Cuộc bầu cử nửa nhiệm kỳ tổng thống thường là kỳ bầu cử cử tri Mỹ ít
chú ý, lơ là đi bỏ thăm hơn kỳ bầu cử tổng thống bốn năm một lần. Nhưng
cuộc bầu cử nửa nhiệm kỳ TT Bush này vào ngày 7 tháng 11 này năm 2006
lại khác. Hai chánh đảng Cộng Hòa và Dân Chủ phải tranh đua quyết liệt.
Vì kết quả bầu cử sẽ ảnh hưởng đến việc thành bại của hai năm chót của
nhiệm kỳ TT Bush và ảnh hưởng đến tiền đồ của Đảng Cộng hòa sau đó. Do
vậy hai bên Đảng Cộng Hòa lẫn Dân Chủ đều đã sẵn sàng hàng ngũ và lâm
trận sớm.
Trận
đầu xảy ra ở San Diego, khích với Little Saiogn, thủ đô tinh thần của
người Việt Hải ngoại. Trong cuộc bầu cử điền thế một dân biểu Cộng Hòa,
Ô Randy Cunningham, bị tù vì bê bối hai triệu tư Đô la. Ứng cử viên
Cộng Hòa là Brian Bilbray đã thắng ứng viên Dân chủ Francine Busby.
Cuộc bầu cử đầu tiên ở San Diego này hội đủ yếu tố chiến thuật và chiến
lược tranh cử của hai Đảng Cộng Hòa và Dân Chủ có thể sử dụng ở nhiều
nơi khác trong kỳ bầu cử toàn bộ Hạ Viện lấy 4235 dân biểu và một phần
ba Thượng Viện Liên bang lấy 33 người vào ngày 7 tháng 11 năm 2006 này.
Đảng Cộng Hòa có ba cái bị xem là yếu và ứng cử viên Dân Chủ
khai thác tối đa. Những tai tiếng về bê bối tài chánh và sơ hở chánh
trị, thường xảy ra đối với đảng nắm chánh quyền. Chiến Tranh Iraq thiệt
hại đã quá 2.500 người, quân phí đã làm thâm hụt ngân sách nặng. Siết
chặt nhập cư mà không hợp thức hóa di dân lậu thành công dân, chỉ cho
làm việc một thời gian rồi trả về nước. Cả ba cái yếu đó của Đảng Cộng
Hòa đều có trong cuộc bầu cử dân biểu ở San Diego, một thành phố giáp
ranh với nước Mễ. Thêm vào đó chỉ số được lòng dân của TT Bush xuống
thấp nhứt trong suốt những năm Ong cầm quyền và so với của nhiều nhiều
tổng thống trong thời điểm tương đương. Do vậy Đảng Dân Chủ khai thác
tối đa làn sóng gọi là chống Bush.
Nhưng phân tích trận chiến
đầu tiên và điển hình ở San Diego, người làm sóng đó chỉ tương đối
thôi. Ứng cử viên Busby của Đảng Dân Chủ cũng chỉ chiếm được 45% tổng
số phiếu trong đơn vị bầu cử và chỉ có 29% cử tri ghi danh là Dân Chủ.
Và ứng cử viên Bilbary Cộng hòa thắng nhưng cũng đắng cay, chỉ chiếm
được 49% tổng số phiếu tại một vùng bầu cử mà năm 2004, TT Bush (Cộng
Hòa) đã hơn TNS Kerry (Dân Chủ) 10 điểm, và Uy Ban Toàn quốc Đảng Cộng
Hòa đã tập trung nỗ lực đầu tư 5 triệu Đô, huy động 200 người tình
nguyện, và giao nhiệm vụ cho Phó TT Cheney đứng chung liên danh với TT
Bush và Đệ nhứt Phu nhân là Bà Laura Bush thúc đẩy thành phần cử tri
phía hữu đến phòng phiếu trong năm 2004.
Từ đó suy ra trong cuộc
bầu cử tháng 11 năm 2006 này, hai đảng Cộng Hòa và Dân Chủ sẽ tập trung
nỗ lực về Miền Đông Bắc của nước Mỹ với khối cử tri có thể nghiêng Cộng
Hòa hay nghiêng Dân Chủ tùy cuộc vận động. Có thể nói đây là thời điểm
gay go, công tác nặng nề nhứt của Đảng Cộng Hòa từ năm 1994 đến giờ.
Năm 1994 là năm Đảng Cộng Hòa với Ô Newt Gringrich đã làm cuộc "cách
mạng bảo thủ", chấm dứt thời đại đảng Dân Chủ kiểm soát Quốc Hội suốt
40 năm.
Nhiều nhà phân tích nhận định có 20 đơn vị bầu cử cử
tri có khuynh hướng đổi thay từ hữu sang tả. Trong khi đó, Đảng Dân Chủ
chỉ cần 15 dân biểu nữa là chiếm đa số ở Hạ Viện. Phía Thượng Viện,
càng tế nhị hơn, đảng Dân Chủ của Ô Kennedy và Clinton cần thêm 4 nghị
sĩ đắc cử vào nhưng nhièu dấu chỉ cho thấy có thể mất một số bằng như
thế. Vùng Đông Bắc của nước Mỹ là vùng cả hai Đảng đều phải tập trung
nỗ lực vì 60% tranh chấp bầu cử toàn bộ Hạ Viện và một phần ba Thượng
Viện tập trung ở vùng này.
Người ta thấy ứng cử viên có lập
trường bảo thủ ôn hòa lại nhiều nguy cơ thất cử hơn bảo thủ cứng rắn, ở
vùng Miền Nam và vùng Trung Tây thân Bush. Sẽ thiếu nếu không nói đến
TB California. Sẽ thiếu nếu không nói đến ứng cử viên thiểu số mà khối
thiểu số đã thành đa số ở Cali. Trước tiên Thống đốc Arnold thuộc đảng
Cộng hòa, một người di dân gốc Ao đến Mỹ vào tuổi học trò sau ba thập
niên được dân Cali dồn phiếu hạ bệ một thống đốc Dân chủ lão làng hành
chánh và chánh trị là Ô. Gray Davis. Dân toàn TB Cali sẽ có dịp xem
người tài tử Terminator (Sát Thủ) này tái tranh cử như xem tranh giải
vô địch World Cup với đội bóng Cộng hòa.
Riêng tại Quận Cam,
Ong xuống thăm một lần mà đã gây quỹ được 400 ngàn để đảng Cộng Hòa địa
phương có phương tiện công tác. Trong cuộc gặp gỡ bộ phận Đảng Cộng Hòa
ở Quận Cam, Ong cầm tay DB Trần thái Văn. Đó là một người gốc Việt theo
Đảng Cộng hòa đầu tiên đắc cử dân biểu Hạ Viện Tiểu bang năm 2004, cao
phiếu nhứt lịch sử đơn vị và thắng cử sơ bộ cho kỳ bầu cử tháng 11 với
tỷ lệ phiếu áp đảo 87%. Đó là một dân biểu gốc Việt mà TĐ Arnold triệt
để ủng hộ vì xem như một dạng bản của mình, một di dân chỉ trong ba
thập niên đã làm nên sự nghiệp ở đất Mỹ vĩ đại và nhiều cơ hội này.
Còn
phải kể thêm một ứng cử viên gốc Việt khác, ứng cử viên Tân Nguyễn cũng
thuộc đảng Cộng Hòa, lần đầu tiên ra tranh cử chức vụ dân biểu liên
bang, chạy đua với Nữ DB Loretta Sanchez. Bà này đã đảm nhiệm chức vụ
dân biểu đơn vị này trong 10 năm. Ưng cử viên Tân Nguyễn muốn giành lại
lãnh thổ và chiếc ghế dân biểu của Đảng Cộng Hòa mà Ô Dornan đã làm
mất. Vì theo nhiều người nói Ô Dornan làm dân biểu quá lâu năm, trở
thành chuyên nghiệp, lo chuyện trên trời mà lơ là đơn vị, mất tính quần
chúng để Bà Sanchez cưa cẳng ghế với tỷ lệ thua thắng hết sức khít
khao. Anh Tân đặt vấn đề với DB Sanchez để cứ tri phán quyết, 10 năm Bà
Sanchez làm dân biểu, bà có làm đủ những việc cần làm cho cử tri chưa.
Ứng cử viên Tân đạt số phiếu trong bầu cử sơ bộ Đảng Cộng Hòa cao ít ai
dè, 65%. Cái gì chưa biết, chớ cái có thể biết chắc là Bà Sanchez không
còn một mình một chợ để hốt phiếu cử tri gốc Việt nữa. Mà cử tri gốc
Việt trong đơn vị bầu cử này lên đến 30.000 người chớ không phải ít. Và
trong bầu cử tổng quát ngày cử tháng 11 cử tri được quyền đầu phiếu cho
ứng cử viên nào mình thích, không phân biệt đảng tịch Cộng Hòa hay Dân
Chủ của cử tri. Lá phiếu gốc Việt tuy chưa đủ sức làm ra một dân biểu
trong đơn vị này, nhưng là lá phiếu giọt nước tràn tạo nên sự thắng cử
của một dân biểu. Nếu đảng Cộng Hòa đầu tư lớn và vận động mạnh cho ứng
cử viên chánh thức Cộng Hòa là Tân Nguyễn, cộng với số phiếu gốc Việt
kể cũng rất mệt cho ứng cử viên Dân Chủ là Bà Sanchez. Ứng cử viên Cộng
Hòa Tân Nguyễn, một ứng cử viên chịu khó đi gõ cửa từng nhà trong đơn
vị với đội ngũ tình nguyện trẻ quyết tâm, với đề tài tranh cử về quyền
lợi sát sườn của cử tri, hứa hẹn cho người dân Quận Cam với Little
Saigon xem lại vở kịch Pháp, Le Cid của Corneille, với Don Rodrigue nói
với đối thủ lão làng và lão luyện, "nhiều khi cú thử hơn cú thầy".