Ngư dân Việt Nam chờ một lời xin lỗi
Theo Đàn Chim Việt - Hoàng Duy - 27-05-2006
 |
Nạn nhân của cơn bão Chanchu (Đà Nẵng) — Nguồn: sigloxxi.com
|
Trong
khi báo chí trong nước đều khẳng định rằng việc dự báo cơn bão Chanchu
được Trung tâm Quốc gia Dự báo Khí tượng Thuỷ văn quá chậm và thiếu
chính xác (chậm 3 ngày so với các trung tâm dự báo Khí tượng Thủy văn
quốc tế và lệch hoàn toàn về hướng đi của bão) thì trong một cuộc trả
lời phỏng vấn mới nhất đối với giới báo chí về việc dự báo cơn bão
Chanchu, ông Lê Công Thành, giám đốc Trung tâm trên khẳng định lại
rằng: “Chúng tôi cũng dự báo đúng hướng nhưng chỉ muộn hơn một chút”.
Muộn hơn một chút của ông Thành được tính bằng một khoảng thời
gian kéo dài 72 tiếng đồng hồ (3 ngày) và đã khiến cho hàng chục người
thiệt mạng và hàng trăm ngư dân vẫn còn đang mất tích.
Ông Thành tìm cách giải thích cho việc dự báo thời tiết “quá trễ” của mình: “Tại
thời điểm này, đúng là bão vẫn đang chuyển động theo hướng Tây - Tây
Bắc; 12 giờ sau, khi phát bản tin tiếp theo, chúng tôi phát bản tin bão
đi hướng bắc thay thế cho bản tin cũ”. Thời điểm mà ông Thành muốn nói đến chính là bản tin vào lúc 3h30 ngày 15/05: “Tâm
bão cách bờ biển Quảng Ngãi - Phú Yên 690km về phía đông. Dự báo trong
24 giờ tới, bão sẽ di chuyển theo hướng giữa tây Tây Bắc và Tây Bắc”. Và sau đó trong bản tin phát lúc 9h30 ngày 15/05 Trung tâm đã dự báo đúng hướng đi của bão Chanchu.
Xem lại đường đi của cơn bão số 1 thì phải nhìn nhận rằng ông giám đốc
Trung tâm Quốc gia Dự báo khí tượng thủy văn không nói sai, rõ ràng bão
số 1 có một sự đổi hướng. Chỉ trong vòng 24 tiếng từ 20g ngày 12/05 đến
20 giờ ngày 13/05 hướng đi của bão đã bẻ một góc gần 90 độ lên phía
Bắc. Thế nhưng ông cũng cần phải nói thêm là các trung tâm dự báo khí
tượng thủy văn trên thế giới đều đã dự báo đúng đường đi của bão trước
ba ngày, hoàn toàn không có chuyện bất ngờ xảy ra. Còn trung tâm của
ông Thành thì lại tỏ ra rất bất ngờ khi cơn bão đột ngột đổi hướng đi,
thay vì vào đất liền thì lại đổi hướng sang Trung Quốc. Chính vì thế,
rất nhiều người tỏ ra nghi ngờ khả năng dự báo thời tiết của Trung tâm
Khí tượng thủy văn Việt Nam. Một số chuyên gia khí tượng thủy văn cho
rằng khả năng dự báo thời tiết của Việt Nam rất lạc hậu so với thế
giới.
Đọc lại các bản tin dự báo thời tiết của Trung tâm Khí tượng Thủy văn
Việt Nam gần như có thể nói rằng Trung tâm đang “thông báo” (chứ không
phải dự báo) đường đi của bão. Bão đi đến đâu thì Trung tâm “thông báo”
hướng đi của nó đến đó, bão đi theo hướng Tây - Tây Bắc thì trung tâm
“thông báo” đi theo hướng Tây - Tây Bắc, bão bẻ ngoặt lên hướng Bắc thì
trung tâm “thông báo” nó đi theo hướng Bắc.
Có lẽ chính vì khả năng “thông báo” rất chính xác đó mà ông Lê Công Thành khá tự tin khi khẳng định rằng: “So
sánh dự báo 24 giờ của Việt Nam với các trung tâm khác thì trung tâm
Nhật Bản đứng đầu với sai số 49km so với tâm thật của bão, Trung tâm
của Mỹ đứng thứ hai với sai số 56km, Trung tâm ở Bắc Kinh là 103km,
Trung tâm của Anh là 107km, của hải quân Hoa Kỳ là 105km, của mô hình
toàn cầu khí tượng Hoa Kỳ là 83km và của Việt Nam là 79km”. Có lẽ
ông muốn phân trần cho người dân Việt Nam hiểu rằng khả năng “thông
báo” của trung tâm ông khá chính xác, chỉ thua các trung tâm cường quốc
lớn trên thế giới như Nhật Bản, Mỹ và hơn cả Trung tâm ở Bắc Kinh, Anh,
hải quân Hoa Kỳ, và cả mô hình toàn cầu khí tượng Hoa Kỳ.
Những con số mà ông Thành đưa ra có lẽ phải chờ các chuyên gia khí
tượng thủy văn kiểm chứng. Nhưng tạm thời có thể giải thích điều ông
nói như sau: trung tâm của ông dự báo sau các trung tâm khác ba ngày
nên có điều kiện thu thập nhiều số liệu để xử lý hơn, chính vì thế khả
năng “thông báo” chính xác hơn. Rõ ràng là trong sự kiện bão Chanchu,
khả năng “dự báo bão” của trung tâm ông Thành cực kỳ kém. Người ta có
cảm giác như trung tâm của ông đang đi “theo đuôi” cơn bão.
Chính vì sự tin tưởng vào những bản tin dự báo thời tiết do Trung tâm
đưa ra nên tất cả các ngư dân đang đi trên biển đều bất ngờ khi đang
trên đường tránh bão lại gặp bão. Anh Trần Công Sỹ (xã Bình Minh, Thăng
Bình, Quảng Nam) - người đầu tiên trong số các thuyền viên trở về hôm
23/5 cho phóng viên VietnamNet biết: "Ngay
từ khi nghe tin bão xa, tụi tui đã tìm nơi trú ẩn an toàn. Mấy anh em
trên các tàu còn đàn hát, đánh bài với nhau, rồi điện báo về nhà an tâm
không sao cả. Nhưng từ ngày 16 đến chiều 17/5, bão mạnh dữ dội, sóng
cao hơn 30m liên tục ập đánh tơi tả. Ai nấy hoảng loạn vì mới nghe tin
bão xa đây mà sao bây giờ đã ập tới thế này?” Còn máy trưởng tàu
Dna - 90299 Nguyễn Tấn Dũng cho biết sau khi nghe tin bão số 1 vượt qua
Philippiness rồi di chuyển theo hướng Tây - Tây Bắc, anh đã chạy về
phía Bắc để tránh bão nhưng không ngờ rằng gặp ngay bão ở đó.
 |
Những nén hương cho ngư phủ bên bờ biển - Goá phụ Hồ Thị Nhật khóc chồng (Đà Nẵng) — Nguồn: sigloxxi.com
|
Đến
bây giờ thì một lời xin lỗi của vị giám đốc đại diện Trung tâm Quốc gia
Dự báo khí tượng thuỷ văn vẫn chưa có. Tất cả chỉ là những lời thanh
minh giải thích, những con số được trưng ra muốn nói rằng Trung tâm
không có trách nhiệm gì trong việc này.
Không lẽ một lời xin lỗi nhau lại có thể ngọn ngằn đến thế sao? Xin lỗi
cũng chính là thái độ biết nhận lãnh trách nhiệm trước người khác do
những thiệt hại mà mình hay đơn vị của mình gây ra. Xin lỗi cũng chính
là thái độ nhìn nhận những sai sót trong hoạt động dự báo khí tượng
thủy văn. Đó còn là một thái độ ứng xử có văn hóa của những nhà chức
trách, những người có trách nhiệm trong việc bảo đảm một cuộc sống bình
yên của người dân.
Điều đau lòng nhất ở Việt Nam chính là thái độ thiếu trách nhiệm của
các quan chức nhà nước, những người được giao trọng trách. Hầu hết các
cuộc trả lời phỏng vấn trên báo chí của các quan chức đều hoặc là đổ
lỗi cho ngư dân chủ quan, hoặc là đổ lỗi do khách quan, chưa một ai
nhận lãnh trách nhiệm về mình.
Hơn bao giờ hết, người dân Việt Nam mong muốn rằng phải có ai đó đứng
lên xin lỗi và nhận trách nhiệm vì đã tắc trách gây ra thảm họa nghiêm
trọng trên biển này. Đồng thời cũng phải có ai đó xin từ chức để tỏ rõ
hành động dám nhận trách nhiệm của mình. Những ngư dân Việt Nam đã mất,
những người đang mất tích và những người may mắn sống sót trở về đang
chờ đợi một lời xin lỗi và một thái độ dám nhận trách nhiệm.
Sài Gòn 26/05/2006
Copyright © 2006 by DCVOnline
DCVOnline:
Trong bài Dự báo bão Chanchu: Có thể khởi tố vụ án hình sự?
tờ báo điện tử Vietnamnet cho biết luật sư Phạm Liêm Chính đã kiến
nghị, cho rằng, để xảy ra sự cố như Chanchu, thì đã đủ điều kiện để
khởi tố một vụ án hình sự khi mà có dấu hiệu của một hành vi vi phạm
pháp luật.
 |
Ảnh chụp từ trên cao cơn bão Chanchu ngày 11/5 đã khiến dân Phillipines sơ tán — Nguồn: REUTERS/NOAA/Handout
|
Trung
tâm dự báo khí tượng thủy văn là cầu nối giữa ngư dân với đất liền. Dự
báo đúng, Trung tâm này chính là người dẫn đường. Dự báo sai, hậu quả
thảm khốc khó lường.
Những ngư dân vừa trở về từ cõi chết đều thừa nhận, đi tránh bão theo
đúng dự báo thời tiết của trung tâm, rốt cuộc tránh vào... đúng tâm
bão, mà còn nguyên vẹn trở về nhà được là nhờ dựa vào kinh nghiệm đi
biển, cộng thêm chút ít may mắn.
Điều 100. Căn cứ khởi tố vụ án hình sự quy định:
Chỉ được khởi tố vụ án hình sự khi đã xác định có dấu hiệu tội phạm.
Việc xác định dấu hiệu tội phạm dựa trên những cơ sở sau đây:
1- Tố giác của công dân;
2- Tin báo của cơ quan, tổ chức;
3- Tin báo trên các phương tiện thông tin đại chúng;
4- Cơ quan điều tra, Viện kiểm sát, Toà án, Bộ đội biên phòng, Hải
quan, Kiểm lâm, lực lượng Cảnh sát biển và các cơ quan khác của Công an
nhân dân, Quân đội nhân dân được giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt
động điều tra trực tiếp phát hiện dấu hiệu của tội phạm;
5- Người phạm tội tự thú.
(Bộ luật Tố tụng hình sự)
Đại diện trung tâm dự báo khí tượng thủy văn VN vẫn khăng khăng giữ
quan điểm, rằng, họ báo đúng, chỉ "chậm" thôi. Khi, hầu hết bản tin các
trung tâm lân cận đều dự báo bão đi về hướng Bắc, thì trung tâm của VN
vẫn một mực báo cơn bão xa, và bão đi về hướng Tây. Không có bất kỳ
thuyền bè nào của Trung Quốc hay các nước rơi vào tâm bão như tàu bè
ngư dân VN, bởi dự báo thời tiết của các nước trong khu vực đều chỉ rõ
bão đi về hướng nào.
Vậy, cơ quan thời tiết đã làm hết trách nhiệm của mình chưa? Khi mà,
không chỉ dự báo chậm, những thông tin đưa ra còn rất thiếu chính xác.
Căn cứ vào điều 100 Bộ Luật tố tụng hình sự VN nêu trên, thì đã đủ điều
kiện để khởi tố một vụ án hình sự khi mà có dấu hiệu của một hành vi vi
phạm pháp luật. Các hành vi đó, theo điều 285 cùa Bộ Luật hình sự VN là
tội thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng.
Các cơ quan chức năng có thể đề xuất khởi tố vụ án này để điều tra xem
những người liên quan trách nhiệm trong trung tâm dự báo khí tượng thủy
văn đã hoàn thành đúng trách nhiệm của mình hay chưa. Xem, họ vô can
hay không? Nếu ngư dân các nước Trung Quốc, Đài Loan... cũng bị rơi vào
tâm bão. Nếu đường đi của bão Chanchu lắt léo, thay đổi từng giờ đến
nỗi không có bất kỳ trung tâm nào dự báo đúng thì đó mới là lí do để
lãnh đạo Trung tâm dự báo khí tượng thủy văn biện minh rằng, mình vô
can, bất khả kháng. Và lúc đó, mới có thể miễn truy cứu trách nhiệm.
Bất kỳ ai ngồi vào vị trí thông tin thời tiết đều phải hiểu mỗi bản tin
phát ra liên quan đến tính mạng ngàn người. Công luận sẽ phán quyết
điều đó.
Nhưng cần thiết phải có một diễn đàn, để vụ việc được đối chất. Và chỉ
tòa án mới đủ thẩm quyền để Trung tâm dự báo thanh minh rằng họ làm hết
trách nhiệm. Họ vô can. Cũng là nơi để ngư dân nói được rằng, họ đã gặp
nạn vì tránh đúng tâm bão như thế nào?
Nếu không vụ án sẽ chìm xuồng. Đây mới chỉ là cơn bão số 1 trong năm nay.
In bài này, hay gửi link của trang này cho bạn bè: