Theo Dan Chim Viet - Lê Xuân Quang - 22-01-2006
Truyện ngắn
BBT DCVOnline: Tác giả Lê Xuân Quang sống tại CHLB Đức, là người đã từng quen thuộc với bạn đọc Đàn Chim Việt từ truyện dài đăng nhiều kỳ “Thuốc lá, máu và nước mắt”
và nhiều bài khác trong thời gian 2003/2004. Truyện dưới đây được viết
vào mùa thu năm 1998, trích từ tập truyện trong cuốn sách “Canh Bạc
Cuộc Ðời”, Nhà Xuất Bản Hội Nhà Văn Việt Nam, tháng 4 năm 2005. Bài do
tác giả gửi trực tiếp cho DCVOnline.
Nhàn tiễn người bệnh ra về, gọi người kế tiếp. Một bà lão tóc bạc phơ,
mặt phúc hậu chừng ngoài 60 chậm rãi đi vào, Nhàn dìu, đỡ bà cu ngồi
xuống, hỏi:
- Chào bà Jenke, bà thấy đau ở đâu?
- Mấy hôm nay tôi thấy dạ dầy mình cứ ê ẩm, ăn vào lại nôn ra.
- Bà làm ơn vén áo... vậy, được rồi . Ðau ở chổ này ư... hay là chỗ
này? Nhàn lấy tay ấn vào từng điểm trên bụng người bệnh, suy nghĩ...
đoạn quay ra viết đơn thuốc, chỉ dẫn cách dùng rồi tiễn bà cụ ra cửa.
Chuông điện thoại vang lên. Tiếng Cúc - em gái út - thở hổn hển, nói nhát gừng:
- Chị ơi! Bố mệt lắm, lai nôn oẹ... cả đái dầm nữa.
- Ðược rồi, làm gì mà hốt hoảng thế. Bây giờ em lấy hộp thuốc tên là...
trong tủ - ngăn trên cùng - bẻ nửa viên cho bố uống với nước lọc. Cứ để
tã lót đó, chị về sẽ thay cho bố. Các em Ðại, Vệ cùng vợ con họ đâu cả?
Chú Dân đâu? (Dân là người phục vụ do Nhàn thuê giúp việc chăm sóc bố).
- Chú ấy vừa ra cửa hàng mua đồ. Các anh chị bảo em thay họ trông nom
bố, đi ra ngoài độ nửa giờ, thế mà hơn 1 giờ vẫn chưa thấy ai, em sợ
vôị gọi điện ngay cho chị.
- Yên tâm đi, bố không sao đâu, chị sẽ tranh thủ về ngay.
Trấn an cô em xong, Nhàn vội thu dọn bàn làm việc hối hả ra lấy xe. Ðến
nhà, chỉ kịp đậu xe trước cửa, lao vào phòng bố ngay. Hôm nay ông cụ có
triệu chứng khác thường... Vừa thấy con gái, ông lão nhìn chăm chắm,
không nói lên lời, nặng nhọc nhấc tay chỉ vào bụng mình, mồm mấp máy...
- Con biết bố đau ở đây rồi, để con khám, bố yên tâm sẽ khỏi thôi.
Người cha gìa nhìn con gái mồm lại máp máy, nặng nhọc cụp mi mắt. Chú
Dần về tới vội buông gói đồ tiến đến phụ giúp, theo quy trình mà mấy
năm nay chú đã thuần thục công việc săn sóc bệnh nhân.
Nhàn tiêm cho bố...
Chú Dần ấn nút bảng điện gắn bên thành giường, làm vài thao tác phụ, hệ
thống tự động làm công việc lắp ráp. Từ chiếc giát giường, đã trở thành
chiếc xe tự hành, chạy ra nhà tắm.
Người ông cụ to cao, nặng hơn 80 cân, chiếc tã dùng cho người bệnh đẫm
nước đái, phân, mùi hôi thối bốc ra nồng nặc. Nhàn vẫn kiên trì, bình
tĩnh thay tã cho cha, không hề tỏ ra kinh tởm. Hai mươi phút sau mọi
việc mới xong, quay ra xịt nước thơm lên người ông cụ, xung quanh
giường, đeo tã mới, mặc quần áo... Chú Dần đưa ông cụ trở về vị trí cũ.
Thân thể sạch sẽ, ông cụ nằm thiu thiu. Với cái nhìn của người bác sỹ,
chị nhận ra, bố sẽ không chống cự được lâu, quay sang bảo Cúc:
- Em điện gọi Hùng cùng vợ con về ngay. Bây giờ chị ra lấy phép nghỉ
dài ngày để cùng các em túc trực bên bố. Nhìn đồng hồ, đã lại sắp đến
giờ làm việc buổi chiều, vơ vội chiếc túi xách tay, cũng vừa lúc hai
cặp vợ chồng của hai em trai trở về. Nhàn không nỡ trách các em, chỉ
nhắc khẽ:
- Các cậu các mợ không nên đi cả. Bố mệt lắm, chẳng biết có sống được
thêm mấy ngày nữa không. Tranh thủ lúc bố còn sống mà báo hiếu.
Bốn người tái mặt nhìn nhau, khép nép: Bọn em xin lỗi chị...
Nhàn không nói gì thêm quay đi.
Bệnh tình của bố đã trầm trọng. Ðến lúc này, khi ngồi trên xe, không còn bị ai nhìn, hai hàng nước mắt Nhàn chảy ròng trên má...
xxx
Nhàn là chị cả của 4 đứa em, 3 trai, 1 gái. Các em hầu hết đã trưởng
thành. Con Cúc út ít cũng đã 25 tuổi. 3 em trai đã có gia đình riêng,
Cúc và Nhàn còn độc thân. Cậu em thứ 3 lấy vợ người Ðức.
Bố Nhàn - ông Ban - đã 82 tuổi. Ông đi lính thợ từ trước 1939 sang
Pháp. Chiến tranh Thế giới thứ hai phục vụ trong công binh xưởng của
quân đội kháng chiến Pháp. Chiến tranh kết thúc, giải ngũ, về định cư ở
Lyon, sau đó lấy bà Nhung là con của một Việt Kiều sinh sống ở Pháp từ
năm 1930. Lúc ở trong quân đội, ông Lê Trần Ban thân với Müller - một
đồng ngũ người Ðức. Năm 1947 Müller bị xung vào đội quân Lê dương, đưa
sang Việt Nam. Trong thời gian ở VN anh bị đối phương bắt làm tù binh.
Chính trong giai đoạn này, Müller được những VẸM (VM - Việt Minh) dậy
cho nghề thợ mộc. Năm 1954 đình chiến, Müller được chính phủ kháng
chiến cho hồi hương. Trở về Ðức anh nhớ ngay tới người bạn VN đồng ngũ
có tay nghề thợ mộc cao. Trong đầu nẩy sinh một kế hoạch vội sang Pháp
tìm bạn. Müller nói rõ ý đồ, rủ Lê Trần Ban về Ðức cùng nhau mở một
xưởng sản xuất đồ Mộc "Nhất định với tay nghề của anh, thị trường Ðức,
ý đồ của tôi... chúng ta sẽ giầu" - Müller khẳng định! Ông Ban tin và
nghe lời bạn, ngay sau đó thu xếp công việc, cùng vợ con "bồng bế, gồng
gánh" sang Ðức tạo dựng cơ nghiệp.
Hai người đều biết nghề mộc, nhưng điều chủ yếu chăm chỉ, tháo vát, đồ
mộc của Công ty Lé - Müller chiếm được cảm tình của dân chúng. Chỉ
trong vòng 15 năm, hãng mộc của hai người làm ăn phát đạt không ngừng
mở rộng. Ðến đầu những năm Tám mươi, Lé - Müller đã trở thành hãng đồ
mộc có uy tín trên thị trường tiêu thụ ở vùng trung Ðức. Hai người bạn
gắn bó với nhau trong gần 2/3 cuộc đời, năm 1996 ông Müler bị bệnh mất.
Ông Ban sau một trận ốm nặng cũng trở thành phế nhân, quyết định rút cổ
phần khỏi Lé - Müller, về mở một cửa hàng đại lý mộc dân dụng LEBAN.
Biết mình không thể quán xuyến được công việc do tuổi tác bệnh tật,
nhận ra 2 con trai đầu không có khả năng kinh doanh, chỉ còn thằng thứ
3 là khả dĩ tạm được. Nhàn vừa chững chạc, vừa hiếu thảo lại đang hành
nghề bác sĩ - Ông đành giao cửa hàng cho Hùng...
Cuối những năm chín mươi, sức khoẻ kém đi, nhận ra công việc cần thiết
phải làm, ông từng bước tiến hành lập Di chúc. Bản Di chúc luôn được bổ
xung. Không ai làm ông thay đổi được ý định, trừ một vài lần, ông luật
sư - bạn già, người đại diện luật pháp cho công ty của ông nhiều năm -
tham góp về việc lập thêm phụ lục phân chia quyền thừa kế kèm theo. Lúc
thấy sức khoẻ quá kém, ông Ban bảo con gái mời vị bác sỹ của gia đình
cùng luật sư tới, tự tay cầm di chúc - 2 bản - bỏ vào 2 chiếc hộp sắt
khóa bằng ổ khóa điện tử, nói:
- Ðây là bản di chúc bố đã lập. Ông bác sỹ và ông luật sư chứng kiến.
Bây giờ nhờ hai ông cùng con đưa gửi ở Nhà Băng Z. Sau khi bố mất 3
ngày, con và các em tập trung nghe luật sư mở hộp, đọc, có sự chứng
giám của vị đại diện pháp luật. Những gì bố viết sẽ được luật pháp giám
chế, không ai được làm trái. Nội dung cụ thể các con sẽ biết. Riêng con
phải gánh vác trách nhiệm nặng nề. Không được mềm lòng, nhân nhượng.
Ðây là tâm huyết cả đời của bố mẹ. Con phải dùng kết qủa đó, sử dụng
đúng ý nghĩa.
Nói đến đây ông ngừng, thở dốc, Nhàn phải vuốt ngực cho cha, lát sau ông cụ nặng nhọc tiếp:
- Thôi, bố mệt rồi. Con và các ông tiến hành ngay đi. Ông Ban nhìn luật sư im lặng giây lát, tiếp:
- Bản di chúc sẽ gây phản ứng cho vài đứa. Bởi vậy những gì ta đã bàn, mong ông cố gắng giúp tôi thực hiện bằng được...
- Ông bạn già yên trí! Tôi biết mình cần phải làm gì để ông yên lòng
nhắm mắt. Ông sinh ra họ, hiểu họ và kế hoạch của ông đề ra chu đáo.
Nhất định tâm nguyện của ông sẽ được thực hiện.
Ðến giờ - hai tuần rồi - ông Ban đã không còn tỉnh táo để nói thêm được
gì nữa. Hôn mê... hôn mê... trạng thái đập của nhịp tim chậm dần...
đang tới gần...
Khi căn bệnh mới bột phát, 3 cậu con trai được tin đã cấp tốc từ xa bổ
về. Họ thương cho bố sắp ra đi thì ít mà lăm le đòi biết việc chia tài
sản thừa kế thế nào là chủ yếu.
Khi được các con của thân chủ gọi, ông luật sư mang theo một bản sao
phụ lục di chúc có đăng ký tại cơ quan tư pháp. Ðến khi nghe đọc bản
phụ lục thứ nhất về nguyên tắc đọc chúc thư... các "quý tử" đành bó
tay. Người con trai, thứ ba tên là Vệ thất vọng, trắng trợn lẩm bẩm:
"... Cứ lay lắt sống, ăn hết cả phúc phần của con chắu".
Chàng Ðại - quý tử thứ hai thì thâm trầm hơn :
- Bố còn tiếc đời chưa đi đâu... chúng ta còn phải chờ....
Cậu Hùng - em thứ tư - tuy chẳng nói ra nhưng xem chừng cũng nóng lòng
không kém các anh. Duy chỉ có Cúc và Nhàn thực sự thương xót cha. Cứ
mỗi khi bệnh tình của cha trầm trọng, Nhàn gọi điện, ngay hôm sau Cúc
đã có mặt. Nhưng lần này ông cụ dường như "tiếc sống" thật, vẫn thoi
thóp.
Ở nước Ðức, thời buổi này kiếm được việc làm thật khó. Cần phải giữ chỗ
làm bằng mọi cách. Nghe tin cha ốm nặng, con cái tranh thủ về thăm.
Nhưng nếu cứ ăn chực nằm chờ để xem cha mình "đi" chưa, để mà trả hiếu
thì thật gay go. Cứ chờ... chờ... "cha chết" - thật vô cùng bất tiện.
Biết làm sao được. Ở đâu phải âu đấy. Chỗ đang làm có hàng tá người xếp
hàng. Mình nghỉ việc, chủ có cớ đuổi để thay người mức lương thấp hơn .
Thất nghiệp là "đói".
Sau mấy lần tưởng "bố đi", 3 cậu con trai vội cắt phép, cùng vợ con
về.chầu chực... Nhưng lần nào cũng chờ đợi dăm ngày rồi họ lại bồng bế
nhau trở về, giao trọng trách lại cho bà chị Cả. Lần thứ tư này, khi
nghe chị gọi điện, các thứ Nam cứ gặng hỏi đi hỏi lại, rằng có thực lần
này bố "đi" không. Tuy vậy, cậu em thứ tư vẫn chùng chình... đến nỗi
Cúc nói gay gắt vợ chồng họ mới trở về.
Ông Ban vẫn nằm ly bì. Lúc chợt tỉnh quờ tay tìm Nhàn. Mấy hôm liền chị
ở bên cha ngày đêm. Lấy giường gấp nằm cạnh. Sáng hôm thứ ba, Nhàn kiểm
tra nhiệt độ, thấy cơ thể cha mình đang hạ dần, chị quay ra bảo các em:
- Bố kiệt lắm rồi, chẳng biết sống thêm được vài giờ nữa không. Các em
cần túc trực, đừng đi đâu. Nhàn nắm tay cha, truyền hơi ấm cho ông. Ông
Ban chăm chăm nhìn con bằng cặp mắt lờ đờ... trong hai hốc mắt tuy
không còn hoen nước như các lần trước, nhưng dường như vẫn ánh lên tia
mong manh yếu ớt. Không chịu được xúc động, nàng khóc nấc. Các em xán
lại. Ông Ban cố đứa tay đang nắm tay Nhàn... nhích lên. Cảm nhận được
tâm ý cha, Nhàn nâng tay cha lên. 4 người con còn lại hiểu ý cùng dơ
tay nắm lấy... ông cụ đưa cặp mắt đã hết thần sắc, lờ đờ nhìn từng
người... từng người... đến Cúc thì dừng lại, đột ngột khẽ gật đầu, hai
mi mắt nhắm lại: Ông cụ đã trút hơi thở cuối cùng, tay vẫn nắm trong
tay các con.
xxx
Làm đám cho cha xong, thực hiện lời trăn trối của ông cụ, toàn gia đình
- hậu duệ của cụ Lê Trần Ban - tề tựu đông đủ. Cậu thứ hai Lê Trần Ðại
cùng với vợ và hai con trai. Cậu thứ ba Lê Trần Vệ cùng vợ và một trai
hai gái. Cậu thứ tư - Lê Trần Hùng lấy vợ người bản xứ, cũng có hai
chắu gái. Chỉ có Nhàn và Cúc - một người lớn nhất, một người nhỏ nhất -
độc thân.
Bọn trẻ chẳng có ấn tượng gì về cuộc họp, mặc dầu trước đó chúng luôn
bị bố mẹ nhắc nhở rằng, ông nội mới mất không được làm ồn, không được
chạy nhẩy, réo gọi. Trẻ em không chịu được sự khe khắt. Chỉ trừ cậu bé
16 tuổi con trai đầu của Ðại nghe lời bố mẹ, còn tất cả quên ngay, quay
ra vui chơi truyện trò, cười đùa, chạy nhảy... vì ít khi anh chị em
chúng được gặp nhau đông đủ.
Ðúng 5 phút, trước khi cuộc họp bắt đầu, một chiếc xe Mercedes - Benz
mới khự xịch đỗ. Trên xe bước xuống có 3 người: luật sư, vị chưởng khế
và bác sỹ làm chứng. Theo sau là chiếc xe của nhà Bank Z. Hai nhân viên
cuả nhà Bank tháp tùng cầm theo một hộp bằng kim loại. Vào đến nhà họ
đưa chiếc hộp và một bì thư, ông luật sư ký nhận xong, họ lịch sự chào
mọi người rồi đi khỏi.
Bọn trẻ bắt đầu thấy lạ, im lặng, trở về ngồi vây xung quanh bố mẹ. Khi
mọi người đã tập trung, ông luật sư cầm chiếc hộp dơ lên trước mặt, nói:
- Thưa các ông, các bà. Các cháu bé yêu quý! Hôm nay chúng ta có mặt
tại đây, tôi được ủy nhiệm đọc bản di chúc của cụ Lê Trần Ban - tức là
cha của các vị, ông nội của các chắu, dưới sự chứng giám của vị đại
diện luật pháp - ông chưởng khế và ông bác Sỹ - người làm chứng, thực
hiện tâm nguyện của người quá cố.
Lần cuối cùng trước khi giao cho nhà Bank Z giữ di chúc, cụ nói với 3
người là tôi, ông bác sỹ và bà Lê Trần Thu Nhàn - con cả của cụ - những
yêu cầu, nguyên tắc công bố và thực hiện Chúc Thư. Cũng như mọi người,
bây giờ, lần đầu tiên được mở hộp, lấy di chúc ra.
Những tiếng thở hồi hộp...
Khoảng vài phút trôi đi. Sau đó ông Luật sư đoc...
Ðoạn đầu chẳng ai quan tâm vì chỉ là phần giới thiểu tên tuổi quê gốc
của cụ ông, cụ bà, tên tuổi các con, các chắu. Phần tiếp, không khí căn
phòng mới sôi đông. Giọng luật sư sang sảng:
- Tài sản gồm hai phần, bất động sản và tiền mặt. Một toà biệt thự 3
tầng lầu, diện tích xây dựng 300 mét vuông, nằm trên khu đất rộng 5.000
mét vuông. Tầng áp mái làm kho sách, phòng xép cho trẻ con. Tầng 3 làm
từ đường của giòng họ Lê Trần, chỉ dành riêng cho việc trang trí, trưng
bầy đồ thờ, cúng tế. Tầng 2 làm nơi hôi họp, nghỉ ngơi cho các thành
viên trong gia đình mỗi khi ở xa về tế lễ, trong các dịp giỗ tết. Tầng
1 dành cho gia đình người được giao quản lý nhà đất. Tầng ngầm làm kho
tàng.
Khu nhà, đất này không ai được dùng làm của riêng, tùy ý phá dỡ, bán
chác cho người khác. Trường hợp người quản lý không còn khả năng nữa
(già, ốm bệnh, chết) thì trước đó phải lập di chúc, chọn một trong số
các thành viên trong gia tộc - là đàn ông - hoặc con chắt trai của họ
thay thế. Các thành viên có nghĩa vụ thực hiện nghiêm túc sự đề cử này.
Tài sản gồm tiền nằm trong tài khoản. Bất động sản, quy đổi, tổng số là
12 triệu D. Mark. Chia là 6 phần, mỗi phần trị giá 2 triệu. 5 phần chia
cho 5 con : Lê Trần Thu Nhàn, Lê Trần Ðại, Lê Trần Vệ, Lê Trần Hùng và
Lê Trần Thu Cúc. Còn lại một phần - 2 triệu - được gửi vào một tài
khoản mang tên Lê Trần Thu Nhàn. Khoản tiền này chỉ dùng để duy tu, bảo
quản, sửa chữa ngôi nhà, hoặc trả lương thuê luật sư giám sát thưc hiện
di chúc, chi phí cho những ngày toàn gia tụ tập hàng năm. Sau khi cụ Lê
Trần Ban mất, Lê Trần Thu Nhàn được giao nhiệm vụ thay cha điều hành
hoạt động của gia tộc. Nếu các thành viên nghe xong, đồng ý không có ý
kiến gì thắc mắc, di chúc được thực hiện sau 1 tuần. Trong trường hợp
có ý kiến khác phản đối, đòi xét lại, thậm chí kiện cáo... thì sau khi
tòa án phán quyết, người kiện cáo kia thua kiện, số tiền chia sẽ bị cắt
giảm một nửa, dùng để chi phí cho vụ kiện... còn lại sẽ đem sung vào
tài khoản 2 triệu, dùng làm quỹ khuyến khích học tập cho con cháu giòng
họ Lê Trần mai sau.
Tiếp theo, ông luật sư đọc các phụ lục... và ủy nhiệm thư của cụ Ban
cho tổ hợp luật sư giám sát việc thi hành di chúc. Phải nói rằng bản di
chúc chặt chẽ, tỷ mỷ, cặn kẽ đến từng chi tiết. Khoảng 5 phút trôi qua
không ai lên tiếng, tuy nhiên nếu nhìn từng thành viên có mặt người ta
thấy sắc diện cuả họ, mỗi người một vẻ, bởi trong lòng họ đang nổi cộn
những suy tư.
Chị cả Nhàn dường như chẳng quan tâm, chẳng nghe luật sư nói gì. Hai mi
mắt chị hùm hụp vì khóc nhiều, mặt phờ phạc, bặc phếch vì thiếu ngủ.
Cúc cũng giống Nhàn. Cô chỉ biết khóc...
Ðại - tái mặt, môi mím - thỉnh thoảng lại rên hừ... hừ...
Vệ - phản ứng mạnh nhất - mặt hầm hầm, bật thành tiếng lặp đi lặp lại: Quỷ... thật!
Hùng - trầm ngâm - Lúc nhìn chị, khi lại quay sang nhìn lứơt qua hai
anh Vệ, Ðại rồi gục mặt nhìn chăm chằm xuống mặt bàn...Các nàng dâu
Việt Nam im lặng, đăm chiêu...
Chỉ có cô Vania - "Dâu Tây" - tỏ ra thanh thản. Dường như việc phân
chia tài sản kia chẳng gây cho cô chút ấn tượng nào. Cô lên tiếng
trước: Ðến bao giờ chúng tôi mới nhận được số tài sản này?
- Nếu không ai có ý kiến gì, tất cả tuân thủ, ký vào bản cam kết, chúng
tôi sẽ yêu cầu nhà Bank Z thực hiện. Ngừng một chút, ông Luật sư cúi
xuống dở một trang phụ lục - hình như cố tình nấn ná - không có ai lên
tiếng, mới tiếp: Bản di chúc đã được sở Tư Pháp thành phố xác nhận tính
hợp pháp...
- Vậy thì chưa chắc - Vệ ngắt lời Luật sư - ngửng nhìn vị Chưởng khế,
nói giọng rắn rỏi, dứt khoát - chúng tôi có bằng chứng rằng, khi cha
tôi lập di chúc trong trạng thái không tỉnh táo, không bình thường...
Ông Chưởng khế ngạc nhiên...
Luật sư nhướng mắt nhìn Vệ. Trong đôi mắt ẩn sau cặp kính lão - ánh lên tia sáng. Ông cúi xuống cầm cây bút, dở sách ghi...
- Nếu có bằng chứng cha tôi lập di chúc trong trạng thái bệnh còn nặng, thì cần phải xét lại - Ðại tiếp.
- Vậy chúng ta nhờ Tòa phán xử - Hùng lên tiếng!
Vị Chưởng khế quay sang nói nhỏ với ông Luật sư... ông kia gật đầu:
- Các vị không đồng ý, cần Tòa án phán quyết thì chúng ta sẽ gặp nhau
tại đó. Ngừng một chút, ông nhìn xoáy vào mặt 3 người con trai của cố
nhân, gằn từng tiếng: Các vị hãy suy nghĩ cho kỹ. Trong mục 3, phụ lục
số 1 có nói rõ... phải viết đơn ký vào... kết qủa phải thực thi theo
điều 3 của phụ lục số 1.
Lời cảnh báo như tiếng bom nổ. Tất cả mọi người trong phòng đều giật mình. Ðại biến sắc mặt.
Vệ vẫn giữ nguyên thái độ gay gắt:
- Yêu cầu ông trao cho chúng tôi bản chính của Dy Chúc và toàn bộ các giấy tờ có liên quan.
- Tôi sẽ trao cho ông các bản sao. Bản chính thân phụ ông đã ủy nhiệm
bằng văn bản, cho văn phòng chúng tôi lưu giữ cùng với một bản hiện
đang nằm tại két bảo hiểm của nhà Bank Z.
Vệ còn định nói tiếp, Ðại dơ tay ngăn em lại:
- Các em, nếu ai đồng ý đưa ra tòa xét lại di chúc thì ký vào tờ đơn này.
Dứt lời, Ðại cúi xuống tờ giấy cầm bút ký, sau đó Vệ ký tiếp. Khi tờ
đơn chuyển đến trước mặt Hùng, anh ta rút bút, cầm lăm lăm, nhìn Vania.
Cô vợ khẽ lắc đầu, dè dặt:
- Anh Hùng, không nên! Chúng ta phải tuân thủ di chúc của cha.
Nhàn và Cúc nhìn Vania đầy thiện cảm
-Thôi, anh không bắt buộc chú - Ðại phật ý nói mát.
Hùng đỏ mặt ngượng ngịu im lặng. Vania nở nụ cười. Vệ ném cho Hùng cái
nhìn nghiêm khắc, quay sang nói với luật sư: Ðây là luật sư đại diện
cho chúng tôi - anh ta đưa tấm Card, tiếp - yêu cầu ông ngay sau đây,
gửi cho ông ấy các loại giấy tờ mà chúng tôi cần.
Không khí trong phòng trở nên ngột ngạt... Trước khi Ðại, Vệ nói, Nhàn
hầu như không chú ý, quan tâm đến xung quanh. Khi nghe hai em lên
tiếng, chị bừng tỉnh, sự mệt mói biến mất, hai mắt Nhàn sáng rực, hết
nhìn hai em lại nhìn ông luật sư. Khuôn mặt chị tái đi rồi đỏ bừng. Hai
cậu em dường như nhận ra sự thay đổi của chị mình nên có vẻ dè dặt.
Nhàn đứng dậy lừ lừ tiến đến trước mặt hai em. Ðại, Vệ chưa hiểu chị
mình định làm gì, trố mắt nhìn... Nhàn vung tay...
Bốp…
Bốp! Ðại, Vệ tối mặt mũi chỉ còn kịp đưa tay lên xoa má... Nhàn chỉ mặt hai em, run run, phát ra tiếng gầm:
- Ðố bất hiếu! Ðố mất dậy. Chúng mày - Vệ trố mắt nhìn chị. Ðại gục mặt
xuống - Hành động của Vệ như kích thích cơn giận đang bừng bừng trong
lòng, Nhàn dơ tay định tát tiếp, Vệ đã nhanh chóng chộp lấy tay chị.
Chàng trai đô khoẻ nhìn chị như thôi miên, lát sau mới dằn giọng:
-Cái tát vừa rồi là trả cho chị công thay mẹ nuôi em, trả cho tấm lòng
thương yêu các em của chị từ khi mẹ mất. Không có cái thứ hai. Nếu còn
- nghĩa là cái tát xâm phạm thân thể, lăng nhục con người. Ðây là nước
Ðức - Nươc Ðức, chị hiểu chứ? - Vệ gào lên - Chị sẽ phải hối hận. Chị
hãy thử tát nữa đi! Việt buông tay, sán lại, chìa má.
Nhàn chợt như bừng tỉnh, thu tay về, nhìn cậu em, ánh mắt dịu dần. Quả
thật trong phút nóng giận chị đã hành động thiếu suy nghĩ. Nhưng nhìn
nó, nghe nó nói chị lại giận sôi người. Ông luật sư thấy vậy vội lên
tiếng: Thôi, chị Nhàn. Nếu các anh đây còn nghi ngờ, chúng ta đành gặp
nhau ở Tòa án. Tôi dám chắc rằng các anh sẽ phải hối hận khi làm trái ý
cha họ. Mà lúc đó, thử hỏi, các anh sẽ nói sao với hương hồn cụ thân
sinh... có còn dám ngẩng mặt nhìn thân nhân, đồng hương của mình không?
Dừng lại hãy còn kịp. Tôi xin nói thêm: Ông cụ là bố của các anh...
từng trải... định liệu mọi việc... các anh hãy suy nghĩ cho kỹ trước
khi hành động!
Nhàn càng đau khỗ, tái mặt cúi xuống.
Cúc lại khóc.
Hùng dửng dưng...
Vania trố mắt nhìn chồng.
Ðại ngẩng mặt nhìn người Luật sư chăm chăm. Trên nét mặt anh lộ vẻ băn khoăn...
Vệ thì vẫn câng câng. Anh ta tỏ vẻ bất cần. Khi ông luật sư ngừng lời,
không khí trong phòng căng thẳng, im lặng. Nhàn nhìn các em, giọng dịu
dàng:
- Các em hãy bình tĩnh, suy nghĩ đi. Nếu còn thương, tôn trọng cha thì
nhất định phải vui vẻ thực hiện tâm nguyện của ngươi. Cha giao cho chị
tạm quản lý số tài sản kia là dành cho con chắu các em. Nếu chị ra đi
theo cha, sẽ đến lượt một trong số các em thay chị. Tại sao lại nghĩ
như thể chị chiếm đoạt số tài sản này vậy? Còn Vệ, thực ra em muốn gì?
- Nhưng ông gìa có coi chúng tôi là con đâu - Vệ gay gắt.
- Cụ thể ý anh thế nào? Cứ nói rõ ra để mọi người biết - Cúc bực dọc lên tiếng.
- Ðược! Tôi nói. Chúng ta đều đã lớn khôn, trưởng thành, có cuộc sống
riêng và mục tiêu để phấn đãu. Tại sao Ông gìa lại không chia đều của
cải cho con cái để mặc chúng ta tự xoay sở? Mỗi người trong chúng ta có
quan niệm riêng, tư chất khác nhau... nhất là ở thời đại này, làm sao
có thể đi làm cái việc được một ông gìa hơn 80 tuổi, nằm dười mồ, sắp
xếp... bắt những người sống, thực hiện ý đồ của ông trong tương lai?
Lại nữa: Dùng một phần tài sản cho một công việc viển vông. Khu đất và
tòa nhà trị gía mấy triệu bạc... cũng lại bắt các con "quây quần bên
nhau", giữ lư hương, cúng tế. Mọi người đều rõ. Xa thơm, gần thối. Quây
quần để mà cãi nhau à? Chết rồi còn bắt con cái theo ý mình... đúng
không? Trừ phi ông lập di chúc trong trạng thái hôn mê?...
Ý kiến Vệ qủa thật xác đáng ở một số điểm, khi anh ta dùng tư duy và
cái nhìn rất thực dụng xem xét. Ðại, Hùng im lặng gật gù... Cúc nhìn
chị đăm đăm... Nhàn không thay đổi nét mặt, vẫn nhẹ nhàng:
- Chị đồng ý với Vệ ở một điểm: Cha bắt ép chúng ta phải thực hiện ý
định của người. Nhưng đó là ý định tốt đẹp chứ không phải bắt chúng ta
làm điều phương thiên hại lý, đi ngược lại đạo nghĩa người đời, di huấn
của tổ tiên. Số của cải đó chỉ dành cho con chắu của các em. Còn các em
đã được cha chia phần rồi kia mà. Cả đời cha mẹ sống cho chúng ta. Kết
quả việc chia tài sản hôm nay là sự chứng minh. Nếu là người con có
hiếu, hiểu biết lý lẽ thì phải thực hiện nghiêm chỉnh bản di chúc này.
Chị đã nói hết lời, mong các em nghĩ lại!
Sáng mùa hè, ngoài trời nắng to, chói chang. Không khí trong phòng ngột
ngạt. Sau ý kiến của Nhàn, các em trầm ngâm... dường như trong đầu họ
đang diễn ra cuộc đối thoại gay gắt giữa ý kiến gợi ra của Vệ và tinh
thần bản Dy chúc cùng lòng thành tâm của người chị đáng kính. Phải đến
mấy phút im lặng... Lát sau lại vẫn tiếng Vệ vang lên:
- Không có gì để nói nữa. Tôi vẫn cứ quyết định ra tòa để nhờ họ phân
xử lại. Dứt lời, Vệ đứng dậy đi ra cửa, vợ và ba con theo sau. Những
người khác cũng im lặng làm theo. Căn phòng trở nên vắng vẻ, chỉ còn
Nhàn và người luật sư già. Chị lo lắng hỏi: Thế nào bác, liệu khả năng
thắng kiện của chúng ta bao nhiêu phần trăm?
- Tôi hiểu cậu Vệ đang giở trò gì. Tôi với cha cô là chỗ quen biết đã
lâu. Từ khi bắt đầu khởi thảo di chúc, ông đã bàn bạc trao đổi với
tôi... Mỗi lần sửa đổi, và nhất là hoạch định ra kế hoạch để "dẹp loạn"
ông cụ đã lường. Cứ để cho cậu ấy quậy phá, sẽ nhận được bài học đích
đáng, tỉnh người mà quay lại. Hiểu con mình không ai bằng cha mẹ. Lúc
này cô có khuyên giải hay làm gì đi nữa, câu Hai cậu Ba nhà ta cũng
không nghe đâu.
- Mọi việc chúng cháu trông cậy cả vào bác.
- Cứ yên trí. Bác với cha cháu ngoài quan hệ người làm thuê, chủ, khách
hàng, chúng tôi còn là người cùng giòng giống Việt, là bạn bè mấy chục
năm. Nhưng điều này mới là quan trọng: Dù ở đâu cũng phải có Công lý và
Ðạo lý!
Hai bác cháu chia tay nhau. Nhàn tiễn ông già ra tận bãi xe. Chiếc sân
rộng mênh mông, mấy giờ trước trước còn tấp nập, giờ đã vắng lặng.
Cuộc họp gia đình đầy sóng gió, chia rẽ thành bốn phe: Một bên là Ðại,
Vệ. Bên kia, gồm Nhàn và Thoa. Hai người đàn bà kiên quyết bảo vệ, đòi
mọi người phải nghiêm chỉnh thực hiện lời trối trăn của cha già. Vợ
chồng Hùng lại phân thành hai phe :
Hùng thực hiện chiến thuật "Ngậm miệng ăn tiền".
Vania thực dụng, không đi theo vết mòn "Thả mồi bắt bóng"..
Chuyện chia gia tài thừa kế, gây ra những sóng gió thậm chí cả án mạng,
Hùng đã đọc, xem phim biết rõ. Nhưng trước lý lẽ "như đinh đóng cột"
của người anh kế cận - đã từng học và tốt nghiệp ngành luật - Hùng nhận
thấy Vệ đúng. "Nếu Bố qủa thực lập di chúc trong trường hợp không tỉnh
táo, minh mẫn... thì cần phải xét lại. Ðúng! Bản di chúc chẳng giống
bất cứ di chúc của người cha nào, nó mang đầy mầu sắc không tưởng, viển
vông" - Hùng đi đến kết luận sau khi đọc kỹ bản sao mà Vệ vừa đưa. Tuy
vậy, vốn thương chị, kính nể người chị cả đã dành cả cuộc đời mình thay
mẹ chăm nuôi các em - Hùng ngần ngại chưa dám lên tiếng ngả theo hai
anh.
Vợ Hùng là con gái một gia đình trung lưu, gốc Ba Lan, sinh cơ lập
nghiệp mấy đời ở Ðức. Cô thương yêu Hùng ngay từ những ngày cả hai còn
đang ngồi trên ghế trường Ðại Học Darmstadt. Cô yêu chàng thanh niên
châu Á bằng cả tấm lòng chân thật, thủy chung. Cả hai học giỏi. Tốt
nghiệp xong đều kiếm được việc làm, kinh tế khá giả. Ðiểm đặc biệt ở
Vania - khác hẳn những nàng "dâu Tây" khác là rất thông thạo tiếng Việt
cả viết cũng như nói. Lấy nhau 5 năm, cô sinh cho Hùng hai bé gái xinh
đẹp như tiên nữ. Vania vô cùng mãn nguyện trước hạnh phúc cuộc đời, bởi
vậy khi nghe các anh chồng đòi xét lại di chúc với mục đích kiếm thêm
mấy trăm nghìn, Vania thấy có gì đó không ổn. Khi chồng băn khoăn, cô
chủ động:
- Hai anh Ðại, Vệ hơi quá đáng. Em không hiểu lắm về truyền thống,
phong tục của sắc tộc Việt các anh. Nhưng di chúc của cha là ý nguyện
thiêng liêng, không thể vi phạm. Vả lại, cha chỉ giao cho chị Nhàn quản
lý khi chị sống, chị lại không có chồng con, lo gì của cải lọt ra
ngoài. Tài sản đó cụ đã ghi rõ: Giành cho tất cả các cháu nội ngoại kia
mà?
Vợ lên tiếng Hùng mới thấy thấm thía. Anh đồng tình với chị cả và em
gái, lại thay đổi suy nghĩ... đi đến quyết định... dự kiến sẽ bầy tỏ
quyết định đó trong phiên toà.
Trái lại, hai bà chị dâu người Việt của Vania lại khác hẳn. Họ liên kết
với nhau tạo thành hậu thuẫn vững chắc cho hai đức ông chồng. Hai người
chạy đôn đáo giúp chồng minh tìm chứng cớ để chứng minh rắng người chị
gái đã "phù phép" để cha chồng trong lúc kém minh mẫn đã "gật đầu trước
bản di chúc mà chị ta thảo sẵn để giành lấy quyền quản lý, kiếm lợi".
Lúc đầu, lòng thương cha, kính mến chị còn nhiều, lấn át tất cả khiến
Ðại phân vân, dè dặt, anh chỉ âm thầm không đồng tình với cha. Khi nghe
Vệ phân tích, anh hoàn toàn thay đổi thái độ, đi đến đồng ý với Vệ
trong quan điểm hiện đại, thức thời. Khi vợ thì thầm bên tai... Ðại dần
nhận ra sự phi lý trong cách phân chia gia sản. Nỗi bực dọc vì thiếu
hụt vài ba trăm nghìn thì ít mà cảm thấy bực mình vì sự qua mặt của chị
gái thì nhiều. Chính hai yếu tố đó đã thúc đẩy Ðại kiên quyết ngả sang
theo hùa vơi em trai và vợ, đòi xét lại di chúc.
xxx
Phiên toà Hành chính tổ chức tại hội trường lớn của Toà Án tiểu bang.
Căn phòng xử án chừng 200 mét vuông, phân chia thành mấy khu vực: Khu
dành cho quan tòa, bồi thẩm đoàn ở trên cao hơn - như sân khấu biểu
diễn - Khu dưới, phía hai bên cánh gà, quay mặt hướng chênh chếch lên
phía dẫy bàn của chánh án - dành cho các đương sự, các luật sư của bên
nguyên và bên bị. Ðối diện với sân khấu - nơi đặt dẫy bàn cho chánh án
ngồi - là những hàng ghế dành cho người dự.
Phiên xử hôm nay đông hơn mọi phiên khác. Dân Việt định cư trong vùng
nghe tin con cái gia đình triệu phú Lê Trần Ban kiện cáo nhau trong
việc chia di sản, kéo đến xem với sự tò mò
Chánh án cho triệu bên bị lên đối chất. Nhàn trong bộ đồ tang đứng
nghiêm trang ở khu vực quy định của phòng xử. Luật sư bên nguyên là một
người đàn ông Ðức, trung niên, to cao, râu quai nón, tướng mạo uy nghi.
Bên nguyên và bên bị đều sinh ra, lớn lên ở Ðức nên tòa xử không cần
phiên dịch. Luật sư bên nguyên hỏi Nhàn:
- Bà là con đầu của cụ Lê Trần Ban?
- Phải.
- Bà cùng với các ông luật sư, bác sỹ chứng kiến cụ Lê Trần Ban, trao cho ông luật sư bản di chúc phải không?
- Ðúng.
- Bà có chứng kiến lúc cụ thân sinh viết di chúc không?
- Không!
- Có phải bà đã giúp cha, hay nói chính xác hơn, tự bà khởi thảo bản di
chúc này - ông ta cầm tập giấy dơ lên ngang mặt, xoay người xung quanh,
hướng vào phía quan tòa và hai bên cánh gà - rồi trình bầy lại cho Cụ
nhà nghe, sau đó đưa cụ ký?
- Không! Tôi chỉ biết đến di chúc khi được hiện diện cùng với ông luật sư và bác sỹ.
- Thưa ông chánh án! Các vị bồi thẩm đoàn! Tôi có trong tay những đơn
thuốc, bệnh án của cụ Lê Trần Ban, chỉ ra rằng, trong thời gian từ
tháng... đến tháng ... năm... cụ Ban ốm, không có khả năng viết di
chúc. Ðiều đó chứng tỏ - ông ta lên giọng đanh thép khẳng định - Bản di
chúc này - là do bà Nhàn viết và đạo diễn... Bởi vậy nó không có giá
trị pháp lý, cần hủy bỏ, đề nghị tòa xử cho các đương sự của tôi được
cùng nhau chia lại tài sản theo luật định hiện hành.
Phòng xử án im phăng phắc, trước chứng cớ của bên nguyên đưa ra.
Tiếng ông Chánh án vang lên:
- Luật sư bên bị, ông có thể phát biểu.
Ông luật sư già người Việt điềm tĩnh đứng dậy. Khác với các đồng nghiệp
và những phiên xử thông thường, ông không hỏi nhân chứng. Tới phút bồi
thẩm đoàn sắp luận án - mới mở con bài tẩy của mình ra - giọng ông sang
sảng:
- Thưa quan tòa. Thưa các vị bồi thẩm đoàn. Thân chủ của tôi chỉ được
biết đến bản di chúc khi được cụ Lê Trần Ban cho mời. Ðiều đó hoàn toàn
bác bỏ lời buộc tội của luật sư bên nguyên, tôi và ông bác sỹ có thể
làm chứng. Tuy vậy, vấn đề mấu chốt của bên nguyên là: Cu Lê Trần Ban
tiến hành lập di chúc có đúng thể thức được luật pháp công nhận không?
Nói chính xác hơn, cụ Ban lập di chúc ở trong tình trạng ốm đau, không
bình thường hay hoàn toàn khoẻ mạnh, tỉnh táo?
Ðể làm sáng tỏ điều này, tôi xin trình đến quý toà một thiết bị nghe
nhìn. Ðó là cuốn băng ghi hình, ghi lại toàn bộ sự kiện quá trình lập
di chúc của cụ Lê Trần Ban.
Ông Chánh án chấp thuận.
Hai nhân viên chuyên môn đã được Luật sư bố trí trước, tiến vào, mang
theo thiết bị và thao tác... Phòng xử án ồn ào... 5 phút sau trên màn
hình của chiếc Tivi đường chéo 20 inch bật sáng, hình ảnh của cụ Ban rõ
ràng hiện ra. Cụ ngồi bên cạnh chiếc bàn kê trong phòng ở trong tòa
biệt thư. Trên bàn đặt sách, lọ hoa. Cụ ngồi thoải mái, sắc diện bình
thường, giọng trầm, ấm, nói về nguyên nhân có cuộc ghi hình này. Cụ
khẳng định mấy hôm nay sức khoẻ đã khá... Cụ đã khởi thảo bản di chúc
bằng viết tay từ hơn 4 năm nay. Bây giờ, sau khi đã suy nghĩ cân nhắc,
để tránh những hiểu lầm, những ganh tị của một vài người con... cụ phải
dùng thiết bị ghi hình, ghi tiếng lập di chúc, sau đó cuốn băng này sẽ
được chuyển cho luật sư, ghi thành văn bản...
Cụ không quên nhắc đi nhắc lại thời gian ngồi trước máy là ngày...
tháng... năm... mà bác sỹ Viện trưởng đã đích thân khám, kết luận rằng
tạm thời cụ đã khoẻ. Cuối cùng cụ yêu cầu: "... Xin quý toà hãy bác bỏ
mọi lời khiếu nại, mọi nghi ngờ của những người con đòi xét lại bản di
chúc... Cụ mong muốn rằng, 5 con phải thực hiện nghiêm chỉnh uớc nguyện
cuối cùng của cụ, trước khi từ giã cõi đời, ra đi".
Cuốn băng ghi hình được ghi bằng thiết bị hiện đai, kỹ thuật số, có độ
phân giải mầu lớn nên hình ảnh, âm thanh rõ, nét. Sức thuyết phục còn
tăng lên khi ở góc bên phải phía dưới, nổi trên khuôn hình là giòng chữ
số ghi giờ phút... ngày... tháng... năm.
- Chưa hết - Luật sư cao giọng- Thưa ông chánh án, thưa các vị bồi thẩm
đoàn. Kèm theo đây là văn bản giám định của các chuyên gia chuyên ngành
nghe/nhìn về tính khoa học, xác thực của thiết bị ghi hình. Ðồng thời
kèm hai văn bản xác nhận tình trạng sức khoẻ của cụ Lê Trần Ban do đích
thân bác sỹ Viện trưởng khám, ký...
Dựa vào các chứng cứ đã nêu, tôi khẳng định những lời buộc tội cũa luật
sư bên nguyên là vô căn cứ. Bản di chúc được người quá cố lập trước khi
chết hoàn toàn hợp lý, hợp pháp. Ðương sự phải nghiêm chỉnh thực thi
theo các chỉ dẫn ở các phụ lục 1, 2.
Mọi việc quá rõ ràng. Chánh án cho phép phiên tòa nghỉ nghị án. 30 phút
sau tái lập. Ông Chánh án quay sang bồi thẩm đoàn hỏi, đại diện bồi
thẩm đoàn khẳng định: Bản di chúc do Cụ Lê Trần Ban lập hoàn toàn hợp
pháp, hợp lý.
Chánh án căn cứ đó tuyên bố: Bác bỏ đơn đòi xét lại di chúc của bên
nguyên. Yêu cầu các con của cụ Lê Trần Ban phải nghiêm chỉnh thực hiện
bản di chúc và các phụ lục dưới sự giám sát của toà án.
Phiên tòa kết thúc trong sự thoả mãn của những người tới dự. Nhiều
người xì xào bàn luận về hành động của hai con trai người quá cố...
Trước khi rời phòng xử, lên xe, cả 5 người dường như muốn tụm lại, nói
với nhau... Nhưng, ấn tượng của phiên tòa đã ngăn cách họ. Tuy vậy,
trong lòng từng người đang xáo trộn giòng suy nghĩ :
Nhàn, Cúc không dấu được sự vui mừng khôn tả. Các chị đã làm tròn phận sự của đứa con hiếu thảo.
Vợ chồng Hùng vui mừng không kém. Nhất là Vania, cô cười tươi, không
hiểu do bảo vệ được tâm nguyện của cha chồng, hay bảo vệ được 1 triệu
bạc mà người chồng phổi bò, thiếu bản lĩnh, chì vì a dua, nể nang -
suýt đánh mất. Hay cô thực sự vui mừng vì làm được cả hai?
Ðại tái mặt. Anh không chú ý đến khía cạnh thất thiệt về tài chính, chỉ
cảm thây ân hận... xấu hổ... Trong 5 chị em, Ðại trình độ văn bằng cao
nhất, có tiếng tăm trong giới người Việt sinh sống ở khu vực này. Anh
sẽ phải đối mặt với dư luận và sự chê trách của người đời, cảm gíac
thất bại sau vụ kiện bao trùm.
Thái độ của Vệ mới thật kỳ lạ.
Anh chẳng nghĩ gì đến việc mất 1 triệu bạc do làm trái ý cha, không
nghe lời khuyên của luật sư. Cũng chẳng hề quan tâm đến dư luận và câu
"bất hiếu". Vệ cố tình khởi thảo vụ kiện chỉ nhằm mục đích tìm ra sự
thật về bản di chúc mà anh đoan chắc rằng, chị gái đã lừa dối... thực
hiện mờ ám... Vệ không thể chịu được sự áp đặt, dù đó là sự áp đặt của
cha, chị - những người Vệ rất thương yêu tôn kính. Có thể giòng máu
trong người anh là giòng máu kiên nghị, cố chấp của người cha, nhờ có
nó nên ông thành công. Bây giờ giòng máu ấy đang cuồn cuộn trong đường
gân thớ thịt của Anh...