Phi thuyền Stardust (Bụi Sao) được phóng đi từ năm 1999 đã bay trong
Thái dương hệ sát quanh Mặt trời đến 3 lần, cuối tuần qua khi trở về
gần bầu khí quyển Trái đất, nó đã phóng xuống một thùng "bảo vật" còn
nguyên vẹn, khiến các giới chức Cơ quan Hàng không Không gian Mỹ (NASA)
và các nhà khoa học thế giới mừng rỡ vô cùng. Bảo vật đó là cái gì vậy?
Sứ mạng của Stardust như tên gọi của nó là thu thập những hạt bụi trong
không gian, bụi nhỏ ly ty, chỉ bằng 1/10 bề ngang sợi tóc của con
nguời. Trong suốt 7 năm bay 3 tỷ dặm, phi thuyền đã xuyên qua những khu
vực nguy hiểm gồm nhiều đá trời có thể làm phi thuyền bể nát, nhưng nó
vẫn thoát nạn. Đến đầu năm 2004 nó đã bay vào đuôi một Sao chổi có tên
là Wild 2 để thu thập những hạt bụi.
Thùng
bảo vật chứa các hạt bụi không gian nằm trong bụng của phi thuyền mẹ.
Thùng này hình tròn nặng khoảng 50 ký, có vỏ bọc rất kiên cố. Sáng chủ
nhật vừa qua, thùng này được thả vào bầu khí quyển để nó có dù đáp
xuống đất an toàn. Người ta gọi đây là bảo vật bởi vì những hạt bụi đó
khi được khảo sát sẽ cho biết một chuyện vô cùng quan trọng: đó là căn
nguyên sự hình thành quả Địa Cầu chúng ta đang sống. Theo Khoa học
Không gian và Vũ trụ, Mặt trời của chúng ta thành hình khoảng 4.5 tỷ
năm trước đây, Trái đất cũng như các hành tinh khác trong Thái dương hệ
thành hình khoảng mấy chục triệu năm sau đó. Nhờ những viễn vọng kính
tối tân, các nhà thiên văn trong mấy năm qua, nhất là trong năm 2005,
đã nhận thấy rõ tiến trình sự hình thành các vì sao và các Thái dương
hệ khác trong vũ trụ. Thoạt đầu chỉ là một khối khổng lồ những hạt vật
chất nhỏ ly ty xoay tròn nên dẹt như một cái đĩa. Vì lực hấp dẫn, trung
tâm đĩa ngày càng đông đặc nên đến một thời điểm nào đó, sự cọ sát tạo
thành một phản ứng nhiệt hạch nên bùng nổ và ánh sáng phát ra thành
ngôi sao như chúng ta thấy ngày nay.
Sau khi trung tâm đĩa thành
Mặt trời, cái đĩa vẫn còn vật chất dư thừa quay xung quanh vì sao mới,
chúng dần dần họp lại thành những hành tinh không phát ánh sáng giống
như Địa Cầu của chúng ta. Những hình ảnh tương tự chúng ta đã nhận thấy
trong Vũ trụ xa thẳm. Nay những hạt bui không gian mới thu được sẽ là
những bằng chứng cụ thể có "thể sờ mó được" ở ngay trong Thái dương hệ
của chúng ta chớ không phải ở đâu xa, nhờ đó các nhà khoa học có thể
xác định dứt khoát một lần chót căn nguyên sự thành hình Trái đất. Kết
quả này có thể khác với đức tin Thiên chúa giáo, theo đó ánh sáng và
Trái đất do Chúa tạo ra, nhưng chúng tôi nghĩ sự khác biệt đó không có
gì đáng quan tâm. Người Thiên chúa giáo vẫn có thể giữ vững niềm tin,
còn các nhà khoa vẫn có thể tiếp tục tìm hiểu thêm tiến trình cụ thể
của sự sáng tạo đó như thế nào. Coi sự sáng tạo đó vẫn là ý Trời cũng
không sao và cũng không có gì trở ngại cho sự khám phá khoa học.
Riêng
tôi, tôi còn nghĩ đến một đề tài quan trọng hơn nữa. Đó là căn nguyên
sự sống trên Trái đất này. Cho đến nay, các nhà khoa học đã nắm được
bằng chứng sự sống xuất phát từ ngay ở Địa Cầu. Nhưng cũng có những
thuyết cho rằng mầm mống của sự sống có thể từ ngoài không gian vũ trụ
đem đến góp phần nẩy nở. Về điểm này, Khoa học và tôn giáo có những
quan điểm bất đồng. Khoa học nói sự sống bắt đầu từ những vật đơn tế
bào nảy nở ở biển rồi hóa thành sinh vật leo lên đất liền và trong hàng
trăm triệu năm đã tiến hóa thành những loài khác nhau, trong đó có loài
người. Sách Sáng thế của Thánh Kinh ghi rằng chính Thiên chúa đã tạo ra
thủy tổ loài người là ông Adam và bà Eva. Chúng tôi đã nhắc đến những
quan điểm tương phản này, nhưng ở đây chúng tôi muốn phân tích một khía
cạnh đặc biệt của sự sống. Những hạt bụi do phi thuyền Stardust đem về
rất có thể sẽ rọi thêm một tia sáng vào nguồn gốc sự sống.
Sự
sống thường được định nghĩa một cách đơn giản là những vật gì sinh ra,
biết hấp thụ năng lượng để lớn mạnh và phát triển, biết sinh con đẻ cái
để nối dõi giống nòi và đến già phải chết để các thế hệ kế tiếp thay
thế. Như vậy, hòn đá không phải là sự sống, nhưng con sâu cái kiến, kể
cả cây cỏ là sự sống. Loài người chúng ta là một dạng cao nhất của sự
sống. Không ai có thể bác bỏ sự định nghĩa đó. Người ta đã bàn về sự
sống hơi nhiều và nhìn nhận đã có sự sống là phải có phát triển, nhưng
không mấy ai chịu nghĩ đến một câu hỏi then chốt: đặc tính của sự phát
triển đó là cái gì? Chúng tôi thiết nghĩ mọi sự sống đều bị thôi thúc
bởi một định luật thiên nhiên là nhu cầu sống còn. Không có nhu cầu đó,
mọi sự sống chỉ sớm nở tối tàn. Chính nhu cầu đó đưa đến sự phát triển
và muốn có phát triển, mọi sự sống phải biết tự đào luyện khả năng
thích ứng với hoàn cảnh. Đó là nguyên lý "sống còn cho kẻ thích ứng
nhất".
Xuất phát từ Phi châu loài người tiền sử đã di tản ra
khắp thế giới và đã thích ứng với hoàn cảnh sống ở mỗi nơi, do đó đã có
những mầu da khác nhau. Trước Công nguyên loài người hiện đại chỉ có
khoảng 250 triệu người, nay trên toàn thế giới đã có 6.5 tỷ người, sức
phát triển thật mau, sự thích ứng cũng thật giỏi. Nhưng hãy nhìn đến sự
phát triển của một dạng sống khác, ghê rợn hơn đối với loài người. Đó
là sự sống của các loại vi khuẩn tạo ra những chứng bệnh nan y khủng
khiếp. Chúng ta đã biết dùng thuốc trụ sinh để trị chúng, nhưng chúng
vì nhu cầu sống còn lại có tài thích ứng mau lẹ hơn loài người nên
chúng chống lại được thuốc trụ sinh. Mới đây có tin các loại vi khuẩn
cúm ở Mỹ đã biết chống lại thuốc tamiflu. Nguy hiểm hơn hết là loại vi
khuẩn "cúm chim", xuất phát từ đất Tầu truyền qua Việt Nam và các nước
Đông Nam Á khác, nay đã lan tới Thổ Nhĩ Kỳ. Người ta sợ loại vi khuẩn
này có thể đã bắt đầu biết thích ứng để truyền từ người qua người, thay
vì phải qua loài gia cầm hay chim muông như trước. Nếu việc này có
thật, nó sẽ gây một đại họa chưa từng có. Vì với các phuơng tiện giao
thông hiện đại như ngày nay, vi khuẩn "cúm chim" sẽ lan ra toàn cầu để
giết người nhiều hơn các loại vũ khí giết người hàng loạt.