Theo VNN - Nguyên Đức - 08-08-2006

Trung Đông là vùng đất được xem như là bãi chiến trường (Battlefield), từ hàng ngàn năm nay không lúc nào ngừng cảnh giết chóc. Theo một số phân tích, 4 nguyên nhân chính đã tạo ra sự bất ổn định thường xuyên trong khu vực, đó là:

(1) Giao điểm địa lý, nơi gặp gỡ giữa 3 lục địa Âu-Á-Phi, do đó ngày xưa thường có những vụ tranh chấp đẫm máu giữa các thương nhân của 3 lục địa vì tranh giành ảnh hưởng thương trường.

(2) Trung Đông là vùng giàu có dầu mỏ, mà Saudi, Iraq, và Iran được xem như là kho dầu quan trọng nhứt của Thế giới. Vì vậy, nơi đây là trung tâm xung đột giữa các quốc gia trong khu vực và bên ngoài chỉ vì quyền lợi dầu mỏ.

(3) Trung Đông là nơi cùng khai sanh ra 3 tôn giáo lớn, lại có mối thâm thù truyền kiếp với nhau.

(4) Sự áp đặt sai lầm của Anh và LHQ khi thành lập quốc gia Israel hồi năm 1948, đã đẩy dân chúng Palestine trở thành những kẻ vô tổ quốc (the stateless people).

Cuộc nội chiến Iraq và cuộc khủng hoảng chiến sự giữa Israel, Hezbollah, và Hamas đang diễn ra cực kỳ nguy hiểm hiện nay, tựu trung chỉ vì sự kỳ thị tôn giáo và tranh giành đất đai. Tại Trung Đông mà đặc biệt là Jerusalem, nơi đã khai sinh ra 3 tôn giáo lớn vào bậc nhứt nhì trên Thế giới, cùng nhận Jerusalem làm Thánh địa, và đã từng nhiều phen quyết sống chết với nhau để bảo tồn những thánh tích của mình. Cuộc viễn chinh của Thiên chúa giáo La mã (Crusade) kéo dài hơn 2 thế kỷ, mục tiêu ban đầu cũng chỉ nhằm chiếm độc quyền Jerusalem. Nếu du khách có dịp đến thăm thánh địa Jerusalem, họ sẽ không phải thất công lo xe cộ mà chỉ thả bộ trong phạm vi vài trăm thước, cùng lúc họ có thể nhìn thấy 3 nhóm tín đồ khác đạo, thâm thù với nhau cùng cầu kinh. Tín đồ Thiên chúa giáo (Christianity) cầu kinh trong Nhà thờ the Holy Sepulcher, tín đồ Hồi giáo (Islam) trong đền Temple Mount, trong khi đó tín đồ Do thái giáo (Judaism) thì quì bên bức tường đổ the Western Wall. Nơi đây, ít năm về trước khi Giáo Hoàng John Paul Il còn sống đến thăm Thánh địa Jerusalem, Ngài đã đọc lời xin lỗi Do thái giáo về tội lỗi của La mã ngày trước.

Do các tranh chấp Tôn giáo mà hồi thế kỷ 13, khi tiến chiếm Thánh địa Jerusalem, quân Thiên chúa La mã đã tàn sát hàng chục ngàn cư dân Á rập Hồi giáo tại đây. Đồng thời cũng phá sập 1 Đền thờ tiêu biểu của Do thái giáo, nay chỉ còn trơ lại bức tường the Western Wall. Hồi giáo, Do thái giáo, và Thiên chúa giáo nuôi mối hận thù với nhau có thể có những lý do để giải thích, và đàng nào họ cũng là những kẻ khác đạo. Trong khi đó, cuộc nội chiến tại Iraq hiện nay những người cùng đạo Hồi, cùng thờ chung 1 God (Allah). Nhưng Hồi giáo Sunni và Shiite là 2 anh em sanh đôi đang giết nhau không thương tiếc, gây cho những con người có đầu óc bình thường phải ngạc nhiên. Khi đặt bom giết các em học sinh, công nhân, cầu thủ bóng đá gốc Sunni, thì những nhóm chiến binh người Shiites cho biết họ hành động theo ý Allah. Và khi các chiến binh Sunnis bắt cóc và chặt đầu những người Shiites, họ cũng nói hành động theo cái will (ý muốn) của Allah. Những nhà hoạt động nhân quyền và cả Thế giới rất xót xa cho cảnh giết chóc vô lý tại đó. Và theo thống kê của LHQ chỉ trong vòng 2 tháng 5 và 6/2006, những người con của Allah và Muhammad đã chém giết lẫn nhau gây cho 6,000 chết không phân biệt già cả bé lớn.

Về cuộc khủng hoảng chiến sự Trung Đông

Cuộc chiến tranh giữa Israel với Hizbollah tại Lebanon diễn ra trên 2 phần đất Israel và Lebanon, tính đến nay (6/8/2006) vừa đúng 26 ngày. Con số người chết vì bom đạn của 2 bên, nhứt là do những trận không tập qui mô của không quân Israel, đã làm cho 907 người Lebanon chết và nhiều ngàn người khác bị thương (Theo thống kê của Hội đồng Cứu trợ Chính phủ Lebanon). Về phía Israel có 75 người chết, trong số đó có 30 thường dân chết vì các hỏa tiễn của Hizbollah bắn sang, và 45 binh sĩ tử thương trên chiến trường (Theo tin AP). Ngoài ra có khoảng nửa triệu thường dân Lebanon bị mất nơi cư trú phải di tản sang Syria lánh nạn. Một phần lớn các kiến trúc dân sự quan trọng trên đất nước Lebanon cũng bị không quân Israel tàn phá gần như bình địa. Thiệt hại ước tính lên đến hàng chục tỷ đồng, và gây tê liệt hoàn toàn các hoạt động kinh tế tại đây. Theo nhận định của Thủ tướng Lebanon, Fouad Siniora, cuộc chiến đã đưa nước ông lùi lại tình trạng của 50 năm về trước.

Trong những ngày qua trên các hệ thống truyền thanh, truyền hình và báo chí Á rập, lãnh tụ Hizbollah Hassan Nasrallah luôn luôn tự nhận đang giành chiến thắng. Đồng thời, hàng trăm ngàn người Iraq, Iran, Syria, Lebanon đã biểu tình ngập đường phố để ủng hộ Hizbollah và đả đảo Mỹ cũng như Israel. Tuy nhiên, trên thực tế thì thật đáng buồn, chỉ vì hành động điên rồ của Hizbollah khi lén đột nhập lãnh thổ Israel, giết chết 8 binh sĩ và bắt sống 2 binh sĩ khác của Israel vào ngày 12/7/2006, đã đưa đến sự tàn phá và chết chóc thật kinh hoàng nói trên. Về phía Chính phủ Israel và giới tướng lãnh của họ có thể đã không còn chọn lựa nào khác, khi phải dùng biện pháp quân sự để trả đũa, hầu phá huỷ các tiềm năng quân sự của đối phương, trong khi biết chắc sẽ khó tránh gây thiệt hại cho thường dân Lebanon, và sẽ bị Thế giới lên án v.v.. Nhưng Israel như là loại võ sĩ bị các thế lực thù địch trong khu vực bịt mặt đẩy vào cuộc chiến tàn sát để sinh tồn.

Đặc biệt, chiến thuật xử dụng tối đa hỏa lực không quân để cắt đứt các con đường tiếp vận xâm nhập từ Syria, phá huỷ các dàn hỏa tiễn, các căn cứ đồn trú và tiếp vận của Hizbollah. Những trận ném bom rải thảm trên thung lũng phía nam dòng sông Litani, căn cứ địa của Hizbollah, đã biến những làng mạc tại đây thành những Thị trấn ma quỉ (the ghost towns). Thực sự Israel đã gây thiệt hại quan trọng cho đối phương. Nhưng đồng thời vì lỗi lầm hay không thể tránh né, Không quân Israel cũng gây thiệt hại quá đáng cho thường dân Lebanon về tính mạng cũng như tài sản. Đó là tội ác, nếu không muốn đổ tội cho chiến tranh, thì Israel là thủ phạm. Thủ tướng Israel đã 1 lần xin lỗi LHQ về vụ giết chết 4 quan sát viên của Lực lượng gìn giữ Hòa bình, và 1 lần khác đối với Lebanon về vụ hơn 60 thường dân của 1 làng quê đã bị không quân Israel ném bom sát hại lầm. Có nhiều nông dân đang gục chết bên chiếc bàn với thức ăn đang ăn dở vung vãi.

Hòa bình hay là sự chuẩn bị cho 1 Cuộc Chiến tiếp theo

Theo phân tích của Frank Gardner, ký giả chuyên theo dõi các biến cố xảy ra tại Trung Đông (Bản tin BBC 6/8/2006), thì, "Trong 6 năm qua, tính từ ngày quân chiếm đóng Israel rút chân ra khỏi miền Nam Lebanon, Hizbollah đã chuẩn bị rất chu đáo chỉ để có cho bằng được cuộc chiến hiện tại". Nói một cách rõ hơn, vụ khủng hoảng Trung Đông đã xảy ra theo sự dàn dựng của họ, có thể kể cả Syria và Iran đứng sau lưng. Tuy nhiên, đối với phía Israel, mặc dù bị đặt vào thế phải chấp nhận cuộc chơi do Hizbollah, Syria và Iran sắp xếp nhưng họ không mấy bối rối vì ít ra những chuẩn bị của Hizbollah đã không qua được đôi mắt của hệ thống Tình báo Israel. Và trận chiến đang xảy ra cũng là cơ hội để giúp Israel huỷ diệt, nếu không hoàn toàn, thì cũng một phần quan trọng mối hăm dọa đầy nguy hiểm đến từ phía nam Lebanon. Vô tình trận chiến cũng đáp ứng sự mong đợi của các nhà chiến lược Do thái, vì lò chất nổ với hàng chục ngàn hỏa tiễn đủ cỡ của Hizbollah là mục tiêu mà Isral cần có cơ hội để huỷ diệt.

Tính đến hôm Chúa nhựt 6/8/2006, sau 26 ngày cuộc chiến diễn ra, đôi bên đều có những thiệt hại quan trọng. Israel đã hoàn tất giai đoạn 2 của kế hoạch, phá huỷ một phần lớn các tiềm năng quân sự của Hizbollah, căn cứ địa và các con đường tiếp vận của tổ chức nầy đều bị huỷ hoại và vô hiệu hóa. Nhưng với thành công trên, Israel vẫn chưa chận đứng được làn sóng hỏa tiễn trung bình mỗi ngày 200 trái vào các Thị trấn phía bắc. Mặc dù loại hỏa tiễn 122 ly của Hizbollah tương đối nhỏ, sức công phá không nhiều, nhưng cũng đủ gây cho dân chúng Israel hoảng loạn và Chính phủ của họ vô cùng bối rối. Do vậy, Israel đã bất chấp các khuyến cáo Quốc tế về 1 cuộc ngưng bắn tức thời, hầu tránh gây thêm sự chết chóc cho thường dân vô tội. Bộ Tham mưu quân đội Israel đang bắt đầu thực hiện giai đoạn 3 của kế hoạch, dùng nhiều ngàn bộ binh tấn công sâu vào lãnh thổ Lebanon để mở rộng khu trái độn 30km dọc biên giới để chận đứng những trận mưa hỏa tiễn của Hizbollah. Theo một số ghi nhận tại chỗ, lực lượng khoảng 4,000 quân của Hizbollah trong hiện tại đã và đang gây nhiều khó khăn cho Israel. Họ đã trưởng thành về nhiều mặt, nhiều lần hơn so với sự yếu kém hồi trận chiến 1982.

Về công cuộc mưu cầu cho 1 cuộc ngưng bắn và tái lập hòa bình trong khu vực Trung Đông, hôm Thứ bảy 5/8/2006, các Đại diện của Hoa kỳ và Pháp tại LHQ, sau 3 tiếng đồng hồ họp kín, họ đã đạt đến một sự đồng thuận về 1 Dự thảo Nghị quyết kêu gọi thực hiện cuộc ngưng bắn giữa Israel và Hizbollah để tiến đến những dàn xếp hòa bình trong khu vực. Mặc dù những chi tiết trong Dự thảo chưa được tiết lộ, nhưng theo một số nguồn tin thân cận thì do áp lực của Hoa kỳ, nên trong Dự thảo cho phép Israel quyền đánh trả để tự vệ nếu bị tấn công. Đồng thời, dự thảo cũng không ràng buộc cho 1 cuộc ngưng bắn tức thời, vì phải chờ thành lập 1 Lực lượng đa quốc gia để kiểm soát khu trái độn. Như vậy, dự thảo Nghị quyết do Pháp Mỹ đưa ra Hội đồng BA/LHQ biểu quyết trong tuần nầy, có nhiều dự đoán sẽ được thông qua, chỉ là bước mở đầu chuẩn bị cho 1 cuộc ngưng bắn. Và nếu mọi chuẩn bị nói trên trôi chảy, Israel và cả Hizbollah đều chấp nhận, thì HĐBA sẽ phải biểu quyết 1 Nghị quyết khác tiếp theo, có thể xảy ra trong 2, 3 ngày sắp đến, hoặc cũng có thể kéo dài cả tuần để đi vào tiến trình dàn xếp Hòa bình.

Thủ tướng Anh,Tony Blair, Tổng thống Pháp J. Chirac, Tổng thống Hoa kỳ G. W. Bush đều ca ngợi Dự thảo Nghị quyết nói trên. Blair nói, "Đó là sự phá vỡ bế tắc, và cuộc ngưng bắn sẽ đến trong ít ngày tới". Ngưng bắn là sự mong đợi thiết tha nhứt của dân chúng Lebanon, Israel và cả Thế giới, vì đó là cách tốt nhứt để tránh được sự chết chóc và đau khổ cho dân chúng trong khu vực. Nhưng như phát biểu của Thủ tướng Lebanon Siniora, "The draft was not adequate", " (Dự thảo Nghị quyết đã không đầy đủ). Vì nó không dự liệu cho 1 cuộc ngưng bắn tức thì và Israel rút quân như Lebanon đòi hỏi. Tuy nhiên, về phía Israel và Hoa kỳ nghĩ rằng đó chỉ là cơ hội để Hizbollah củng cố lực lượng và tái gây chiến sau đó không lâu, hơn là dàn xếp hòa bình. Do đó, họ cần có thời gian để Israel làm sạch khu trái độn, và Lực lượng đa quốc khoảng 15,000 quân cũng có đủ thời gian để chuẩn bị thay thế họ. Đây là giải pháp có vẻ hợp lý phần nào, Hoa kỳ và Israel muốn nắm con dao đằng cán.

Cho dù đôi ba ngày hay kéo dài đôi ba tuần nữa, rồi cuộc ngưng bắn cũng sẽ được LHQ dàn xếp. Nhưng như 1 nhận xét của Willy Kisitu ghi trong bài phân tích của BBC News 6/8/2006, "The hatred for each other... is so deep that even a UN resolution may not help. It may just provide a short term remedy" (Sự hận thù giữa họ... quá sâu sắc, điều mà 1 Nghị quyết của LHQ không thể giúp được gì. Đó có thể chỉ là liều thuốc chữa trị ngắn hạn". Như phần đầu đã đề cập, vì yếu tố địa lý quá phức tạp, sự kỳ thị tôn giáo quá sâu sắc, và lòng hận thù giữa 2 dân tộc Jews và Arabs không thể giải hóa. Do đó, như kinh nghiệm về những diễn biến lịch sử hàng ngàn năm qua, thì mọi cố gắng dàn xếp Hòa bình cho phần đất Trung Đông, chỉ là cơ hội để các phe đối nghịch chuẩn bị cho 1 cuộc chiến tranh khác tiếp theo. Tin mới nhứt, Israel có thêm 15 người dân chết trong ngày Chúa nhựt 6/8/2006 vì hỏa tiễn của Hizbollah. Hòa bình là giấc mơ không hiện thực trên phần đất Trung Đông.

In bài này, hay gửi link của trang này cho bạn bè: