Thư Chúc Xuân của Ḥa Thượng Thích Quảng Độ
Đăng ngày 09/02/2005 lúc 20:42:06
CST – Thong Luan
GIÁO HỘI
PHẬT GIÁO VIỆT NAM THỐNG NHẤT
VIỆN HÓA ĐẠO
Thanh Minh Thiền viện,
90 Trần Huy Liệu, Phường 15,
Quận Phú Nhuận, T.P. Hồ Chí Minh
Phật lịch 2548 Số 02/VHĐ/VT
THƯ CHÚC XUÂN
Kính gửi quí vị Nhân sĩ, Trí thức, Văn Nghệ sĩ,
và Đồng bào trong và ngoài nước
Thưa quí Liệt vị,
Đức Đệ tứ Tăng thống Thích Huyền Quang vừa
gửi Thông điệp Xuân Ất Dậu, dương lịch
2005, chúc mừng Chư Tôn Ḥa thượng, Thượng tọa,
Đại Đức Tăng Ni, và toàn thể Phật tử các giới
trong và ngoài nước.
Phần tôi nhân dịp Xuân về, thay mặt Viện Hóa Đạo,
Giáo hội Phật giáo Việt Nam Thống nhất, xin kính
lời Chúc Xuân và Mừng Tuổi quí Liệt vị. Mấy
chục năm nay, tôi và hàng giáo phẩm Giáo hội lâm cảnh
tù đày, rồi quản chế khắc khe, nên đă không
c̣n hoàn cảnh thuận duyên, thư thái và tự do như
trước năm 1975, để thuận ḥa trong truyền
thống thăm hỏi chúc Xuân chư liệt vị Nhân sĩ,
Trí thức, Văn Nghệ sĩ cùng Đồng bào trong và ngoài
nước.
Cầu chúc quí Liệt vị cùng bảo quyến một
năm mới an lành, thành công như ư nguyện. Kèm theo lời
Chúc Xuân, chúng tôi mong được nói lên đôi lời
ưu tư tâm huyết về tiền đồ quê
hương Việt. Người ta thường nói : đất
có tuần, dân có vận. Vận nước tuần hoàn
đi rồi lại lại. Sự tuần hoàn như thế
xác định mọi sự trên thế giới đều
chuyển biến, thay đổi không ngừng, chẳng có
ǵ tồn tại vĩnh viễn. Đạo Phật chúng tôi gọi
lẽ ấy là vô thường. Nhờ vô thường, mà
con người có thể tham dự, như tác nhân, để
chuyển hóa nghịch cảnh : hạnh phúc có thể tái tạo,
tự do có thể thiết lập, nô lệ có thể chấm
dứt. Cho nên kẻ sĩ phu theo thời mà thông biến. Lịch
sử nước ta trải dài nhiều ngh́n năm cho thấy
sĩ phu là giới hiểu thời vụ, nhờ hiểu
thời vụ mà ra tay chuyển hóa thời đại làm
cho quê hương thoát cơn luân hiểm, sinh dân được
an lạc.
Sau cuộc chiến đấu giành độc lập dân tộc,
các thế quyền đă thử nghiệm những
phương thức xă hội khác nhau. Nhưng quảng
đại nhân dân chưa no ấm, hạnh phúc. So với
các nước láng giềng trong khu vực, th́ nước
Việt ngày càng tụt hậu. Làm sao đây ? Chúng tôi nghĩ
rằng, xưa cũng như nay, đất nước phải
cậy nhờ giới sĩ phu đảm đương
trách nhiệm. Bảy mươi năm thử nghiệm ư
thức hệ Mác-Lê không đem lại cho nhân sinh tự do
và no ấm. Nên đầu thập kỷ 90, Liên Xô và toàn bộ
phe Xă hội chủ nghĩa ở Đông Âu sụp đổ,
chấm dứt chiến tranh lạnh phân đôi thế giới.
Nay ta nên làm ǵ ?
Xu thế địa cầu ngày nay, khắp năm châu nổi
lên ư lực hợp tác, chia sẻ, đối thoại, qua
phong trào Toàn cầu hóa Kinh tế và Toàn cầu hóa Dân chủ.
Chúng tôi suy nghĩ từ bản thân qua hàng chục năm
lưu đày, tù ngục và quản chế, th́ thấy không
c̣n con đường nào khác ngoài con đường dân chủ
đa nguyên để tái thiết đất nước. Lẽ
giản dị là nhiều ư kiến vẫn hơn một ư
niệm độc tôn, nhiều thành phần chính kiến,
tôn giáo, xă hội, đồng tâm hiệp lực xây dựng
quê hương, vẫn hơn một đảng phái độc
quyền bao cấp quản lư.
Nhận thức trên đây muốn thành hiện thực,
đ̣i hỏi sự lên tiếng và tham gia của quí vị
nhân sĩ, trí thức, văn nghệ sĩ cùng đồng
bào cho tiến tŕnh dân chủ hóa đất nước trong
năm Ất Dậu này. Đầu năm 2001, chúng tôi đă có
dịp đề xuất Lời Kêu gọi cho Dân chủ Việt
Nam qua một chương tŕnh 8 điểm. V́ Lời kêu gọi
này chúng tôi bị quản chế hành chính hai năm. Hy vọng
rằng, t́nh h́nh khách quan năm nay, quí vị sẽ có nhiều
thuận duyên, may mắn hơn, khi cất tiếng kêu gọi
và hoạt động cho tiến tŕnh dân chủ hóa Việt
Nam. Nên không c̣n chần chờ được nữa.
Giáo hội Phật giáo Việt Nam Thống nhất và trong
cương vị Tăng sĩ, chúng tôi không làm chính trị,
không tham gia chính trị. Nhưng chúng tôi phải có thái độ
chính trị. Thái độ này thể hiện giáo lư nền
tảng của đạo Phật, là cứu chúng sinh ra khỏi
mọi nạn ách, khổ đau để tạo điều
kiện giác ngộ. Hẳn nhiên thái độ ấy tùy thuộc
các chính sách của Nhà nước có phục vụ quảng
đại quần chúng nhân dân hay không. Trong kinh sách Phật
giáo, Đức Phật không làm chính trị, nhưng Ngài không ngừng
cố vấn, khuyến thỉnh các vị vua phải có
chính sách đúng đắn để phục vụ quần
chúng. Ngài cũng có những lời khuyên bảo thích đáng
cho quần chúng Phật tử về cung cách làm ăn kinh tế
sao cho thu đạt lợi nhuận, gây cơ sở vật
chất làm tiền đề cho sự phát triển đời
sống tâm linh.
Ở nước ta, các quốc sư Phật giáo dưới
các triều Đinh, Lê, Lư, Trần, Lê đă hành hoạt theo
gương đức Phật. Gặp lúc biến, các thiền
sư cũng tham gia chống ngoại xâm. Đuổi xong giặc,
các ngài lại trở về nơi thiền viện lo việc
an tâm và giáo hóa.
Gần ba ngh́n năm trước, Giáo hội Phật giáo
được đức Phật thiết lập trên tứ
chúng, bao gồm hai chúng nam nữ xuất gia gọi là tỳ
kheo và tỳ kheo ni, và hai chúng tại gia nam nữ Cư sĩ
Phật tử. Hai chúng nam nữ Tăng sĩ không tham gia
chính trị. Nhưng hai chúng nam nữ Cư sĩ sống
giữa xă hội có toàn quyền tham gia và đóng góp trên mọi
lĩnh vực của đời sống như kinh tế,
văn hóa, xă hội, khoa học, kỹ thuật, chính trị,
v.v...
Tuy không làm chính trị, nhưng Giáo hội ủng hộ mọi
nỗ lực chính trị nhằm bảo vệ đất
nước, bảo vệ truyền thống văn minh ṇi
giống, âu lo cho mỗi con người được sống
đời no ấm, tự do, được hưởng
trọn các quyền ghi trong Công ước quốc tế về
Các quyền Dân sự và Chính trị mà Việt Nam tham gia kư kết
tại LHQ từ năm 1982. Và cùng với sự hậu thuẫn
tinh thần của Giáo hội, hàng nam nữ Cư sĩ Phật
tử tại gia có thể trực tiếp đóng góp vào
công cuộc chung với tinh thần lợi tha b́nh đẳng.
Trong cuộc trả lời phỏng vấn Đài nước
ngoài gần đây, tôi có ngỏ lời đề nghị
Nhà nước Việt Nam không nên sợ hăi. Chỉ sợ
ḿnh không có chính nghĩa, không thật sự có tâm huyết với
dân tộc thôi. Chứ sợ ǵ mất quyền. Đừng sợ
có tự do, dân chủ là ḿnh mất quyền. Không đâu.
Người dân bây giờ tinh tường lắm. Ai có công,
ai thật sự v́ dân, v́ nước, người ta biết.
Hăy xem gương các Đảng cộng sản ở các nước
Đông Âu cũ bây giờ đều chấp nhận đa
đảng. Thế mà ở Ba Lan, Tiệp Khắc, v.v... dân
chúng vẫn có người bỏ phiếu cho đảng Cộng
sản, th́ có mất ǵ đâu. Miễn là mọi đảng
phái khác cũng được quyền tham dự để
cho dân có cơ sở so sánh, lựa chọn, các đảng
phái có cơ sở tranh đua phục vụ tổ quốc.
Đừng sợ nhiều đảng loạn quyền. Chỉ
sợ dân trí bị ḱm hăm trong chủ nghĩa ngu dân thôi. Mà
đă ngu dân, th́ một đảng cũng sinh loạn. Bối
cảnh nước ta ngày nay, theo tôi, không cần có vài chục
đảng mới thiết lập được dân chủ.
Chỉ cần một đảng tả khuynh, một đảng
hữu khuynh, một đảng trung ḥa đại diện
cho các ḍng suy nghĩ chính lưu. Tuy nhiên việc này c̣n tùy thuộc
ư nguyện của nhiều người. Nhưng trái lại,
phải có nhiều xă hội công dân tự do xuất hiện
với mọi quyền con người cơ bản, ắt
việc nước sẽ hanh thông, quốc gia sẽ thịnh
trị. Điều kiện tiên quyết muốn được
như vậy là phải có tự do, dân chủ thật sự
để mỗi người và mọi thành phần xă hội
được b́nh đẳng tham gia việc nước.
Không sung sướng ǵ bằng, không hạnh phúc ǵ bằng,
khi những người làm chính trị được chính
người dân tin tưởng giao quyền cho.
Đời sống nhân dân các nước dân chủ ở Bắc
Âu là mô thức khá hoàn hảo về sự an lạc và tự
do của người dân mà chúng ta có thể học hỏi,
nghiên cứu, dung hóa, áp dụng vào bối cảnh Việt
Nam.
Phải có dân chủ đa nguyên th́ mới giải quyết
mọi vấn nạn bế tắc từ ba mươi
năm qua trên đất nước. Pháp nạn của Giáo
hội chúng tôi cũng tùy thuộc công cuộc dân chủ hóa
này để được giải trừ.
Nó là giải pháp thay thế, mà muôn dân trông đợi.
Thử trầm tỉnh nghĩ xem, có phải là đảo
chính bằng lá phiếu dân chủ vẫn hơn là những
cuộc đảo chính bằng bạo loạn ?
Sống trong cảnh huống ngày nay, người có ḷng dạ
và ưu tư đều bị đẩy vào tâm trạng
chờ tức nước vỡ bờ. Thế th́ sao không
chọn con đường nhân nghĩa của truyền thống
cha ông để nước chở thuyền thay v́ nước
lật thuyền ?
Chẳng nên nghĩ rằng hễ có công an cho đông, nhà tù
cho nhiều, và quân đội hùng mạnh là sẽ giữ
được quyền bính măi măi. Chỗ dựa vững
chắc nhất của một chế độ chính trị
là ḷng dân.
Không là chính trị gia, chúng tôi chỉ có vài ư kiến thô thiển
kêu gọi quư vị nhân sĩ, trí thức, văn nghệ sĩ
và đồng bào là những người nhạy cảm với
cuộc sống. Làm sao cho một cái gật đầu hay lắc
đầu của lực lượng trí tuệ mang yếu
tố quyết định thay đổi thời cơ.
Xin quí vị hăy ra tay chặn ngăn các nẻo dữ, dóng
lên tiếng chuông cảnh tỉnh, đánh lên hồi trống
đại hùng khai mở Đường Lành trong năm Ất
Dậu, 2005, này. Đường Lành ấy là con đường
dân chủ đa nguyên đưa tới sự ổn định,
phát triển và an lạc. An lạc cho quần chúng chỉ
có ư nghĩa đích thực khi bảo đảm được
quyền tự chủ quốc gia và những quyền tự
do, dân chủ căn bản của toàn dân trong sinh hoạt cộng
đồng thế giới.
Làm sao cho xuân qua rồi mà hoa vẫn hàm tiếu, người
đến bên cây rừng mà chim không kinh sợ bay xa : Xuân khứ
hoa hoàn hạm, Nhân lai điểu bất kinh.
Thư đă dài mà ư chưa hết. Chưa gửi đi
nhưng ḷng đà trông đợi. Xin chư Liệt vị
nhận nơi đây lời Chúc Xuân chân thành và niềm hy vọng
của tôi.
Phật lịch 2548 - Thanh Minh Thiền viện
Saigon ngày giáp Tết Ất Dậu, 3.2.2005
Viện trưởng Viện Hóa Đạo, GHPGVNTN
Ấn kư
Sa môn Thích Quảng Độ