Theo Dan Chim Viet - Nguyễn Sông Thương - 16-01-2006
Hội nghị về chiến tranh Việt Nam
Theo bản thông cáo báo chí ngày 10 tháng giêng 2006 của Thư viện và Viện Bảo tàng Tổng thống John F. Kennedy tại Boston, Văn
khố Quốc gia và tất cả các Thư viện Tổng thống Hoa Kỳ sẽ tổ chức một
hội nghị lịch sử kéo dài hai ngày, 10 và 11/3/2006, về Việt Nam và các
Nhiệm kỳ Tổng thống. Hội nghị chưa từng có này sẽ xét lại lịch sử chiến
tranh Việt Nam và các Nhiệm kỳ Tổng thống Hoa Kỳ. Hội nghị miễn phí, mở
cửa cho mọi người sẽ tổ chức tại Thư viện Tổng thống John F. Kennedy ở
Boston.
“Việt Nam và các Nhiệm kỳ Tổng thống” là hội nghị quốc gia đầu tiên
được sự bảo trợ của tất cả các Thư viện Tổng thống – từ Hoover đến
Clinton – và Văn khố Quốc gia Hoa Kỳ. Các sử gia hàng đầu, những chính
khách chủ yếu trong thời chiến Việt Nam, và các nhà báo đã tường trình
về cuộc chiến sẽ xét lại tất cả, từ những dữ kiện trước cuộc chiến, các
quyết định của Tổng thống, tường thuật của giới truyền thông, dư luận
quần chúng, những bài học thu được, đến ảnh hưởng của kinh nghiệm Việt
Nam trong chính sách bang giao sau này.
Trong số người tham dự hội nghị có tướng hồi hưu Alexander Haig, cựu
Ngoại trưởng Henry Kissinger, Cố vấn đặc biệt của Tổng thống Kennedy,
Theodore Sorensen, Phụ tá Đặc biệt của Tổng thống Johnson, Jack
Valenti, Thượng Nghị sĩ Chuck Hagel, nhà báo Bob Herbert của tờ New
York Times, các ký giả truyền hình Steve Bell (ABC News) và Dan Rather
(CBS News), cựu Đại sứ Pete Peterson, giáo chức đại học và các tác giả
về chiến tranh Việt Nam George Herring, Robert D. Schulzinger, Marilyn
Young, David Halberstam and Frances Fitzgerald, những sử gia Michael
Beschloss, David Kaiser và Jeffrey Kimball. Cựu Tổng thống Jimmy Carter
sẽ phát biểu qua video. Brian Williams của NBC News sẽ điều hợp tất cả
mọi phiên họp trong ngày thứ nhì của Hội nghị.
Cuộc chiến tại Việt Nam là chiến tranh dài nhất, gây nhiều tranh cãi
nhất mà Hoa Kỳ đã tham dự. Trong Chiến tranh Việt Nam, Hoa Kỳ mất hơn
58.000 người và có hơn 3 triệu người Việt đã thiệt mạng. Kể từ ngày các
cố vấn quân sự Mỹ có mặt tại Việt Nam từ những năm 1950 đến ngày Sài
Gòn thất thủ, 30/4/1975, cuộc chiến Việt Nam là tâm điểm của các chính
sách ngoại giao thời Chiến tranh lạnh của các Tổng thống Eisenhower,
Kennedy, Johnson, Nixon và Ford. Chiến tranh Việt nam tiếp tục có ảnh
hưởng đến chính sách của các nhiệm kỳ Tổng thống sau đó và di sản của
cuộc chiến 30 năm trước đặc biệt thích hợp với chiến tranh của Hoa Kỳ
chống khủng bố hiện nay.
Người đứng đầu ngành lưu trữ văn thư của Hoa Kỳ, Allen Weinstein, nhận định “Chúng
tôi hy vọng và mong rằng hội nghị này sẽ tiết lộ thêm nhiều thông tin
mới về chiến tranh Việt Nam và những ảnh hưởng của cuộc chiến này với
vai trò Tổng thống Hoa Kỳ. Là những cơ quan gìn giữ và quản lý tài liệu
lịch sử quốc gia, Văn khố Quốc gia và các Thư viện Tổng thống ở vị trí
duy nhất để tạo dựng một diễn đàn nhằm xét lại ảnh hưởng của chiến
tranh Việt Nam đối với đất nước và dân chúng Hoa Kỳ.”
…Không có người Việt Nam và người Mỹ gốc Việt Nam
Như nêu trên, danh sách diễn giả tham dự hoàn toàn không có một tên tuổi Việt Nam. Phạm X. Quang, tác giả “A Sense of Duty: My Father, My American Journey”,
blog phản đối trên “Vietnam Review Blog”. Quang cho hay sau nhiều lần
liên lạc với Thư viện Kennedy bằng điện thư và điện thoại, nhân viên
trách nhiệm vẫn tảng lờ không trả lời yêu cầu về sự có những khuôn mặt
đại diện cộng đồng người Mỹ gốc Việt. Quang viết cho Trung tâm Kennedy,
“Tôi yêu cầu quý vị có những khuôn mặt đại diện cộng đồng người Mỹ
gốc Việt: một cựu chiến binh, một chính khách và/hay một người tị nạn,
những người này không những chỉ đã sống qua cuộc chiến mà còn vượt chết
đến Hoa Kỳ kể lại nỗi hãi hùng của nó cho người Mỹ biết. Ba triệu người
Việt nam, cả hai bên, đã chết. Khoảng 250.000 chiến sĩ Nam Việt Nam tử
trận. Có gần 2 triệu người Việt Nam đang sống trên đất Mỹ. Họ là những
người Mỹ đã trực tiếp bị ảnh hưởng vì thảm kịch ấy.”
Trên Vienam Review Blog, Phạm X. Quang viết, “Có lý do chính
đáng để phản đối. Có phải ban tổ chức dùng tiền thuế của dân Hoa Kỳ để
dựng diễn đàn hợp lý và cân bằng hay không? Còn nhiều nhà báo, chính
khách, học giả cựu chiến binh và những người nổi bật khác cũng không có
tên (trong danh sách diễn giả ở hội nghị).”
“Ai đủ tư cách phát biểu thay cho cộng đồng người Mỹ gốc Việt? Tuổi
tác, giọng nói, sức khoẻ, đời sống riêng tư có phải là những nhân tố
ngăn cản (sự có mặt của người Mỹ gốc Việt)?”
Ngoài dự định viết ở vài cột quan điểm, Quang định đến tham dự hội nghị
ở Boston và viết freelance cho vài nhật báo (bằng tiếng Anh và sẽ dịch
sang tiếng Việt), một số trang web và ghi lại ấn tượng trên Blog riêng
của mình.
Quan tâm của Quang vẫn là ai sẽ đại diện cho cộng đồng người Mỹ gốc Việt, chẳng lẽ, “tôi
có thể lại ngồi xem một các ông bà ấy, một bè như cũ, lý luận tại sao
hơn 3 triệu người Việt Nam, hơn 58 ngàn người Mỹ và vô số người khác đã
chết sau khi trận chiến kết thúc”?
Cũng ở Vietnam Review Blog, Jean Libby, trong phần góp ý với Phạm X. Quang viết, “Vấn
đề ở đây là việc đưa đồng minh của Mỹ vào Hội nghị. Lịch sử chiến tranh
Việt Nam bị đánh mất trong dòng xoáy cho rằng Việt Nam Cộng Hòa đã
không phải là một thực thể xứng đáng để được tranh đấu, đã không có
người lãnh đạo và những người hiểu và muốn dân chủ. Lịch sử chiến tranh
Việt nam ở Mỹ đang được kể lại qua giọng của kẻ chiến thắng cho đây là
một phong trào vì độc lập. Thế hệ đang trưởng thành ở Mỹ tin như thế,
những luận cứ này nằm đầy trong sách giáo khoa.”
Libby cũng không cho Kissinger hay Ted Sorensen và Jack Valenti là những diễn giả xứng đáng, là những người tin vào dân chủ, “Kissinger
chỉ muốn đem Hiệp định Paris 1973 làm di sản lịch sử cho riêng mình
cùng tô điểm, đánh bóng sự phản bội (của Kissinger) với Việt Nam... Ted
Sorensen và Jack Valenti, “những người quan tâm chính là bảo vệ tiếng
tăm lịch sử của những Tổng thống họ đã phục vụ.”
Libby viết tiếp, “Vấn đề của diễn đàn chuyên đề này có thể tóm
tắt là những trình bầy về chiến tranh Việt Nam như là một cuộc chiến
của Hoa Kỳ nhằm phục vụ quyền lợi của chế độ cộng sản và những người
phản chiến Mỹ.”
Như thế, câu hỏi Libby đặt ra cho Quang và người đọc: Cách tốt nhất để làm thế nào cho công luận thấy rằng “Nếu không đưa lịch sử của Việt Nam Cộng Hòa do chính người Việt Nam trình bầy vào chương trình, hội nghị này sẽ rỗng tuếch” là gì?
Libby đề nghị ngay, với thời gian còn không lâu, phương án khả thi để
phổ biến thông tin và quan tâm này đến mọi người là tạo những đường nối
kết đến trang “A Sense of Duty” để cập nhật thông tin về hội nghị và bầy tỏ quan điểm trên Blog của Phạm X. Quang.
Tháng giêng 2006
Nguồn: Vietnam War Conference on March 2006 Omits Vietnamese, Pacific News Service và Vietnam Review Blog