Sự tranh chấp giữa hai hệ phái Sunni và Shia ở Iraq đã trở nên rất
phức tạp và gay cấn khi có bàn tay khủng bố nhúng vào. Mấy ngày trước,
trong một băng thâu âm Osama bin Laden chính thức hô hào người Hồi giáo
Sunni trả thù người Hồi giáo Shia. Đây là lần đầu tiên lãnh tụ khủng bố
al-Qaida đã đi ra ngoài lập trường cố hữu là không gây xung đột giữa
những người Hồi giáo theo hai hệ phái khác nhau. Việc này sẽ có hậu quả
như thế nào?
Hồi
năm ngoái quân đội Mỹ đã bắt được một lá thư mật của nhân vật số 2 của
al-Qaida là Al-Zawahiri ra lệnh cho "ông Hoàng" khủng bố al-Zarqawi
phải ngừng các vụ tấn công vào hệ phái Shia ở Iraq. Tháng trước ông
Hoàng này đã bị bom Mỹ giết chết và ngay sau đó bin Laden cử al-Muhajer
lên thay thế. Lần này bin Laden ra lệnh al-Muhajer tấn công thẳng vào
hệ phái Shia và chỉ đích danh đương kim Thủ tướng Iraq là al-Maliki
(người Shia) cùng những kẻ ủng hộ ông, những người cộng tác với Mỹ tạo
đoàn kết giữa người Shia và người Sunni. Trong cuộc bầu cử tự do trước
đây, người Shia chiếm đại đa số nên đã có quyền thành lập chính phủ với
sự hợp tác của các thiểu số Sunni ở Trung bộ Iraq, nơi có thủ đô
Baghdad và dân gốc Kurd ở Bắc bộ. Đại đa số dân Shia sống ở Nam bộ
Iraq. Chiến lược của bin Laden nhằm chia cắt Iraq thành nhiều mảnh.
Tuy
nhiên cũng phải nhìn đến một vài sự kiện khác. Tin tiết lộ mới đây cho
biết sau khi "Hoàng tử" khủng bố al-Zarqawi bị giết, quân đội Mỹ bắt
được một cái phôn tay cầm của hắn, trong đó có nạp sẵn những số phôn để
hắn thường gọi liên lạc, đặc biệt có số phôn của một số những người
thuộc các bộ chính phủ của Thủ tướng Maliki và các dân biểu Quốc hội
hiện nay. Trong khi đó một phụ nữ được ghi nhận là nguời vợ đầu tiên
của al-Zarqawi đã tố cáo: "Chồng của tôi đã bị bán đứng cho Mỹ". Báo La
Repubbica ở Ý loan tin này, đã phỏng vấn phụ nữ nói trên ở Geneva và
cho biết bà này là người gốc Jordan, khoảng 40 tuổi. Theo lời bà ta, kẻ
bán đứng chồng bà cho Mỹ là lãnh tụ tối cao khủng bố tức bin Laden, qua
sự trung gian của hệ phái Sunni và Mật vụ của nước Jordan. Tại Jordan
quê hương của al-Zarqawi, người anh trai của Zarqawi, nói gia đình đã
không biết bà em dâu này ở đâu từ hai năm nay. Người anh trai này đã
đòi Mỹ đưa xác al-Zarqawi về chôn ở Jordan, nhưng Mỹ cho biết đã chôn
hắn ở một nơi bí mật tại Iraq. Người anh này tố cáo Mỹ đã nói dối, và
cho rằng "Bush đã đưa xác về Mỹ".
Tình hình chưa hết phức tạp vì
sau vụ al-Zarqawi bị giết, các vụ khủng bố, nổi dậy vẫn tiếp tục. Sau
khi hai cuốn băng thu của Osama bin Laden được phổ biến liên tiếp trên
Internet, những vụ đánh bom dữ dội đã xẩy ra ở miền Nam Iraq, nơi đa số
dân Shia sinh sống, khiến hận thù giữa Sunni và Shia càng gia tăng. Dân
Iraq nói chung đều ham mê bóng tròn nên hai tuần qua họ đã dán mắt vào
màn hình TV để xem các trận tranh tài túc cầu quốc tế tại Đức. Họ thích
xem bóng hơn xem bom, có lẽ phần nào muốn tạm quên các quả bom nổ. Thế
nhưng bọn khủng bố lại không thích bóng, và chúng cũng không chịu quên
bom và chất nổ. Ngày 3-7 vừa qua, trong khi dân Iraq mải xem đá banh,
khủng bố lén đặt chất nổ trên một chiếc xe chở rau cải vào thành phố
Sadr gần Baghdad, nơi có vùng ngoại thành nghèo đói, đa số cư dân là
người Shia. Bom nổ khủng khiếp chỉ vài giờ trước khi trận đấu banh
Pháp-Ba Tây khai diễn ở Đức. Kết quả thật khủng khiếp, 65 người Iraq
chết, hơn 200 người bị thương. Ngay sau vụ khủng bố đẫm máu, Giáo sĩ
Shia Muqtada al-Sadr, trùm đám dân nhà lá ở ngoại thành và khét tiếng
chống Mỹ quyết liệt, đã nắm lấy cơ hội để đổ lỗi cho Mỹ và chính phủ
Maliki về vụ khủng bố vì đã bất lực không bảo vệ nổi an ninh cho người
Shia. Có lẽ vụ khủng bố này cũng nhắm trả đũa al-Sadr, vì tuần trước
ông này tuyên bố không hòa giải với người của đảng Baath của Saddam
Hussein trước đây và những người Sunni nay liên minh với khủng bố để
giết người Shia.
Mối hận thù giáo phái càng sâu đậm thêm vì ngày
chủ nhật vừa qua, cố vấn an ninh quốc gia của Shia là al-Masshhadani đã
mở cuộc họp báo công bố 41 nhân vật nổi tiếng của Sunni đang trốn lánh
ở nước ngoài, tố cáo họ xúi dục khủng bố, và yêu cầu các nước Ả rập lân
cận giúp bắt giữ và dẫn độ những người đó. Đứng đầu danh sách là
Ibrahim al-Duni, một nhân vật trước đây là cánh tay mặt của Saddam
Hussein, hiện cầm đầu vụ nổi dậy của Sunni. Danh sách cũng gồm cả vợ
của Saddam là Sajida và con gái Raghad có cứ địa ở Jordan. Có tin nói
Raghad hiện là lãnh tụ của đảng Baath đã bị Mỹ giải tán. Đa số dân Iraq
vẫn coi người có trách nhiệm về nạn chém giết hệ phái tàn bạo không
phải là chính quyền Iraq mà cũng không phải Mỹ. Đó là trùm khủng bố
Osama bin Laden.
Trước tình trạng rối ren này Mỹ nghĩ sao? Ngày
Kỷ niệm 4-7 đã qua với nhiều buổi lễ vui nhộn ở khắp nơi. Năm 1976,
đúng 30 năm trước, Mỹ kỷ niệm 200 năm lập quốc. Năm nay ngày Kỷ niệm
thứ 230, có đài TV nêu câu hỏi: "30 năm trước bạn ở đâu, bây giờ bạn là
công dân Mỹ, bạn nghĩ sao về nước này?". Người khác nghĩ sao không
biết, riêng tôi, tôi thấy thấm thía vô cùng vì câu hỏi năm 1976, anh ở
đâu. Tôi muốn trả lời quá đi thôi. Ngày Độc lập năm nay thật rực rỡ,
nhưng nó cũng bị hoen ố phần nào vì một sự việc xẩy ra ở Iraq. Một binh
sĩ Mỹ đã can tội hãm hiếp một cô gái Iraq, sau đó đã bắn chết nạn nhân
và giết luôn cả gia đình gồm cha mẹ và người em gái nhỏ tuổi của nạn
nhân, rồi đốt căn nhà cho phi tang. Thủ phạm đã về Mỹ và đã bị bắt giải
tòa. Vụ này xẩy ra từ ngày 12-3, nhưng nay đã được đưa ra ánh sáng,
khiến dân Iraq vốn kỵ chuyện dâm ô với phụ nữ của họ, càng thấy ghét
Mỹ. Bộ trưởng Tư pháp Iraq đã yêu cầu Hội đồng Bảo an LHQ can thiệp để
trừng trị nặng nhóm lính Mỹ có trách nhiệm về tội mà ông ta gọi là "ghê
tởm và vô nhân đạo". Thủ tướng Maliki đòi có ủy ban điều tra độc lập và
xét đến quyền các Tòa án Iraq được xử tội các binh sĩ đồng minh phạm
pháp. Iraq không còn là nồi canh hẹ. Nó là nồi hẩu lốn đang sôi sùng
sục.