30-4-
1975 ở Hoa thịnh Đốn: Cuộc họp báo của TS Hưng
Trich tu Dac Trung
Ngày 30-4-1975, Tiến sĩ
Nguyễn tiến Hưng, Tổng trưởng Kế Hoạch và Phát Triển Kinh Tế VNCH đang có mặt ở
thủ đô Hoa Thịnh Ðốn để vận động chính phủ Mỹ viện trợ khẩn cấp. Ông được Tổng
thống Thiệu cử sang Hoa Kỳ trong hoàn cảnh tuyệt vọng của đất nước ít ngày trước
đó.
Khi tổng thống 2 ngày Dương văn Minh loan báo đầu hàng vô điều kiện
và xe tăng CSBV tiến vào dinh Ðộc Lập ở thủ đô Sài Gòn, TS Hưng mở cuộc họp báo
ở Hoa Thịnh Ðốn, công bố các mật thư mà TT Nixon gửi riêng cho TT Thiệu cam kết
Mỹ sẽ có hành động trả đủa tức khắc nếu Hà Nội vi phạm Hiệp Ðịnh Paris.
Dưới đây là một đoạn trích từ trang 585 đến trang 587 của cuốn “Hồ
sơ mật dinh Ðộc Lập” mà TS Hưng viết chung với Jerrold L. Schecter (một ký giả
nổi tiếng) xuất bản tháng 11-1986:
“Tại Washington, ngày 29-5, Hưng nghe
được tin radio thông báo chỉ có khoảng từ 50 đến 70 ngàn người Việt là sẽ được
cứu thoát, những người thuộc loại “rủi ro cao độ”. Hưng quyết định tranh đấu hết
mình để cứu thêm được nhiều đồng bào, anh bèn gọi điện thoại cho Nutter, lúc ấy
đang ở văn phòng tại Viện kinh doanh Mỹ (American Enterprise Institute), để hỏi
ý ông ta xem đã tới lúc anh họp báo chưa? Nutter nói: “Giờ chót sắp tới rồi, bất
cứ lúc nào. Người ta đang chạy ra biển để được cứu vớt.” Lúc cuộc di tản khởi
sự, Nutter cho rằng đây là lúc Hưng có thể tiết lộ một số bí mật quốc gia để
tranh thủ sự ủng hộ của nhà cầm quyền và nhân dân Hoa Kỳ nhằm cứu vãn đoàn người
đang ùa ra biển. Hưng đến trụ sở của Viện Kinh doanh Mỹ, trên đường 17, và cùng
với Nutter in ra 3 lá thư của TT Nixon gửi TT Thiệu ngày trước. Rồi hai thầy trò
lủi thủi bước ra đường đi tới khách sạn Mayflower để dàn xếp thuê phòng họp báo.
Giá phòng là 250 Mỹ kim; Hưng chỉ còn đúng 200 Mỹ kim trong trương mục tiết kiệm
của gia đình. Nutter mủi lòng bèn xuất tiền riêng giúp thêm 50 Mỹ kim, đủ để
thuê một phòng họp báo.
Buổi trưa ngày 30-4, Nutter gửi một bản thông
cáo cho các phóng viên và ký giả qua hãng thông tấn xã Associated Press: “Tiến
sĩ Nguyễn tiến Hưng, cựu Tổng Trưởng Kế Hoạch và cựu Phụ tá Ðặc Biệt của Tổng
Thống Việt Nam Cộng Hòa Nguyễn văn Thiệu, sẽ tổ chức một buổi họp báo vào lúc 4
giờ chiều hôm nay về “bản chất những thỏa thuận bí mật giữa cựu tổng thống Nixon
và ông Thiệu.” Sẽ tiết lộ hai lá thư của Nixon gửi cho Thiệu.”
Các ký
giả báo chí và truyền hình ào ào đến tụ tập tại phòng “Pan American” của khách
sạn Mayflower. Mọi người ai cũng nhao nhao, nóng ruột, nói với Hưng là họ chỉ
muốn có bản sao các lá thư đó thôi. Nổi cáu, Hưng nói “Thưa quí vị, đây là chỗ
của tôi, Quí vị phải cho tôi cái cơ hội giải thích bối cảnh các lá thư đó trước
khi tôi chuyển chúng tới tay quí vị. Nếu vị nào không muốn nghe tôi giải thích
vị đó có thể ra về.” Có tiếng lao xao càu nhàu, la ó, nhưng Hưng cứ tiến hành
giải thích lý do tại sao anh lại tiết lộ hai lá thư trong đó Nixon đã hứa hẹn
yểm trợ miền Nam Việt Nam và trả đũa Bắc Việt về các vụ vi phạm Hiệp định Paris
của chúng. Hưng nhận định: “Những điều bảo đảm này đã được hoặc đưa ra minh thị
hoặc nhắc lại nhiều lần để đổi lấy chữ ký của Việt Nam Cộng Hòa trên bản Hiệp Ðịnh Paris. Ðối với
nhân dân Việt Nam, những lời bảo đảm ấy đã được hậu thuẫn bởi uy tín cũng như
tín nhiệm của chức vụ Tổng Thống Hoa Kỳ vào lúc cao điểm của quyền lực, vì nó đã
được cam kết vào lúc Nixon mạnh nhất, sau cuộc thắng cử lớn lao 1972. Nếu như
bảo đảm được đưa ra trong những điều kiện như vậy mà vẫn không thể coi là nghiêm
chỉnh, thì thử hỏi cái gì khác (mới được coi là nghiêm chỉnh?)”
Hưng
trích dẫn một vài đoạn thư của Nixon đề ngày 14-11-1972 và 5-1-1973. Rồi anh còn
trích dẫn thêm, nhưng không đưa cho báo chí, lá thư của Nixon đề ngày 17-3-1973.
Lúc này các máy truyền hình thâu lời trình bày của Hưng dài 45 phút, anh
nghẹn ngào kêu gọi đến tinh thần yêu chuộng công bằng và sòng phẳng của nhân dân
Mỹ. “Tôi tin tưởng rằng, với quyền lực lớn mạnh về mặt ngoại giao cũng như kinh
tế, nước Mỹ trong giờ phút này vẫn có thể làm một công việc nhân đạo, là cứu vớt
mạng sống chúng tôi.” Hưng giải thích, nếu những lá thư này là một cam kết đã
không được tôn trọng, thì Hoa kỳ có thể bù vào đó bằng cách giúp đỡ những người
đã, đang và sẽ chạy trốn khỏi Sài Gòn. Hoa Kỳ phải dàn xếp để ít nhất một triệu
nhân dân Việt Nam nữa có thể thoát khỏi miền Nam. “Những người đã trông cậy vào
HK và tin tưởng vào bao nhiêu hứa hẹn của đồng minh mình trong vòng 20 năm.”
Khi Hưng nói xong, các nhà báo vây lấy anh và đi theo trên hành lang ra
cửa của khách sạn. Murray Marder, của tờ The Washington Post, ngỏ lời với Hưng
là ông có “nhiều thiện cảm với dân tộc anh”, và đề nghị giúp đỡ. Hưng quay lại
nói với báo chí: “Xin quí vị giúp cho dân chúng tôi di cư sang Mỹ. Pho tượng
Nữ Thần Tự Do nhắc nhở chúng tôi rằng nước Mỹ là đất của những kẻ bị truy nã,
của di dân. Lánh nạn chính trị là truyền thống của dân tộc Mỹ, cho nên bây giờ
là lúc quí vị phải cứu chúng tôi thoát khỏi sự trả thù, khủng bố, và hành hạ của
Cộng Sản.”