Nổi dậy và khủng bố là hai chuyện khác nhau. Sau Thế chiến II, chế độ
thuộc địa bắt đầu tàn lụi, các dân tộc bị trị trên thế giới đã nổi dậy
tranh đấu dành độc lâp. Các thế lực chính trị quốc tế như Đệ Tam Quốc
Tế đã lợi dụng cuộc tranh đấu này để thực hiện mục tiêu riêng của họ.
Người Hồi giáo cũng tranh đấu ở Palestine sau khi người Do thái trở về
thành lập nước Israel năm 1948. Trong cuộc nổi dậy của người Ả rập
chống sự chiếm đóng của Israel ở dải Gaza và Tây ngạn, phong trào khủng
bố bắt đầu xuất hiện vào khoảng đầu thập niên 80 nắm lấy cơ hội nhằm
thực hiện mục tiêu tối hậu là xóa hẳn tên nước Israel.
Quyết
tử quân Hồi giáo cột bom vào người, trộn lẫn vào đám đông rồi nhấn nút
cho bom nổ tự chết tan xác, nhưng đồng thời cũng giết được nhiều người,
phần lớn là dân thường bất luận già trẻ, nam nữ. Hiển nhiên giết địch
thì ít, mục tiêu chính là cần giết được càng nhiều người càng tốt để
gây kinh hoàng trong dân chúng. Khủng bố nghĩa là gieo rắc sợ hãi. Từ
đó thứ võ khí quái đản chưa từng có trong lịch sử loài người, đã lan
tràn ra ngoài Palestine đến với các phong trào Hồi giáo quá khích, nổi
bật nhất là phong trào al-Qaida của Osama bin Laden với vụ đánh bom
9/11 ở Mỹ làm chết hơn 3,000 người. Khủng bố xuất phát từ phong trào
đấu tranh Hồi giáo, chỉ có những đức tin tôn giáo cực đoan mới có khả
năng tạo ra những quyết tử, sẵn sàng hy sinh đến độ cao nhất dùng cơ
thể của chính mình làm bom giết nguời.
Bây giờ ở nơi chính gốc
của nó, phong trào khủng bố đang có vấn đề. Tổ chức Hamas, khai sáng võ
khí "bom người", đã ra công khai nắm chính quyền của người Palestine
sau một cuộc đầu phiếu tự do, khiến tình hình càng căng thẳng. Nhưng
tuần này có biến chuyển mới. Hai phe lớn kình địch trong chính quyền
Palestine là Hamas (chính quyền) và Fatah (đối lập) đã đồng ý văn kiện
chính thức thành lập một quốc gia Palestine, song song với Israel. Việc
thành lập quốc gia Palestine là chuyện đương nhiên sau khi dân Ả rập
Palestine đã bầu ra Quốc hội chính thức. Văn kiện quan trọng ở mấy chữ
đuôi của nó: "song song với Israel", như vậy chính quyền Hamas đã mặc
nhiên thừa nhận có nước Israel. Nhưng văn kiện trên vẫn chưa đáp ứng đủ
những đòi hỏi của quốc tế là chính quyền mới Palestine phải minh bạch
thừa nhận Israel và từ bỏ bạo động. Dù sao nó cũng nhượng bộ được nửa
bước. Trong các cuộc tranh chấp gay go kéo dài hàng chục năm, chỉ cần
nửa bước lùi cũng đủ làm lộ một thế yếu, và đó cũng là cơ hội để đối
phương lấn lướt thêm.
Phía Palestine, phe ra mặt tham chính là
cánh tay chính trị của Hamas. Nó còn một cánh tay nữa gọi là cánh tay
quân sự. Đại bản doanh cánh tay này nằm ở Syria, nước láng giềng của
Iraq. Từ mấy tuần qua, cánh quân sự cực đoan Hamas đã cho bộ hạ tấn
công vào Israel, coi như những nỗ lực chót để phá vỡ dự án văn kiện
thừa nhận Israel. Nhưng tại sao phe chính trị Hamas phải chịu thừa nhận
Israel? Đây là hệ lụy của kẻ tham chính. Anh ra nắm chính quyền để làm
gì nếu không để lo no ấm cho dân? Bây giờ nếu Hamas không chịu thừa
nhận Israel, quốc tế sẽ ngừng viện trợ cho dân Ả rập khi Palestine chưa
có sản xuất, dân chúng đói khổ sẽ làm loạn. Phe chính trị Hamas cầm
quyền rút cuộc đã phải đi một nước cờ có thể gây chia rẽ giữa chủ
trương khủng bố và chủ trương nổi dậy, và đây cũng là bước đầu làm nội
bộ khủng bố bể ra từng mảnh. Chỉ có khủng bố mới làm bể được khủng bố,
cũng như chỉ có Cộng sản mới làm bể được Cộng sản. Có mấy ai chịu nhớ
đến bài học chiến lược đơn giản này?
Cơ hội đã đến với Israel.
Quân đội và chiến xa Israel có phi cơ yểm trợ đã tiến vào đất Gaza
không phải để chiếm lại đất này mà để tìm một người lính trẻ Do thái bị
bắt cóc ở khu vực có An ninh và Cảnh sát của chính phủ Palestine kiểm
soát. Israel đã cảnh cáo gay gắt "không được đụng đến tính mạng người
lính". Trước đó Chủ tịch Palestine Mahmoud Abbas (đảng Fatah) đã họp
khẩn với Thủ tướng Ismall Haniyeh (Hamas), hai Bộ trưởng Ngoại giao và
Nội vụ cũng thuộc đảng Hamas, để nói rõ cho Haniyeh biết nếu người lính
Israel có mệnh hệ nào trong tay kẻ bắt cóc, quân đội Israel sẽ nhắm vào
đúng cá nhân Haniyeh để giết. Ngoài ra cả hai ông bộ trưởng cũng chịu
chung số phận. Trong khi đó có tin người đứng đầu Chính trị bộ Hamas có
tên là Mashaal đã ra lệnh bắt người lính Israel, nhưng ông này vẫn chưa
sẵn sàng ra lệnh thả con tin. Cố nhiên ông Chính trị bộ này nằm trong
bóng tối, đâu có trườn mặt ra giữ chính quyền mà sợ. Nhưng Israel nói
dù Mashaal ở Syria cũng không thoát chết, vì ông ta chỉ huy các hành
động khủng bố. Chủ tịch Abbas đã gọi điện thoại cho Tổng Thống Syria,
yêu cầu ông thuyết phục Mashaal phóng thích người lính Israel. Assad đã
hứa sẽ làm như vậy.
Kẻ khủng bố ra mặt là kẻ khủng bố chết. Nhắc
đến tình hình Palestine, chúng tôi lại nghĩ đến Iraq. Những cuộc xung
đột ở Trung Đông ngày nay đều xuất phát từ vấn đề Palestine gần 60 năm
trước, khi các nước Ả rập liên minh tấn công Israel. Thời nay, sau vụ
khủng bố 9/11 ở Mỹ, bin Laden chính thức lên tiếng đòi Mỹ phải rút khỏi
Trung Đông và chấm dứt viện trợ cho Israel. Saddam Hussein ở Iraq cũng
mang họa lây vì lúc đó đã vỗ tay ca ngợi vụ khủng bố 9/11 và đòi tiêu
diệt nước Israel. Tại Iraq hiện nay, sau khi Mỹ giết được al-Zarqawi,
những vụ khủng bố vẫn chưa chấm dứt trong khi các vụ bạo động giữa các
hệ phái tôn giáo còn tiếp tục, nhưng tuần này có một tin đáng chú ý.
Một số đảng phái chính trị thuộc hệ Sun-ni đã tiếp xúc với Thủ tướng
Iraq Maliki để bàn về việc chấm dứt nạn bạo dộng. Người Sun-ni từng ủng
hộ Saddam Hussein trước đây, là nồng cốt của phong trào nổi dậy. Sau đó
có tin Maliki đã hoàn thành kế hoạch hòa giải với phe nổi dậy, theo đó
sẽ có lệnh ân xá cho tất cả...trừ những kẻ khủng bố đã giết nhiều dân
Iraq hay lính Mỹ. Muốn trừ khủng bố, trước hết phải tách rời nổi dậy ra
khỏi khủng bố. Đó là một nét mới của chiến lược chống khủng bố, không
nên bỏ lỡ cơ hội.