Theo Đàn Chim Việt - Nguyễn Quang - 12-06-2006

Trước hết, mỗi người dân Việt Nam đều có thể hân hoan chào đón sự kiện trở thành thành viên chính thức của WTO như là một bước ngoặt lịch sử trong tiến trình hội nhập kinh tế. Sự hội nhập này đã, đang và sẽ đem lại những thành quả kinh tế xã hội, nâng cao hơn nữa đời sống nhân dân.

Hội nhập về kinh tế ắt sẽ dẫn đến hội nhập về chính trị

Một quan điểm (khác) về liên hệ giữa WTO và Dân chủ Nguồn: nadir.org

Sự hội nhập và mở cửa kinh tế từ 20 năm nay đã dẫn đến sự thừa nhận rộng rãi các giá trị kinh tế và pháp lý trong môi trường toàn cầu. Chỉ 5-10 năm trước thôi chính quyền còn cho rằng những đánh giá, xếp hạng rất thấp của Việt Nam những chỉ số về năng lực cạnh tranh, thu nhập xã hội, ứng dụng công nghệ, tham nhũng... của các tổ chức phi chính phủ là do những âm mưu chính trị của các thế lực thù địch thì ngày nay những xếp hạng này đã được thừa nhận rộng rãi dựa trên những tiêu chí thực tế. Và chúng ta hoàn toàn có thể tin tưởng điều tương tự sẽ xảy ra đối với những đánh giá về tự do báo chí, tôn giáo hay nhân quyền trong tương lai không xa.

Cũng chỉ 5-10 năm trước, cụm từ “dân chủ” không có trong bất cứ văn kiện nào của Đảng và Nhà nước, thậm chí còn vì ta đang "dân chủ gấp triệu lần" thì ngày nay, sự thiếu dân chủ trong chính quyền và xã hội đang được thừa nhận và nhìn nhận như là một vấn đề cốt yếu cần được khắc phục. Hay trong hơn nửa thế kỷ tồn tại, khi Quốc hội Việt Nam hầu như không có vai trò gì cũng không làm ai băn khoăn thì ngày nay, chỉ riêng việc Quốc hội họp một năm 2 lần hay chỉ có 25% đại biểu chuyên trách cũng đã là chuyện "không giống ai" rồi.

Sự chia sẻ các khái niệm kinh tế, xã hội và ngày nay là chính trị là biểu hiện của sự tác động chính trị thúc đẩy bởi sự hội nhập và mở cửa kinh tế. Cải cách chính trị (hay thay đổi nội dung lãnh đạo như lời bộ trưởng Trương Đình Tuyển) đã được coi là một nhiệm vụ sống còn của chính quyền đương nhiệm.

Trên đây là hầu hết những điểm đồng thuận của những người ủng hộ và chống đối Đảng cộng sản. Điểm khác biệt duy nhất còn lại và cũng là lớn nhất là mức độ cải cách chính trị đến đâu ? Có cần thiết phải đa đảng hay không ?

Đi tìm tính chính đáng của sự lãnh đạo

Cùng với việc hội nhập và phát triển kinh tế, Đảng cộng sản đang mong muốn chứng minh rằng xã hội hoàn toàn có thể phát triển một cách tốt đẹp dưới sự lãnh đạo của một đảng duy nhất. Những thành tựu phát triển kinh tế và xã hội sẽ hợp thức hoá vị trí lãnh đạo độc tôn của Đảng.

Con người trước lợi nhuận Nguồn: nadir.org

Nhưng họ đã lầm. Dân chủ hoá không chỉ là một đòi hỏi kinh tế mà thực chất là một đòi hỏi chính trị chính đáng của một xã hội dân sự. Đáp ứng những nhu cầu kinh tế cho người dân từ một đời sống nghèo nàn đến đầy đủ thoạt đầu mang lại sự thoả mãn vật chất, nhưng ngay sau đó khi ý thức công dân được nâng cao sẽ nảy sinh nhu cầu làm chủ xã hội bằng việc trực tiếp bầu và lựa chọn, kiểm soát hay phế truất người lãnh đạo đất nước của đại đa số nhân dân. Bên cạnh đó cũng là nhu cầu tham gia lãnh đạo xã hội bằng việc lập đảng, tự ứng cử của một bộ phận xã hội. Hàn Quốc và Đài Loan là những ví dụ điển hình khi đã "hoá rồng" (kinh tế) trong những chế độ độc tài, nhưng sau đó đã chuyển hoá dân chủ một cách êm thấm.

Việc Đảng cộng sản nhận định đúng hay sai bài toán này cũng không làm thay đổi lời giải của nó, nhưng có thể thúc đẩy hay làm chậm tiến trình này. Một sự trì hoãn dân chủ sẽ dẫn đến những hậu quả trong cả kinh tế và chính trị. Về kinh tế thì chính là sự trì trệ trong hệ thống các doanh nghiệp nhà nước, sự can thiệp của chính quyền vào những hợp đồng kinh tế quan trọng (sân vận động Mỹ Đình, nhà máy lọc dầu Dung Quất, …), sự bế tắc trong việc chống tham nhũng, ... Về chính trị thì là sự cải cách chậm trệ nền hành chính, sự chồng chéo quản lý đảng- chính quyền, sự kiểm duyệt thông tin, báo chí hay sự đàn áp những tiếng nói đối lập hiện nay, ...

Thay cho lời kết, vào WTO là chính là một thành quả kinh tế, xã hội và chính trị to lớn của nhân dân Việt Nam, bao gồm cả một bộ phận không nhỏ những đảng viên cộng sản. Nỗ lực này của Đảng cộng sản Việt Nam là đáng ca ngợi nhưng không những không làm sáng tỏ tính chính đáng của sự lãnh đạo của Đảng cộng sản mà ngược lại, thúc đẩy mạnh mẽ tiến trình Dân chủ hoá Việt Nam.

Paris, 8/06/2006

Copyright © 2006 by DCVOnline

In bài này, hay gửi link của trang này cho bạn bè: