Tại Trung Đông, tiếng bom vẫn om xòm hơn tiếng nói...

Nếu nghe tiếng bom rơi đạn réo, người ta thấy như tình hình Trung Đông không có tiến triển, giao tranh vẫn tiếp tục và còn ác liệt hơn từng ngày. Nhưng nếu nghe lời phát biểu của những người trong cuộc, tình hình sẽ phải sớm có biến chuyển.

Đầu tiên là Ngoại trưởng Hoa Kỳ Condoleezza Rice tuyên bố rằng Trung Đông sẽ có giải pháp trong những ngày tới - những ngày chứ không phải những tuần. Trong khi ấy, đại diện các nước tại Liên hiệp quốc cũng ráo riết thảo luận về một giải pháp ngưng bắn và nhiều người còn nhận định rằng quan điểm của hai nước Hoa Kỳ và Pháp đang chuyển dần tới chỗ đồng tâm nhất trí. Đã vậy, các nước trong Liên hiệp Âu châu cũng tỏ ý hậu thuẫn đề nghị ba bước của Pháp: 1) ngưng bắn lập tức, 2) tìm giải pháp chính trị và 3) đưa một lực lượng bảo an của quốc tế vào miền Nam Lebanon.

Niềm lạc quan ấy của thiên hạ đã bỏ qua sự kiện Ngoại trưởng Pháp Philippe Douste-Blazy có một câu tuyên bố lạnh mình hôm 31 tháng Bảy, rằng Iran là một thế lực có khả năng ổn định Trung Đông. Nghĩa là giải pháp chính trị trong bước thứ hai của Pháp sẽ phải kết hợp vai trò ổn định của Tehran: trùm ăn cướp sẽ khoác áo chánh án và điều động khẩu súng của cảnh sát quốc tế. Vì vậy mà Đại sứ Pháp không tham dự hội nghị của Liên hiệp quốc về bước thứ ba, chung vốn đưa quân vào làm lực lượng trái độn giữa hai phe, chỉ vì các nước chưa đồng ý về bước thứ nhì!

Mặc dù mọi chuyện vẫn rối beng, hôm mùng bốn tháng Tám, tòa Bạch Ốc vẫn dự đoán là sẽ có ngưng bắn trong mấy ngày tới!

Đó là lời nói của những người liên hệ, nhưng ở ngoài cuộc.

Ở trong cuộc, Thủ tướng Israel là ông Ehud Olmert tuyên bố, rằng cuộc tấn công của quân lực Israel sẽ tiếp tục cho đến hết tuần, sau khi lực lượng Hezbollah bị tổn thất nặng. Phần mình, lãnh tụ Hezbollah lên đài truyền hình - không, viết sai rồi - đã cho phát hình trên đài truyền hình Lebanon, với lời tuyên bố rất mập mờ mà làm thế giới chú ý: Israel đang có cả vạn quân tại Lebanon và gây sức ép rất mạnh cho Hezbollah, Hezbollah sẽ ngưng bắn hoả tiễn nếu Israel ngưng tấn công, ngược lại, nếu quân lực Israel tấn công thủ đô Beirut của Lebanon thì họ sẽ phóng hoả tiễn vào Tel-Aviz.

Suy diễn lạc quan: Hezbollah đề nghị ngưng bắn vì bị tấn công ráo riết.

Suy diễn thực tiễn hơn: thế nào là "tấn công Beirut", bằng đại pháo hay bộ binh, biệt kích?

Israel có giải đáp cho lối suy diễn ấy: vài giờ sau khi lãnh tụ Sheikh Hassan Nasrallah đề nghị ngưng bắn trong lời hăm dọa, Beirut bị đánh bom mịt mù.

Nói cách khác, nói thì vẫn nói, bom vẫn cứ nổ.

Trong hoàn cảnh ấy, chúng ta phải suy đoán ra sao về tình hình chiến sự và ngoại giao chính trị?

Kể từ khi quân lực Israel đổ quân vào Lebanon, tối mùng một tháng Tám, Hezbollah vẫn có khả năng kháng cự dữ dội đến bất ngờ, mỗi ngày bắn hơn 200 hỏa tiễn vào lãnh thổ Israel. Kết luận: sau khi giảm bớt cường độ pháo kích trong 48 tiếng gọi là đơn phương ngưng bắn tạm của Israel, Hezbollah đã chứng tỏ khả năng trả đũa. Không những họ còn hỏa tiễn mà cũng còn hệ thống liên lạc từ cấp đầu não xuống tới cơ sở để quyết định về cường độ hay nhịp độ phản công. Nghĩa là Israel không đạt mục tiêu đề ra từ ba tuần nay, là phá hủy hậu cứ võ trang của Hezbollah và, dù Lebanon bị tàn phá tan hoang, hệ thống giao liên của Nasrallah vẫn chạy.

Mà Israel không thắng tức là thua.

Từ 1948 đến nay, Israel đã đánh thắng mọi kẻ thù, kể cả vào hoàn cảnh bị Egypt và Syria tấn công bất ngờ năm 1973, và đã thắng rất nhanh, có khi chưa đầy một tuần. Lần này, đối đầu với một lực lượng khủng bố trong một quốc gia thực sự vô chính phủ, Israel mất ba tuần và rất nhiều thiện cảm của thế giới, kể cả thế giới Hồi giáo ôn hoà theo hệ phái Sunni tại Saudi Arabia, Egypt và Jordan, mà không đạt kết quả.

Khi Hassan Nasrallah đề nghị ngưng bắn có điều kiện, ông ta xác định một vài điều quan trọng sau đây.

Thứ nhất, Hezbollah vẫn còn khả năng kháng cự với hỏa tiễn có tầm xa hơn, loại Zelzal-2 chẳng hạn - nếu không thì đã chẳng hăm dọa Tel-Aviv sau khi bắn hơn 200 hỏa tiễn mỗi ngày. Thứ hai, Hezbollah là lực lượng duy nhất đã kháng cự thành công sau ba tuần bị Israel tấn công ráo riết. Thứ ba, việc ngưng bắn này có thể mở đầu cho một giải pháp chính trị (hai trong ba bước của Pháp) trong đó, Hezbollah phải là một đối tác.

Đã đạt kết quả chính trị ấy rồi, Hezbollah đề nghị ngưng bắn là đúng, và còn được dư luận thế giới ngợi khen là… hiếu hoà (chuyện mù lòa của dư luận thế giới là điều gì đó các lực lượng Hồi giáo quá khích nhìn ra rất tinh tường!).

Ngược lại, Israel không thể chấp nhận đề nghị ngưng bắn của Hezbollah cũng vì ngần ấy lý do, ngưng bắn là Israel coi như bị thua một lực lượng khủng bố và Lebanon tiếp tục là hậu cứ cho khủng bố tấn công Israel mỗi khi thấy có lợi. Với dân Do Thái, giải pháp chính trị của quốc tế và khả năng can gián của một lực lượng bảo an quốc tế là trò cười đã quá nhàm.

Họ không chấp nhận ngưng bắn thì chỉ còn cách bắn, và bắn chính xác.

Israel không thể chỉ oanh kích và không tập mà xong, họ phải đổ quân vào những nơi hiểm yếu nhất mà ít bị tổn thất. Từ hôm mùng một, họ đã tiến hành việc đó và gặp sự kháng cự rất mạnh của Hezbollah, nhưng là một sự kháng cự suy yếu dần.

Đó là trên đại thể.

Trong chi tiết và nếu kết hợp thêm yếu tố địa hình địa vật, họ không thể dừng chân tại Nam ngạn sông Litâni, vẫn còn quá gần lãnh thổ Israel, có hai chục cây số thôi! Họ phải tiến sâu hơn vào miền Bắc, vượt sông Litâni và tảo thanh cả thung lũng Bekaa sang tới vùng phụ cận miền Nam của thủ đô Beirut. Đây mới là hậu cứ và vùng đất tung hoành của Hezbollah.

Mà quân lực Israel phải hoàn thành mục tiêu ấy với rất ít tổn thất thì mới coi như không thua, để có thể nói tới một giải pháp chính trị.

Những vụng về ban đầu của chính quyền Olmert tại Tel-Aviv đã khiến Israel loáng thoáng nhìn thấy viễn ảnh thất trận trong tuần qua.

Ba nhân vật trọng yếu nhất của nội các, Thủ tướng, Bộ trưởng Ngoại giao và Bộ trưởng Quốc phòng, là những người có rất ít kinh nghiệm lãnh đạo và kinh nghiệm chiến trường. Họ không điều động được quân đội và do dự giữa hai giải pháp, không tập hay đổ quân, và còn khiến dư luận nhìn ra sự bất nhất của họ, kể cả sự bất đồng quan điểm giữa Mật vụ Mossad và hệ thống Tình báo của Quân đội.

Một thí dụ có thể minh diễn điều ấy là việc tấn công Baalbek và đột nhập vào một nhà thương trong khu vực. Dường như họ đã bắt được một người… trùng tên với Hassan Nasrallah. Đúng hay sai thì chẳng ai biết được, nhưng ai cũng có thể thấy là sự mầu nhiệm của tình báo Israel lần này không có. Ba tuần giao tranh mà không khử được nọc khủng bố tại Lebanon, Israel phải cực kỳ thận trọng để khỏi bị bất ngờ nữa.

Vì vậy, họ vẫn phải lặng lẽ tiến quân và tiến rất chậm trong khi oanh kích rất nặng để… của đi thay người. Điều éo le là trong khi quân khủng bố Hezbollah dùng hoả tiễn hiện đại để tấn công các thành phố của Israel, quân lực Do Thái đã có nơi dùng lạc đà (giống không bướu, gọi là llama) để đột nhập Lebanon: con vật này có sức chịu đựng cao, chuyên chở nặng và không gây tiếng động, để tải võ khí của biệt kích vào những nơi nhạy cảm nhất.

Vật đi thay người mà cũng là một cách của đi thay người.

Của đi thay người là điều gì đó Hoa Kỳ cũng hiểu rất rõ.

Trong khi phải tới tấp gửi chiến cụ - và bom khôn, có khả năng xuyên phá hầm đá - để quân lực Israel tàn phá hạ tầng cơ sở của Lebanon và của Hezbollah, Hoa Kỳ cũng phải tới tấp gửi qua phẩm vật cứu trợ cho thường dân Lebanon. Và lãnh búa rìu dư luận.

Trăm sự tại Mỹ cả! Ở các xứ độc tài, cờ Mỹ là một sản phẩm không phải là quốc cấm, có khi còn là sản vật quốc doanh: nơi nào cũng sẵn có cho dân chúng đem ra đạp và đốt!

Israel mà không thắng kỳ này, Hoa Kỳ sẽ thua đậm.

Và Iran sẽ thắng lớn, trước tiên ngay tại Iraq khi thổi bùng ngọn lửa nội chiến giữa các giáo phái.

Mọi người đều hiểu như thế và trong khi tiến quân rất chậm mà chắc, Israel cũng hiểu là mình càng chậm, dư luận Hồi giáo càng xoay chiều. Quân khủng bố trên thế giới hết sợ Hoa Kỳ mà chỉ còn ngại Israel, nếu lần này, quân đội Israel không làm nên chuyện thì khủng bố sẽ nổi lên như ong. Mà phải làm nên chuyện thật sớm mới được, càng chậm là Hoa Kỳ càng bị đả kích.

Cơ hội thành công cho Israel đang bị thu hẹp dần. Về mặt ngoại giao chính trị, chính quyền Bush phải cho mọi người hy vọng là ánh sáng ngưng bắn đã lấp loé trước đường hầm, trong dăm ba ngày nữa. Về mặt thực tế, Hoa Kỳ đang hối thúc Israel.

Nhưng, là người rất mực chung thủy với đồng minh, Tổng thống Bush cố mua thêm một khoảng thời gian phụ trội cho Israel.

Ông về Crawford nghỉ hè!

Ông mua thời gian bằng cái vốn chính trị của mình. Năm ngoái, vì đi nghỉ hè ông lãnh họa Katrina, năm nay, ông chỉ nghỉ có chục ngày thay vì vài ba tuần, và thầm mong rằng khi mình nghỉ, Israel phải làm xong chuyện cho Ngoại trưởng Rice kịp bước ra thu dọn chiến trường!

Cho nên nói gì thì nói, bắn đâu thì bắn, người mong ngưng bắn nhất chính là ông Bush!

In bài này, hay gửi link của trang này cho bạn bè: