Bao nhiêu là chuyện cướp đất, cướp công, tham ô, nhũng lạm mà người
lao động thành thị và nông thôn phải chịu đang xảy ra ở Trung Quốc và
Việt Nam, hai nước lớn còn bị Đảng CS kềm kẹp ở Á Châu. Mà kẻ cướp
không ai khác hơn là cán bộ đảng viên dùng quyền thế để cướp cạn và
cướp ngày. Bao nhiêu là chuyện khiếu kiện, biểu tình, chống đối của
người dân lao động ở thành thị cũng như nông thôn. Một sự thật, một sự
kiện, phổ quát xảy ra cùng làng kháp xóm, khăp hai nước Việt Nam và
Trung Quốc dưới chế độ kinh tế thị trường nhưng bám cái đuôi chánh trị
xã hội chủ nghĩa. Công an CS càn quét, bắt bớ, nông dân, công nhân lại
tụ tập lại, khiếu kiện, chống đối như nước tràn vào lỗ trủng không thể
ngăn được.
Công, Nông, hai cánh tay đã làm nên sự nghiệp cho Đảng, Nhà nước CS
Trung Cộng đã thấy bị phản bội, bị bóc lột. Cái mà CS gọi là Liên minh
Công Nông không chấp nhận sự lãnh đạo của Đảng CS nữa. Công nông đã
thấy những người du kích giỏi không phải là những người lãnh đạo giỏi.
Những người du kích hồi xưa đó và hậu duệ của họ bây giờ đã phản bội
lại những người đã bao che, nuôi dưỡng, không còn "cùng sống chiến đấu
lao động" với mình nữa. Họ đã trở thành bộ máy thống trị như Nhà Thanh
tóc có đuôi sam xâm lược và thống trị ở Trung Hoa, như Thực dân Pháp
cướp chủ quyền nước Việt và khai thác cho mẫu quốc Pháp. Một hình thứ
cthực dân mới, một thứ tự thực dân còn tồi tệ, gian ác, tham ô, nhũng
lạm hơn nữa kia. Tức nước phải bể bờ, sức ép càng nhiều sức bật càng
cao trong phong trào người nông dân và công nhân giận dữ ở TC và VC.
Thực
vậy, cái kiểu chuyển đổi kinh tế mà không chuyển đổi chánh trị này đã
biến hai chế độ CS lớn nhứt Á Châu thành một thứ chế độ tư bản sơ khai,
hoang dã mà Karl Marx dựa vào sự thiệt thòi của người lao động để kêu
gọi vô sản toàn thế giới đoàn kết đứng dậy lật đổ. Như GS Christine
Wong, ĐH Washington, chuyên nghiên cứu về chính quyền địa phương Trung
Hoa nhận xét: "Những gì Trung Quốc đang có chính là phần tệ hại nhất
của một kế hoạch kinh tế và cũng là phần tệ hại nhất của chủ nghĩa tư
bản. Nông dân là những người bị thiệt hại nhiều nhất".
Nên TC
dù là nước đổi mới kinh tế trước và chánh trị thoáng hơn VC, nông dân ở
khắp nơi đã đứng lên chống Đảng, Nhà Nước. Chống Đảng Nhà Nước TC về đủ
thứ chuyện, đất đai, an sinh, môi trường, tham nhũng, liên quan đến đời
sống sát sườn của người dân bị trị, người dân đồ thán. Ở một quốc gia
mà dân số từ 80% trở lên là nông dân, như TC khoảng 900 triệu, VC 70
triệu, tình trạng bất ổn này là một vấn đề lớn, ảnh hưởng đến sự sống
còn của chế độ CS. Theo thống kê của Bắc Kinh, trong năm 2005 đã diễn
ra hơn 87.000 lần "rối loạn trật tự công công", tăng lên nhiều so với
10.000 vụ năm 1994. So với dân số ở Việt Nam, tỷ lệ "rối loạn trật tự
công công" này ở Việt Nam cao hơn ở TC vì VC sắt máu hơn với người dân.
CS
Hà Nội còn say men chiến thắng "hai đế quốc sừng sỏ" nên coi thường.
Nhưng Đảng Nhà Nước TC đã ý thức được nguy cơ của vấn đề. Chủ tịch TC
Hồ Cẩm Đào đã ban hành kế sách "xây dựng một xã hội hài hoà", "nông
thôn chủ nghĩa xã hội mới". Kinh phí dự trù hàng tỉ Đô la. Hà Nội thì
chưa len lỏi vào Tổ chức Mậu dịch Quốc tế, không thể tài trợ cho nông
dân được, nông dân Việt Nam "dĩ nông vô bản" sẽ khổ với gia nông phẩm
của những nước nông nghiệp đã thành kỹ nghệ.
Nhưng TC cũng đã
trễ và khó thành công. Vì cũng như ở Việt Nam và Trung Quốc, Bắc Kinh,
Hà Nội đã mất khả năng điều khiển địa phương và mất niềm tin nơi guồng
máy cai trị ở dưới. Đến đỗi, Ô Phó Bộ Trưởng Giáo dục Zhang Baoqing càu
nhàu: "Vấn đề lớn nhất của Trung Quốc là chuyện phép vua thua lệ
làng….. Khi chúng ta tìm cách giải quyết vấn đề cho sinh viên nghèo vay
tiền học phí, các đơn vị cấp dưới hoàn toàn không thèm nghe chúng ta.
Ngay cả điều này còn không làm được thì còn nói gì được nữa?" Còn ở
dưới thì Đảng, Nhà Nước đia phương thì bị quá nhiều áp lực tài chánh
của kinh phí an sinh (giáo dục, y tế, xã hội) vì chính sách kinh tế
buộc phải lấy thu bù chi cho loại kinh phí này, nên địa phương siết lại
vì vấn đề an sinh xã hội không sanh lời.
Ở giữa người dân đa
số là nông dân và đa phần là nghèo phải nay lưng ra lãnh đủ, trả tiền
từ miếng bông gòn đến ca mổ, từ con đi học tiểu học đến đại học, với vô
vàn lệ phí không tên. Có lẽ người nông dân sẽ ít bất mãn, nếu đất bị
trưng dụng, tiền thu thuế được xử dụng để xây trường học, nhà thương
hoặc nạo vét lòng sông, điện hóa nông thôn, đem nước uống vào.
Trái
lại dân chỉ thấy đồng tiền thu được của dân thường bị cán bộ địa phương
sử dụng không đúng mục đích. Thí dụ như số xe hơi quá thừa cho tỉnh ủy,
một giám đốc dự án giao thông cá độ 2 triệu một tháng, cán bộ lão làng
"mua nữ sinh viên" để làm nàng hầu. GS Zhang Qianfan, ĐH Bắc Kinh nói:
"Rất nhiều trong số họ (cán bộ địa phường) đã làm nhiều điều quá quắt,
trong khi người dân lại không làm được gì cả. Toà án không có hiệu lực.
Họ thường liên kết chặt chẽ với chính quyền và từ chối các vụ án "về
bất công, quan liêu, cửa quyền, tham nhũng, trưng dụng đất làm tư lợi
cho họ." Ông Zhou Tianyong, phó giám đốc nghiên cứu của trung tâm bồi
dưỡng chính trị của đảng cộng sản, nhận xét với tạp chí China
Entrepreneur rằng: "Quan chức Trung Hoa chi tiêu quá nhiều tiền vào
việc ăn nhậu và số lượng xe công mua mỗi năm đủ để xây dựng hai đập
nước".
Bắc Kinh đã tìm mọi thử nghiệm để đem công lý, đồng
tiền đến và phúc lợi cho dân nông thôn, nhưng thất bại. Một dự án trả
lương cho giáo viên qua bưu điện thay vì rót xuống cho địa phương trả,
hầu trung ương có thể kiểm soát. Nhưng theo Anthony Saich, giám đốc
chương trình nghiên cứu xã hội Trung Hoa tại đại học Harvard: "Làm thế
nào chúng ta biết được việc chính quyền địa phương có 20 giáo viên hay
không? Chính quyền cấp cao không tin tưởng vào thuộc cấp".
Nông
dân thêm mất lòng tin nơi trung ương vì không có thông tin hai chiều.
Theo Mary Gallagher, nhà nghiên cứu chính trị học tại đại học Michigan
nhận định, phương tiện truyền thông là của Đảng Nhà Nước nên chỉ cung
cấp thông tin có lợi cho Đảng, Nhà nước. Nghe nói Đảng Nước CS toàn là
chuyện tốt mà nông dân trước mắt chỉ thấy cán bộ Đảng là cường hào ác
bá nông thôn, ăn hại đái nát, ăn bám thôi.
Bất mãn bất công,
nông dân đi khiếu kiện, tòa án không độc lập, huyện binh huyện phủ binh
phủ được cũng cố bằng chính sách "chiếu cố" của Đảng CS. Thế là người
dân hoàn toàn bị bế tắc. Cùng tắt biến. Dân bất mãn, sanh giận dữ,
chống đối. CS đàn áp, bắt bớ, có khi bằng võ lực. Thế là chống trả.
Có
nơi đã đổ máu, như tại một làng Công An đã là ba người bị thương, một
học sinh trung học chết đã bị bắn vào đầu. Lãnh đạo của cuộc kháng
nghị, Liang nói: "Chúng tôi sẵn sàng hy sinh [cho quyền lợi của chúng
tôi]. Cả làng đã đi vào ngõ cụt, chúng tôi không có tiền, không có việc
làm, không có đất đai. Không còn gì phải sợ nữa cả".
Khi nông
dân không còn cái gì để mất, không còn cái gì phải sợ nữa, nổi nóng,
giận dữ, là lúc nhà cầm quyền lạnh gáy, chế độ rung chân đó.