Cuộc xung đột Do thái-Ả rập Palestine vốn là nguyên nhân sâu xa nhất
của tình hình rối ren ở Trung Đông hiện nay. Sau khi nhóm Hồi giáo cực
đoan Hamas thắng cử lên cầm quyền, những diễn biến tuần này cho thấy
trong canh bạc xì-phé ở đây, hai đấu thủ đã tố nhau đến màn chót. Hamas
chiếm 74 ghế trong Quốc hội Palestine, còn đảng Fatah, tổ chức Hồi giáo
đấu tranh do Yasser Arafat sáng lập từ mấy chục năm qua, chỉ được 45
ghế nên đã trở thành đảng đối lập. Chính quyền Ả rập Palestine đang
đương đầu với Israel của người Do thái.
Việc
đầu tiên của Hamas sau khi lên cầm quyền là biểu quyết hủy bỏ mọi quyền
hành của Quốc hội cũ đã cấp cho Abbas, lãnh tụ Fatah, trong đó có quyền
phủ quyết mọi đạo luật của Quốc hội mới, đồng thời chỉ định đảng viên
Fatah vào những chức vụ then chốt trong chính phủ. Với đa số tuyệt đối
trong Quốc hội, Hamas có quyền tự lập một chính phủ, nhưng các lãnh tụ
Hamas lại muốn đưa các đảng phái khác kể cả đối lập Fatah vào chính
phủ, nhằm né tránh những sự chỉ trích của thế giới bên ngoài, nhất là
những nước lớn đã hăm dọa trừng phạt kinh tế vì thành tích bạo động và
không chịu thừa nhận nước Israel. Các dân biểu Fatah tức giận, bước
khỏi phòng họp để phản đối cuộc biểu quyết của Hamas, rồi sau đó tẩy
chay Quốc hội, đưa vấn đề lên Tối cao Pháp viện Palestine để yêu cầu
hủy bỏ cuộc biểu quyết của Hamas.
Về phía Do-thái, ngay sau khi
Hamas thắng cử chính phủ Israel đã tuyên bố sẽ không tiếp tục thảo luận
hòa bình nếu Hamas không chính thức tuyên bố từ bỏ bạo động và thừa
nhận quốc gia Israel. Fatah là phe cho đến nay đã chấp nhận lộ trình
hòa bình, nhìn nhận Israel có quyền sống và đang hòa đàm với Do-thái mà
kết quả đầu tiên là Israel rút hết quân ra khỏi dải Gaza. Đầu tuần này,
khi sự rạn nứt trong nội bộ Palestine giữa Hamas và Fatah đã hiện rõ,
Israel đặt lên chiếu bạc một nước tố đến độ cao nhất: Thủ tướng mới của
Hamas sẽ là mục tiêu tấn công bằng vũ lực nếu các phần tử Hamas còn tấn
công Israel. Sau khi Hamas thắng trong cuộc bầu cử, nhiều vụ nổ đã xẩy
ra ở Gaza và trên phần đất Israel, làm một số nguời chết và bị thương.
Hôm
thứ ba tuần này, Bộ trưởng Quốc phòng Isarel Shaul Mofaz cảnh cáo Thủ
tướng mới của Hamas sẽ trở thành mục tiêu tấn công nếu các phần tử
Hamas đánh Israel một lần nữa. Hiện nay Thủ tướng được chỉ định của
Hamas là Ismail Haniyeh. Trước đây các lãnh tụ Hamas một khi đã xuất
đầu lộ diện đều trở thành đối tượng tấn công và bị Israel giết chết với
các thủ đoạn phóng phi đạn từ trực thăng hay chiến đấu cơ nhằm bắn rất
chính xác. Mofaz tuyên bố trên đài phát thanh Quân đội Israel: "Nếu các
cuộc đánh bom nhằm vào Israel tiếp tục, tất cả các lãnh tụ Hamas sẽ là
mục tiêu tấn công rất trúng đích của quân đội Israel". Cho đến nay hàng
chục phần tử Hamas, kể cả Trưởng Giáo Ahmed Yassin, sáng lập viên
Hamas, đã bị Israel dùng phi cơ bắn phi đạn giết chết.
Hamas
hiện đang trong giai đoạn thành lập chính phủ Palestine mới, đã bác bỏ
những lời kêu gọi của quốc tế khuyên nên từ bỏ bạo động, từ bỏ chủ
trương bài Do-thái, nhưng nói vẫn giữ lời hứa ngưng các cuộc đánh bom
tự sát trong vòng một năm. Lời hứa này được đưa ra khi Hamas quyết định
ra tranh cử. Được hỏi nếu Hamas mở lại các cuộc đánh bom, liệu Haniyeh
có trở thành mục tiêu hạ sát hay không, Mofaz nói: "Nếu Hamas, một tổ
chức khủng bố không thừa nhận Israel, không chịu từ bỏ bạo động, thách
thức chúng tôi phải đương đầu với khủng bố, lúc đó không kẻ nào được
miễn trừ, kể cả Haniyeh".
Haniyeh đã gạt bỏ ngay lời hăm dọa của
Mofaz và tố cáo Israel tìm cách gây rối loạn cho việc thành lập chính
quyền do Hamas lãnh đạo. Ông ta nói: "Tiếp tục leo thang là gây đổ máu
người Palestine, tạo hỏa mù cho tình thế và cản trở...việc thành lập
chính quyền Palestine". Thế nhưng việc Hamas tước bỏ mọi quyền hành của
Abbas khi đảng Fatah còn nắm chính quyền đã làm tăng thêm căng thẳng
trong nội bộ Palestine, do đó hăm dọa tiến trình hòa bình với Israel.
Trên đây chỉ là những nước tố bằng mồm chăng?
Chúng tôi nghĩ
nước bạc tố đến cao độ đã trở thành một màn thử thách sống chết cho
tình hình cuộc xung đột Israel-Palestine. Bởi vì nếu không có bên nào
chịu lùi một bước, chiến tranh dữ dội sẽ bùng nổ trở lại. Nhưng chỉ cần
môt bên lùi một bước là coi như thua không còn nước gỡ. Thí dụ sau màn
tố của Israel, nếu không còn một vụ đánh bom nào, Hamas coi như đã lùi
một bước. Hoặc sau nước tố, có xẩy ra một vụ đánh bom nữa nhưng Israel
không dám giết một người nào của Hamas, Israel cũng coi như thua, hết
cách gỡ. Nếu chiến tranh Do thái-Ả rập tái phát ở Palestine, nó sẽ châm
ngòi nổ cuộc nội chiến ở Iraq với những hậu quả tai hại lây lan khắp
Trung Đông.
Vậy trong canh bạc xì-phé Palestine, phe nào sẽ phải
lùi? Trước hết cần phải ưu tiên hỏi: Ai bầu chủ cho canh bạc này? Trong
các màn tố, không thấy tên nước Mỹ được nêu ra. Tuy nhiên lời cảnh cáo
của Bộ trưởng Quốc phòng Israel Mofaz đã nhắc đến tên Hamas một cách
đầy ý nghĩa khi nói Hamas là một "tổ chức khủng bố". Bộ Ngoại giao Mỹ
đã chính thức lên bảng phong thần cho Hamas là một tổ chức khủng bố.
Như vậy Mofaz đã móc Mỹ vào cuộc. Hamas bị lên danh sách "khủng bố" vì
tổ chức tranh đấu cực đoan này đã khai sáng thủ đoạn "ôm bom tự sát" từ
năm 1994. Sau đó al-Qaida của bin Laden đã học theo rồi đưa nó lên hàng
vũ khí quái đản nhất để đánh vào Mỹ năm 2001.
Tổng Thống Bush đã
thề đánh khủng bố ở bất cứ nơi nào trên thế giới, nay khủng bố Hamas
xuất đầu lộ diện, làm sao Mỹ khoanh tay ngồi nhìn? Khủng bố ẩn núp như
ma là nó sống, khủng bố lộ diện là khủng bố chết. Bin Laden lộ diện ở
Afghanistan năm xưa, kết quả al-Qaida tan rã ở nước này. Hamas đã chơi
dại lộ diện tranh cử ở Palestine. Canh bạc Palestine kỳ diệu thay cũng
là một thách đố cho Mỹ. Có dám làm không?