Tôi làm một chuyến đi, để tự mình làm quen với xứ sở của tôi, trên
một chiếc xe hai ngựa, với rất nhiều cỏ khô, và một xô nước uống cho
ngựa, ở phiá sau xe. Tôi đi qua một vùng đồi, hai bên đường là những
nhóm cây thông, con đường dẫn tới một vùng rừng, với những mái rạ lấp
ló, ẩn hiện sau lùm cây, và từ mái rạ, những tụm khói bốc lên khiến có
cảm tưởng đó là những căn nhà đang cháy.
Tôi
đi qua những vùng đồng, vùng ao hồ. Thật là thú vị khi cứ đi như thế,
mặc tình cho ngựa rong ruổi, và chờ đợi, khi, vượt thung lũng tới, và
lại nhìn một làng quê từ từ xuất hiện, hay một công viên, với một điểm
trắng của một trang viện ở trong nó. Và đi tới đâu, bất cứ chỗ nào,
chúng tôi cũng nghe tiếng chó sủa. Con vật tỏ ra hết sức trung thành,
hết sức mẫn cán, với nhiệm vụ của nó. Đó là khởi đầu của thế kỷ. Đó là
chấm dứt của thế kỷ.
Tôi không chỉ nghĩ đến những con người
sống ở đó, bao nhiêu thế hệ con người, mà còn nghĩ tới bao nhiêu thế hệ
chó, đời đời kiếp kiếp chó, cùng rong ruổi với con người, trong cái
cuộc đời một ngày như mọi ngày. Và thế là một cái tên bật ra, vào lúc
tảng sáng, trước khi lại ngủ trở lại, tự nó gói ghém hết ý nghĩa của
nó: Chó Bên Đường.
Bài trên mở ra cuốn Chó Bên Đường, Road-side
Dog, bản dịch tiếng Anh của tác giả, nhà thơ Ba Lan Milosz, và Robert
Hass, nhà xb Farrar, Strauss and Giroux, New York. Một thứ tản văn, gồm
những bài thật ngắn, về đủ thứ đề tài. Một trong những bài đó là:
To Wash
At
the end of his life, a poet thinks: I have plunged into so many of the
obsessions and stupid ideas of my epoch! It would be necessary to put
me in a bathtub and scrub me still all that dirt was washed away. And
yet only because of that dirt could I be a poet of the twentieth
century, and perhaps the Good Lord wanted it, so that I was of use to
Him.
Một nhà thơ của thế kỷ 20, cuối đời nhìn lại, thấy mình bẩn
quá, bèn chui vô bồn tắm, dùng xà bông thơm kỳ cọ, cho văng tất cả
những cái bẩn đi.
Kỳ mãi, kỳ mãi, vẫn không hết, và ông ngộ ra, số phận của ông là như vậy.
Bởi vì, nếu ông ta sạch,Thượng Đế đã không giao cho ông ta "nghĩa cả" đó, và nhân loại cũng đếch cần đến ông ta.
Nguyễn Quốc Trụ
Tanvien.net