Theo Mạng Ý Kiến - Nguyễn Khắc Mai (Tuổi Trẻ) - 10-03-2006

Ông Nguyễn Khắc Mai từng là vụ trưởng Vụ Nghiên cứu, Ban Dân vận trung ương. Hiện nay ông đã về hưu và là ủy viên thường vụ Hội Khuyến học VN

TT - Nền dân chủ, đó mới thật sự là sự lựa chọn của dân tộc ta từ đầu thế kỷ trước. Không cần đợi đến những nhà tư tưởng, nhà cách mạng có trí tuệ siêu việt, người dân thường qua chiêm nghiệm cả trăm năm qua cũng hiểu rằng nền dân chủ là một mục tiêu, một trạng thái, một trình độ xã hội cần phải đạt tới của dân Việt...

Hơn nữa, nó chính là giải pháp, là phương thức tổng hợp để đạt được kết quả của bất kỳ chủ trương nào, chính sách nào, cuộc cải cách nào.

Chính chúng ta cũng hiểu được như Hồ Chí Minh khi Người nói “tiến hành những cải cách xã hội để thực hiện dân chủ, để cải thiện đời sống của nhân dân”.

Phát triển nền dân chủ quả nhiên là yêu cầu gay gắt thật sự cấp bách. Thực hiện tốt nó, sẽ là quá trình giải phóng năng lượng con người, năng lượng xã hội, nó thể hiện được tính văn minh, khoa học, nhân ái của Đảng, của Nhà nước. Nó sẽ làm cho cái nhân cách biết tôn trọng nhân dân, tôn trọng con người, tôn trọng xã hội công dân trở thành nhân cách đích thực của hệ thống cầm quyền, quản lý xã hội.

Để thực hiện “dân chủ triệt để, dân chủ thật sự” trong quan niệm phổ biến của văn minh nhân loại hiện nay, ở nước ta cần giải quyết đúng đắn, tốt hơn nữa một số vấn đề:

1. Quyền sở hữu của công dân. Một đất nước mà người dân bị hạn chế quyền sở hữu thì xã hội khó phát triển trên sự quân bình ổn định mà quyền dân chủ cũng không có cơ sở vật chất để đảm bảo. Quyền sở hữu của công dân tựa như bản vị vàng trong tiền tệ vậy. Mà gay gắt là quyền sở hữu đất đai của công dân.

2. Mở rộng quyền tự do ngôn luận, tự do báo chí và xuất bản. Bất cứ người dân nào có trí tuệ, có tài sản, có phương thức hoạt động ngôn luận, báo chí, xuất bản đều được hoạt động tổ chức báo chí và xuất bản. Chính Các Mác là người tha thiết nhất về vấn đề này.

3. Thật sự trao quyền tự do lập hội cho xã hội công dân. Đảng và Nhà nước chỉ nên giữ cái quyền tạo điều kiện thuận lợi, giúp đỡ mọi mặt để quyền tự nhiên của con người ấy được thực hiện. Con người sinh ra từ nguyên thủy đã có nhu cầu kết thành hội đoàn. Xã hội càng văn minh bên cạnh cơ cấu tự nhiên là gia đình, bên cạnh cấu trúc chính quyền phải là sự phát triển phong phú, đa dạng của quyền lập hội. Chính vì thế Cụ Hồ mới nói:

Hội hè tín ngưỡng báo chương
Họp hành đi lại có quyền tự do.

4. Đổi mới phương thực hoạt động của Đảng. Tôi từng được tham gia ba chương trình nghiên cứu lớn. Một là đổi mới hệ thống chính trị, hai là đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng, ba là phương pháp luận để xây dựng đội ngũ cán bộ công chức có chất lượng. Tôi có niềm tin rằng nếu lựa chọn được phương thức hoạt động đúng tự nó sẽ giải quyết được vấn đề chất lượng đảng viên, chất lượng cán bộ và hiệu quả hoạt động của Đảng.

Lâu nay quan sát người ta đều nhận thấy dấu vết đậm đà của mô hình “Xô viết”, mô hình “Diên An” trong phương thức hoạt động của Đảng CSVN. Cho nên dẫu có “nhất nguyên hóa” như có người đề nghị cũng nên tính toán trong một tổng thể cải cách phương thức hoạt động của Đảng. Mô hình hiện nay có cảm tưởng như cái gì Đảng cũng phải “nhúng tay”. Nhưng không thật sự làm được cái gì cho thật đến nơi đến chốn. Thành ra chỉ giống như người cầm gậy nhúng xuống nước rồi phán nước nóng hay nước lạnh!

Nền dân chủ bao giờ cũng phải được bảo đảm bằng luật. Như Hồ Chí Minh quan niệm, “ngày nay luật pháp là việc ở đời và làm người”. Ở đời và làm người trong xu thế toàn cầu hóa hôm nay mà các quốc gia - dân tộc đang tùy thuộc lẫn nhau, liên quan hợp tác và đấu tranh trong mối tương quan của công pháp quốc tế hiện hữu.

Với một quan niệm nhất quán Đảng sẽ phấn đấu để phục vụ tốt nhất cho nhân dân “dùng được quyền dân chủ, hưởng được quyền dân chủ” như Hồ Chí Minh từng nói. Làm cho nhân dân ta dùng được mọi quyền dân chủ mà nhân loại văn minh đã sáng tạo trong thời kỳ hiện đại phải trở thành phong cách, phương pháp và đạo đức của Đảng.

NGUYỄN KHẮC MAI

In bài này, hay gửi link của trang này cho bạn bè: