Theo VNN - Huỳnh Cao - 10-07-2006

Lộ tẩy

Ngày 4-7 vừa qua cộng sản Bắc Hàn bắn một loạt 7 hỏa tiễn cùng ngày gây phản ứng mạnh từ các nước láng giềng và Hoa Kỳ. Nhiều nước khác trên thế giới đã chỉ trích hành động khiêu khích của Bình Nhưỡng, đòi đưa vấn đề ra trước Hội Đồng Bảo An Liên Hiệp Quốc. Trong phiên họp khẩn cấp Hội Đồng Bảo An đã đồng ý cần phải đưa ra một tuyến bố mạnh đối với Bắc Hàn. Một dự thảo nghị quyết do Nhật Bản soạn thảo được Anh, Pháp và Mỹ ủng hộ đang được thảo luận tại Hội đồng, lên án đồng thời đề ra những biện pháp chế tài, cắt đứt các phương tiện để Bắc Hàn phải ngừng chương trình hỏa tiễn và vũ khí hạt nhân. Kịch bản cũ có thể làm mất uy tín của Hội Đồng Bảo An lập lại, là việc Trung Cộng và Nga với thái độ đạo đức giả bao che cho đàn em muốn đứng ngoài vòng luật pháp quốc tế. Nhiều chuyên gia có cùng nhận định rằng chủ tịch cộng sản Bắc Hàn vẫn chơi trò áp lực cũ. Để tăng hiệu quả cho việc "em chả " thèm trở lại bàn đàm phán sáu nước giải quyết hồ sơ hạt nhân (Trung Quốc, Nga, Bắc Hàn, Hoa Kỳ, Nhật Bản và Nam Hàn), Bình Nhưỡng phóng hỏa tiễn để gây chú ý dư luận, buộc Mỹ phải nói chuyện với họ. Lại nữa, Kim Chính Nhật phải gấp rút kéo Mỹ thương thuyết trực tiếp, vì trong thời gian qua hầu như Mỹ chỉ quan tâm giải quyết hồ sơ hạt nhân Iran, khiến Bình Nhưỡng muốn hụt hơi sau thời gian "nín thở qua sông", trong khi kinh tế ngày càng kiệt quệ vì chính sách cải tổ không hiệu quả.

Hành động có chủ ý của Bắc Hàn nhìn thấy được khi chọn ngày 4-7 Quốc khánh Mỹ phóng một loạt hỏa tiễn. Năm 2003 để hù dọa Nam Hàn viện trợ vô điều kiện, Bắc Hàn đã phóng hỏa tiễn chỉ vài giờ trước khi Tổng thống Nam Hàn tuyên thệ nhậm chức. Hỏa tiễn thứ bảy phóng vào buổi chiều cùng ngày là loại tầm trung mục đích che lấp sự yếu kém về kỹ thuật hỏa tiễn liên lục địa. Teapodong II chúi xuống biển chỉ 39 giây sau khi rời giàn phóng. Trên lý thuyết loại này có khả năng bắn tới Hawai, Alaska hay một vài vị trí trên lãnh thổ Mỹ ven Thái Bình Dương. Nhưng trời "bất dung gian", lần bắn thử nghiệm này vẫn không thành công như lần bắn thất bại vào năm 1998. Theo chuyên gia Mark Fitzpatrick, viện nghiên cứu chiến lược London, sự thất bại sau lần thứ hai bắn thử loại hỏa tiễn liên lục địa có khả năng mang đầu đạn hạt nhân của Bắc Hàn, chứng tỏ kỹ thuật yếu kém của Bắc Hàn. Theo các chuyên gia Giám sát vũ khí Liên Hiệp Quốc, Bắc Hàn có 4 quả bom hạt nhân. Trong khi cơ quan tình báo Mỹ dự đoán Bắc Hàn đã sở hữu 2 quả bom nguyên tử. Nhưng trên thực tế không ai biết chắc Bắc Hàn có hay không bom nguyên tử, và nếu có là bao nhiêu quả? Điều quan trọng là phương tiện để phóng đầu đạn hạt nhân này đến mục tiêu họ muốn là Taepodong II chưa hoàn chỉnh, thì dù Bình Nhưỡng có bao nhiêu quả chăng nữa cũng chỉ là vô dụng, nói chi tới việc đem nó ra hù dọa thiên hạ.

Lật tẩy

Ngay sau khi lên nắm quyền vào năm 2001, Tổng thống Bush tỏ ra căm ghét chế độ Bắc Hàn do Kim Chính Nhật cầm đầu bỏ đói dân và dồn tài nguyên chế tạo vũ khí hạt nhân. Ông đã không muốn nói chuyện trực tiếp với Bình Nhưỡng. Nhưng để giải quyết vấn đề, Hoa Kỳ đã chấp nhận gián tiếp qua Trung Quốc thảo luận với Bắc Hàn trong hội nghị 6 nước. Nhưng chính sách này đã không mang lại hiệu quả, tình trạng vẫn nhì nhằng. Bình Nhưỡng vẫn gìữ lập trường đòi thương thuyết trực tiếp với Mỹ. Có giả thuyết nêu ra rằng với tính khí bất thường, đôi khi "tửng tửng" của Kim Chính Nhật, Bắc Kinh không có ảnh hưởng nhiều lên chế độ. Điều này cũng không hoàn toàn chính xác vì Bắc Hàn hầu như lệ thuộc nhiều vào các nguồn tiếp tế của Trung Quốc. Nước này đã viện trợ lương thực cho Bắc Hàn hầu như vô điều kiện. Do đó không phải vô lý khi cho rằng Trung Quốc đã sử dụng Bắc Hàn như là phương tiện để Nam Hàn, Nhật Bản và Hoa Kỳ mỗi khi bị lãnh đạo Bắc Hàn chơi trò "hú tim", các nước này phải chạy đến nhờ vả.

Ngay vấn đề hạt nhân Iran cũng thế, Tehran đe dọa hủy diệt Do Thái, thách thức Tây phương mà không thấy Trung Quốc lên tiếng cản ngăn. Nhưng khi Anh, Mỹ đưa ra dự thảo nghị quyết cứng rắn dọa trừng phạt buộc Iran ngừng nâng cấp uranium thì Trung Quốc và Nga ngầm dọa phủ quyết. Theo các nhà bình luận thì vấn đề Bắc Hàn, Mỹ sẽ phải giải quyết bằng phương tiện ngoại giao, nhưng vẫn duy trì áp lực lên chế độ. Để hai phương tiện này hiệu quả hơn, Mỹ cần phải "lật tẩy" những ý đồ lợi dụng đứng đằng sau không thật lòng cùng với quốc tế giải quyết vấn đề Bắc Hàn, mà không cần nêu đích danh Trung Cộng. Ngoại trưởng Mỹ Condolezza Rice có thừa ngôn ngữ ngoại giao để nói cho đối tác hiểu điều đó.

Sức ép và nỗ lực ngoại giao

Dù Tổng thống Bush tuyên bố sử dụng ngoại giao giải quyết vấn đề nhạy cảm quốc tế, nhưng khi cần hành động ông sẵn sàng dẹp bỏ cái quyền phủ quyết mà Trung Cộng và Nga hay dọa sử dụng, như trường hợp Iraq. Ông Bush từng tỏ ra khó chịu với chính sách "vầng thái dương" của Tổng thống Roh Moo-hyun, tiếp cận và viện trợ lương thực vô điều kiện cho chế độ miền Bắc, trong khi họ luôn đe dọa sử dụng vũ lực đối với miền Nam.

Lần bắn loạt hỏa tiễn này của Bắc Hàn, chính phủ Tổng thống Roh đã bị đồng minh nhìn với con mắt nghiêm khắc. Đặc sứ Mỹ, Christopher Hill, hôm 9-7 khi đến Hán Thành nói thẳng với Ngoại trưởng Nam Hàn rằng nhiệm vụ của ông không phải đến đây vận động trừng phạt Bắc Hàn, mà muốn cùng đồng minh "có cùng tiếng nói và hành động" đối với kẻ khiêu khích. Về mặt đối nội, ông Roh cũng đã gặp khó khăn với đảng đối lập và dân chúng Nam Hàn. Nhiều vụ biểu tình đốt cờ Bắc Hàn và hình nộm Kim Chính Nhật đã diễn ra trong những ngày qua. Rõ ràng tiền đóng thuế của dân chúng miền Nam và lợi tức quốc gia được sử dụng giúp miền Bắc, vẫn bị họ dùng vũ lực hù dọa.

Hôm 8-7 chính quyền Hán Thành đã phải lấy quyết định ngưng viện trợ cho Bắc Hàn và ngừng các cuộc họp quân sự. Phản ứng của Nhật Bản và Mỹ sau vụ bắn hỏa tiễn của Bắc Hàn rất là ăn ý. Một mặt Ngoại trưởng Taro Aso cương quyết yêu cầu Hội Đồng Bảo An thông qua nghị quyết cứng rắn chiếu điều VII hiến chương về áp dụng trừng phạt, buộc Bắc Hàn ngưng sản xuất, phổ biến và thử nghiệm hỏa tiễn và hạt nhân. Mặt khác, ông Aso tuyên bố cứng rắn hơn bao giờ hết, bất chấp hiến pháp hòa bình, Nhật Bản sẽ "đáp trả bằng vũ lực" nếu Bắc Hàn bắn hỏa tiễn rớt vào lãnh thổ Nhật, dù Bắc Hàn tự cho mình có vũ khí nguyên tử. Nói là làm, Nhật Bản đã cấm tàu buôn Bắc Hàn xuất hay nhập bến cảng nước này. Cùng ngày Hoa Kỳ đã đưa chiến hạm USS Mustin đến căn cứ hải quân Yokosuka của Nhật. USS Mustin được trang bị hệ thống theo dõi hỏa tiễn tối tân, chính hệ thống này đã khám phá ra loạt bắn hỏa tiễn của Bắc Hàn hôm 4-7.

Các giới chức Mỹ ý thức rằng vấn đề hạt nhân Bắc Hàn có thể giải quyết được bằng sức ép và nỗ lực ngoại giao. Bình Nhưỡng không chịu trở lại bàn đàm phán 6 nước, nhưng luôn khát khao muốn nói chuyện song phương với Hoa Thịnh Đốn. Một giới chức Mỹ cho rằng Tổng thống Bush có thể sẽ chấp nhận đề nghị của Ngoại trưởng Rice, đàm phán hòa bình với Bắc Hàn. Hiệp ước hòa bình này sẽ thay thế hòa ước đình chiến đã ký năm với 1953 chấm dứt chiến tranh Triều Tiên. Hiệp ước hòa bình kèm với bảo đảm an ninh và viện trợ sẽ đáp ứng mong ước của Bắc Hàn, nhưng buộc Bình Nhưỡng phải từ bỏ chương trình hạt nhân.

Báo New York Times trích dẫn lời một giới chức Mỹ nói rằng "không thể để mặc Bắc Hàn trở thành mô hình mà Iran hy vọng hướng theo - một nhà nước hạt nhân có thể nói không với sức ép từ bên ngoài". Vì thế Hoa Kỳ sẽ nỗ lực đạt tiến bộ với Bắc Hàn để chứng tỏ cho Iran thấy rằng đàm phán là cách thoát khỏi đối đầu hiện nay. Nguồn tin trên xem chừng có cơ sở so với diễn tiễn mới nhất qua tuyên bố của đặc sứ Mỹ. Ông Christopher Hill nói rằng Hoa Kỳ tán đồng đề nghị của Trung Quốc đại diện 6 nước gặp gỡ không chính thức. Và bên lề cuộc họp không thức thức này ông sẵn sàng gặp đại diện Bắc Hàn. Nếu Hoa Kỳ tháo gỡ bế tắc vấn đề hạt nhân của Bắc Hàn cũng là cách hóa giải ám ảnh dấu kín của Trung Quốc lẫn Nam Hàn. Nếu kịch bản tồi tệ nhất xảy ra, chế độ Bắc Hàn sụp đổ đẩy hàng chục triệu người chạy sang hai nước này.

In bài này, hay gửi link của trang này cho bạn bè: