Số phận người lao động Việt Nam ở Samoa

RFA - 10-01-2001

Lời giới thiệu: vụ công nhân Việt Nam bị chèn ép, đánh đập ở Samoa hiện vẫn là để tài được đồng bào trong và ngoài nước quan tâm tới. Ban Việt Ngữ chúng tôi xin được gửi đến quý thính giả những chi tiết mới nhất liên hệ đến vấn đề này...

Cả hai tờ Lao Động và Sài Gòn Giải Phóng ở Việt Nam đều đã chính thức loan tin về tình trạng cơ cực của công nhân Việt Nam tại Samoa, sau khi các công nhân đã gửi điện thư cho các cộng đồng Việt Nam hải ngoại và gửi cả thư về nước kêu cứu. Điều đáng chú ý là cả hai bài báo đều không nói gì đến chuyện công nhân Việt Nam phải hối lộ mới được đưa ra nước ngoài làm việc, và thái độ tắc trách của các viên chức được nhà nước giao phó để giải quyết vấn đề.

Chẳng hạn như trên tờ Lao Động số ra ngày mùng 5 tháng Giêng vừa qua, ông Đỗ Hiến, người vừa được Tổng Cục Du Lịch cử làm Giám Đốc Công Ty Du Lịch 12 đã khéo léo bênh vực phía chủ nhân người Triều Tiên, khi ông nói là công nhân Việt Nam và chủ nhân công ty Daewoosa có những mâu thuẫn khá nặng nề và nguyên nhân theo ông thì từ cả hai phía. Cũng vẫn Đỗ Hiến cho biết có 35 công nhân Việt Nam chính thức đăng ký xin về nước, nhưng lại trách móc là những công nhân này không đăng ký với đoàn công tác của nhà nước ở Samoa, mà tự động đăng ký với luật sư. Ông này còn nói là biện pháp tốt nhất hiện nay là ổn định tình hình, để người lao động yên tâm làm việc và thực hiện đầy đủ hợp đồng.

Điều mà ông Đỗ Hiến không nói đến trong cuộc phỏng vấn cũng như không được nhắc tới trong các bài báo của tở Lao Động và Sài Gòn giải phóng là công nhân Việt Nam đã được gửi tới làm việc tại Công ty Daewoosa qua chương trình xuất cảng lao động. Để được chấp nhận đi làm việc nước ngoài mỗi công nhân đã phải đóng cho Công Ty Du Lịch 12, là công ty của nhà nước chuyên trách xuất cảng công nhân, từ 3.000 đến 5.000 mỹ kim.

Sau vụ xô xát giữa công nhân và chủ công ty Daewoosa khiến cho một nữ công nhân tên là Trương Lệ Quyên bị hư một mắt, đến nay đã gần 6 tuần lễ trôi qua và mọi sự dường như vẫn dậm chân tại chỗ. Công nhân Việt Nam vẫn chưa nhận được giải đáp thỏa đáng từ giới chủ công ty Daewoosa, cũng như phía Công Ty Du Lịch 12, những vấn đề như nợ tiền lương, trừ tiền ăn.

Theo nguồn tin từ các công nhân gửi về Việt Nam cũng như cho các hội đoàn và những người quan tâm tới vấn đề ở Hoa Kỳ biết thì giám đốc công ty Daewoosa là ông Kil Soo Lee vẫn không chịu thi hành những phán quyết của tòa án địa phương Samoa. Ông này từng có những hành vi thô bạo, chà đạp nhân phẩm nữ công nhân Việt Nam. Cho tới nay, tin tức mà chúng tôi ghi nhận được từ nhiểu nguồn khác nhau đều xác nhận cuộc sống của 250 lao động Việt Nam hết sức cơ cực, công ty không có tiền trả cho nên điện, nước đã bị cắt, ăn uống kham khổ, thiếu thốn.

Sau khi nhận được tin tức không may về số phận của người thân mình đang lao động tại Samoa, thân nhân tại Việt Nam đã gửi đơn đến các cấp nhà nước để xin cho người nhà của họ sớm được hồi hương. Vấn đề bị trì chậm chỉ vì các công nhân đã phải hối lộ để được đi làm việc nước ngoài, nay nếu trở về thì các công nhân này có thể sẽ tố giác, đòi số tiền họ đã đóng cho các giới chức nhà nước.

Tin tức mới nhất cũng cho thấy đến nay, toàn bộ công nhân Việt Nam ở Samoa vẫn chưa đi làm trở lại, và công ty Daewoosa vẫn khăng khăng đòi cắt trừ lương trung bình mỗi người từ 50 đô la đến 75 đô la. Tin tức còn nói là không những chỉ nợ lương người lao động Việt Nam, công ty này còn nợ Công Ty Du Lịch 12 một số tiền rất lớn. Có người nói rằng rất có thể, vì muốn đòi số nợ còn thiếu nên Công Ty Du Lịch 12 đi nước đôi, chỉ bênh vực quyền lợi cho công nhân ở mức nào đó, và không thật tình lên tiếng chỉ trích thái độ chèn ép công nhân Việt Nam mà công ty Deawoosa đã và đang cho thực hiện.

Ban Việt Ngữ chúng tôi cũng được biết vào ngày 12 tới đây, Đoàn Kiểm Tra Bộ Lao Động Hoa Kỳ sẽ có kết luận cuối cùng về việc công ty có được quyền khấu trừ tiền ăn vào lương hàng tháng của công nhân hay không. Ngoài ra, đến ngày 15, tòa án Samoa sẽ xét xử các đơn mà người lao động Việt Nam kiện công ty Daewoosa.