Chủ nhân của Dawoosa Samoa bị FBI bắt giữ

RFA - 27-03-2001

Lời giới thiệu: Cơ quan điều tra liên bang FBI của Hoa Kỳ vừa ra lệnh bắt giữ chủ nhân người Đại Hàn tại xí nghiệp may mặc Dawoosa Samoa để truy tố ông này về tội ngược đãi và bóc lột sức lao động công nhân Việt Nam qua đảo Samoa thuộc địa phận Mỹ để làm việc. Thanh Trúc tường thuật vụ việc dựa trên bản tin của AP...

Lâu nay quí thính giả từng nghe Đài Á Châu Tự Do lần lượt đưa tin hoặc đi những bài phóng sự về sự ngược đãi và vi phạm nhân quyền nghiêm trọng của chủ nhân xí nghiệp may mặc Dawoosa Samoa đối với công nhân Việt Nam từ trong nước sang. Dawoosa Samoa là xưởng may gia công ở đảo Samoa, bang Hawaii, tức nằm trong địa phận Hoa Kỳ. Công ty này do một người Đại Hàn tên Kil Soo Lee làm chủ, với 250 công nhân mà phần lớn là phụ nữ Việt Nam.

Mâu thuẫn ngấm ngầm giữa thợ may Việt Nam và ông chủ Kil Soo Lee bùng nổ thành vụ xô xát hồi tháng 12 năm ngoái, sau khi một quản đốc người Samoa theo lệnh ông chủ Kil Soo Lee xông vào hành hung thợ Việt Nam, khiến một thiếu nữ tên Quyên bị đánh lọt tròng mắt. Sau vụ này, Bộ lao động Hoa Kỳ đã cử người sang Samoa để điều tra.

Thứ Sáu tuần trước, nhân viên cơ quan điều tra liên bang FBI tiến hành bắt giữ ông Kim Soo Lee đang ở Samoa để đưa ra tòa án Honolulu về nhiều tội danh như hà hiếp công nhân, bắt họ làm việc trong hoàn cảnh tồi tệ và giam lỏng họ như tù nhân. Khi tìm cách kiểm chứng tin này với bà Virginia Sudbury, luật sư của các công nhân bị áp bức Việt Nam ở Samoa, chúng tôi được bà xác nhận là: ỘĐúng là ông Kil Soo Lee đã bị nhân viên FBI bắt giữ hôm thứ Sáu 23-3 vừa qua tại Samoa, được đưa về giam ở nhà tù Honolulu ngay tối hôm ấy . Bà nói tiếp là bà tin rằng ông ta sẽ phải ra tòa hình sự ở HonoluluỢ.

Trước đó, xí nghiệp may mặc Daewoosa Samoa của ông Kil Soo Lee cung cấp áo quần may sẵn cho công ty bán y phục JC Penney ở Hoa Kỳ. Sau vụ bạo động tháng 12, ban giám đốc của JC Penney không mua áo quần may sẳn của Daewoosa Samoa nữa. Tháng Giêng vừa qua, một phiên tòa sơ thẩm ở Hawaii phán quyết là ông Kil Soo Lee không được mở cửa Daewoosa Samoa cho tới khi có lệnh mới.

Theo các nhân viên bộ lao động Hoa Kỳ, ông Kil Soo Lee chỉ trả cho thợ may 2 mỹ kim 60 xu một giờ, nghĩa là quá thấp so với mức lương trung bình được qui định tại đây. Đã vậy, nhiều công nhân không nhận được đồng lương nào trong mấy tháng liền, nên tình cảnh của họ thật bi đát.

Trong bản báo cáo đệ trình lên viên chức tư pháp ở Honolulu là bà Leslie Kobayashi, ông William Denson, nhân viên FBI, nói rằng ông Kil Soo Lee đã lường gạt, không trả lương công nhân đúng kỳ hạn nên không ai có tiền mua thức ăn. Đã vậy, vẫn theo lời ông Denson, chủ nhân và quản đốc xưởng may Deawoosa Samoa còn dùng vũ lực để buộc công nhân làm việc cho họ. Qua lời khai của công nhân, nhân viên điều tra FBI biết được là ông Kil Soo Lee bắt công nhân sống chen chúc 36 người một phòng trong khu nhà trại dơ dáy đầy chuột với hàng rào kiên cố, và tính tiền phòng 200 mỹ kim trên mỗi đầu người. Tiền nhà được trừ vào số lương 408 đô một tháng. Công nhân Daewoosa Samoa còn kêu ca với nhân viên FBI là họ phải làm việc dưới nhiệt độ ban ngày bên trong xưởng là 40 đô. Vẫn theo lời người của FBI, ông Kil Soo Lee còn bị truy tố về tội kêu cảnh sát bắt giữ những công nhân nào dám đòi hỏi ông ta cải thiện nơi ăn chốn ở và điều kiện làm việc.

Khoảng 60 công nhân Việt Nam đã rời Samoa trở về nước từ khi Daewoosa Samoa đóng cửa. Tuần trước, trong khi chờ đợi đơn khiếu nại của họ được cứu xét, Bộ Tư Pháp và Cơ Quan Di Trú Hoa Kỳ đã thu xếp cho hơn 100 công nhân Việt Nam sang tá túc ở Hawaii. Hiện chỉ còn 80 công nhân Việt Nam và Trung Quốc lưu lại American Samoa mà thôi.