còn
mệt nhọc, nhức đầu khi phải học giờ Mác-Lê-Hồ. Và bạn mơ mộng sẽ trở
thành một Bill Gates mới…
Đúng là bạn có hạnh phúc hơn. Nhưng để
thành một Bill Gates mới thì đừng hòng, chuyện đó sẽ là chuyện của các
sinh viên như bạn nhưng sẵn sàng làm mật báo viên cho công an trong các
giảng đường đại học. Tình nguyện làm mật báo viên cho công an trên sân
trừơng đại học? Đúng vậy, đúng là có chuyện như thế.
Các thông
tin sau viết dựa vào bài "China Campuses' Internet Hall Monitors"
(Những Người Theo Dõi Phòng Internet Tại Các Đại Học Trung Quốc) của
phóng viên Howard W. French, trên tờ The New York Times hôm Thứ Hai
8-5-2006.
Bài được viết từ Thượng Hải, thủ đô tài chánh Trung
Quốc. Một thành phố có tầm quan trọng về kinh tế tài chánh ở Hoa Lục,
cũng y hệt như kiểu Sài Gòn đối với Việt Nam.
Đối với các bạn
sinh viên của cô, Hu Yingying trông vẻ như một sinh viên bậc cử nhân
điển hình, trang phục đơn giản, mỉm cười dễ dàng, và bứơc đi hơi nhún
nhảy, nhưng tất nhiên là rất bình thường.
Và đối với Hu, trong
năm thứ nhì của cô tại đại học Shanghai Normal University (SNU), trông
càng bình thường thì tốt thôi, vì vẫn đang có một đời sống khác ở mặt
kia của cô. Trong nhiều giờ mỗi tuần lễ, cô bứơc vào một căn phòng ít
người biết trong trường nơi đầy khắp các máy vi tính, nơi cô vào mạng
với tên và mật khẩu riêng, không bị sinh viên khác nghi ngờ gì, để đóng
vai công an trên các diễn đàn Internet trong đại học SNU.
Một
khi lên mạng, theo khuyến cáo từ các giáo sư hay các sinh viên lớp lớn,
cô gợi ra các chủ đề thảo luận dễ chịu, hợp quy cách chính trị.
Cô
kể [với phóng viên], mới đây cô đưa ra cuộc thảo luận về trong đó, các
người nổi tiếng là điển hình gương mẫu, một đề tài được gợi ý bởi 1
giáo sư là thích hợp.
Chính trị, ngay cả chính trị trong đại
học, bị cấm nhắc tới trên các diễn đàn mạng ở đại học. Hu kể cô và các
bạn điều hợp viên tìm cách lèo lái điều mà họ xem là các cuộc hội thọai
tiêu cực trong một hướng đi tích cực với các lời bình đúng lúc. Bất cứ
những gì họ thấy là xúc phạm, cô kể, họ báo cáo lên người điều hành
mạng của đại học để xóa bỏ đi.
Thí dụ, trong vài bộc lộ chống
Nhật gay gắt năm ngoái, các điều hợp viên đã can thiệp để làm nguội
lòng dân tộc chủ nghĩa, khuyến khích sinh viên im lặng các lời chống
Nhật.
Một phần là đóng vai công an giao thông mạng, một phần là
mật báo viên, và một phần là điều hợp viên hội thảo - và tất cả các vai
này thực hiện mà các bạn sinh viên của cô không biết gì - cô Hu là một
phần nhỏ trong một nỗ lực lớn tại Trung Quốc để làm “vệ sinh” Internet.
Trong
nhiều năm, Trung Quốc có lực lượng công an Internet, được ước tính tới
50,000 công an mạng đi tuần tiễu Internet, ngăn cản các trang web, xóa
bỏ các lời bình và bắt những người mà họ cho là có ngôn ngữ chống đảng,
hay chống xã hội.
Nhưng cô Hu, một trong 500 sinh viên trong
nhóm kiểm binh mạng do sinh viên điều hành, là một vòng răng cưa trong
kiểu máy khác, một đội binh bề ngoài là tình nguyện mà chính phủ CSTQ
đang vận dụng để giúp kiểm duyệt Internet.
Hồi tháng 4, nỗ lực
đó có tên là "Hãy Để Ngọn Gió Internet Văn Minh Thổi" và tự đó là một
phần trong chiến dịch "đạo đức xã hội chủ nghĩa" tung ra bởi Đảng CSTQ
để kiểm sóat xã hội và chính trị, có tên là Tám Điều Vinh Nhục.
Trong
chiến dịch Internet Văn Minh Hóa, các nơi cung cấp dịch vụ và các hãng
khác được yêu cầu xóa bỏ các nội dung "xấu," từ hình ảnh khiêu dâm cho
tới mọi thứ bị xem là phê bình chính trị quá độ, hay bất đồng chính
kiến.
Công an nói có hơn 2 triệu hình ảnh "kém lành mạnh" đã bị
xóa trong chiến dịch này bởi các nơi cung cấp dịch vụ Internet, và hơn
sáu trăm diễn đàn Internet "kém lành mạnh" bị đóng cửa.
Đã tự
kiểm duyệt Internet từ lâu, trứơc khi chính phủ yêu cầu, Đại Học SNU,
nơi cô Hu theo dõi các sinh viên bạn, đang tự quảng bá hình ảnh mình
nắm vai kiểm binh mạng như là đi tiên phong trong các đại học.
Mặc
dù hầu hết sinh viên không biết gì về đội kiểm binh mạng do các sinh
viên tự nguyện đóng vai công an, ban giám hiệu SNU tuần trứơc đã tổ
chức các buổi hứơng dẫn cho hàng chục cán bộ các đại học Trung Quốc
khác về cách học kiểm duyệt thành công Internet.
Tuy nhiên, các
cán bộ đại học đã từ chối một phóng viên ngọai qúôc, nói rõ rằng trường
không muốn cho công chúng biết về các sinh họat này. Li Ximeng, Phó
Giám Đốc Sở Tuyên Truyền Đại Học, nói, "Hệ thống của chúng tôi chưa
trửơng thành, và vì chúng tôi mới khởi sự, nên không có gì nhiều để
nói. Hệ thống của chúng tôi cũng khép kín với truyền thông, và chúng
tôi không muốn chuyện này được làm tin hay lên mặt báo."
Riêng phần cô, cô Hu bày tỏ tự hào về đóng góp của cô về điều chính phủ gọi là "xã hội hòa hài."
Cô
nói, "Chúng tôi không kiểm sóat các chuyện, nhưng chúng tôi thực sự
không muốn có chuyện xấu, chuyện sai nào lên trang web. Theo hệ thống
xã hội và giáo dục của chúng tôi, chúng tôi sẽ phán đóan những gì đúng,
những gì sai. Và vì là một cán bộ sinh viên, tôi cần phải đóng vai tiền
phong trong các sinh viên, để bày tỏ ý kiến tôi, để nêu bật mạnh mẽ hơn
niềm tin của tôi vào chủ nghĩa cộng sản."
Trong khi Chiến Dịch
Văn Minh Internet đòi hỏi các công ty và cơ sở kinh doanh mạnh tay xóa
bỏ các điều mà chính phủ gọi là thông tin nguy hiểm, thì chiến dịch
kiểm binh mạng trong sân đại học lại cho thấy thủ đọan tinh vi hơn,
tàng hình hơn, và một số ngừơi có thể gọi đó là có tính lừa gạt lớn lao
hơn.
Chính nơi đây chính phủ đối diện với thách thức nghiêm
trọng nhất: làm sao để lèo lái và kiểm sóat suy nghĩ của thanh niên
trong 1 thế giới ngày càng cởi mở và thông tin đa dạng hơn. Và câu trả
lời dựa nặng nề vào sự tàng hình.
Khi phỏng vấn nhiều sinh viên
tại sân Đại Học SNU cho thấy, không bao nhiêu người biết gì về đội kiểm
binh mạng của sinh viên, và không có ai từng nghe tới có số lựơng sinh
viên đông như thế trong tiểu đòan kiểm binh mạng.
Liao Xiaojing,
một sinh viên, nói, "Đúng là có những thứ xấu trên Internet, nhưng họ
không nên làm quá đà. Trời ạ, con số 500 sinh viên kiểm binh Internet
là quá nhiều."
Những sinh viên khác thì cảnh giác hơn. Một nam
sinh viên bậc cử nhân chỉ đưa tên là Zhu nói, "Con số 500 kiểm binh
mạng [ở SNU] nghe không tin nổi. Rất là kỳ lạ để nghĩ là có 500 sinh
viên mật báo viên ngồi đó bí mật lèo lái bạn."
Nhưng các sinh
viên kiểm binh thì nói rằng họ không dính gì tới kiểm duyệt hết, mà
cũng không kiểm sóat gì quyền tự do phát biểu của người khác. Trong các
cuộc phỏng vấn 5 kiểm binh mạng, mỗi người lúc đầu đều bác bỏ ý tưởng
rằng họ đang kiểm sóat sự phát biểu [người khác], và còn nói về tầm
quan trọng của tự do ngôn luận.
Tang Guochao, 20 tuổi, nói say
mê về những gì mà anh và các bạn kiểm binh mạng đang làm, "Một diễn đàn
mạng thì y như 1 gia đình, và trong gia đình, tôi muốn căn phòng của
tôi sạch và sáng sủa, không có thứ dơ bẩn hay nguy hiểm nào trong đó."
Kỳ lạ, chế độ cộng sản đào tạo làm sao mà chỗ nào cũng có ngừơi tình nguyện làm công an như thế.
Đó
là chuyện ở sân đại học Thượng Hải. Còn các đại học Sài Gòn và Hà Nội
ra sao? Các phóng viên qúôc tế không bõ công đi tới Việt Nam làm chi.
Vì họ cũng biết, các lãnh tụ CSVN bây giờ cũng y hệt như ông Hồ thời
xưa, hễ CSTQ làm gì thì cứ copy y chang vậy thôi.