VNN - Trần Đức Tường - 06-01-2006
Nạn tham nhũng đã xuất hiện dưới chế độ CSVN từ gần hai chục năm nay. Nó càng ngày càng trở nên trầm trọng, công khai. Đến đỗi người dân coi nó là một hệ tính tất nhiên, bình thường của đảng và Nhà Nước cộng sản. Phải đút lót để có con dấu, chữ ký của chính quyền là điều bình thường. Phải đưa phong bì để được chính quyền giải quyết công việc cho mình cũng là bình thường. Có hàng ngàn, hàng vạn cái bình thường như thế trong đời sống thường nhật của người dân. Nạn tham nhũng lan tràn khắp các địa phương, ở mọi thời điểm. Đâu có cán bộ đảng và Nhà Nước, đó có tham nhũng. Khi nào, lúc nào đụng vào bộ máy hành chính Nhà Nước đều gặp tham nhũng. Nạn tham nhũng không những làm xói mòn lòng tin của nhân dân ta đối với Đảng và Nhà nước" như Phan Văn Khải đã viết trong "Nghị quyết số 17/2005/NQ-CP về Phiên họp Chính phủ thường kỳ" diễn ra hồi cuối tháng 12/2005 vừa qua; nó còn làm cho giới đầu tư quốc tế nản lòng rời bỏ thị trường Việt Nam và ngăn cản việc Hà Nội xin gia nhập WTO.
Nghị quyết nêu trên đã phải ghi nhận "Phòng, chống tham nhũng đang là đòi hòi bức thiết của nhân dân ta đối với Đảng và Chính phủ". Để đối phó với hiểm họa bị người dân nổi lên phản đối và quốc tế tẩy chay, Hà Nội đã phải đưa ra đạo luật mang tên là "Luật Phòng Chống Tham Nhũng". Thực ra, từ nhiều năm nay, trước sự khiếu kiện của dân, trước sự phiền hà của quốc tế, CSVN đã tìm đủ cách để giảm bớt cường độ cũng như tính cách ngang nhiên tham nhũng của chính các cán bộ cộng sản trong guồng máy cai trị. Họ đã đưa ra "chính sách một cửa", coi như biện pháp hạn chế bớt nạn quan chức bày vẽ ra nhiều thủ tục, nhiều cơ quan quyết định để chia nhau ăn tiền hối lộ. Biện pháp này, thoạt mới nghe, tưởng là hay; nhưng cái cửa duy nhất ấy lại bị khóa bởi nhiều ổ khóa mà nhiều cán bộ chia nhau cất giữ chìa khóa. Tham nhũng vẫn lộng hành.
Không hiểu với bộ luật "Phòng Chống Tham Nhũng" với những biện pháp tuyên truyền, giải thích, thanh tra, kiểm tra, nạn tham nhũng có thể bị phòng ngừa hay ngăn chặn không? Bất quá luật chỉ là một xấp giấy in. Áp dụng luật, tôn trọng luật mới là điều quan trọng. Nói cách khác, trong tham nhũng, con người và cơ chế là chủ yếu. Nhưng con ngưòi là con người nào? Người dân ư? Đành rằng theo luật định thì đưa hối lộ là một tội trạng. Nhưng, nếu không bị bắt buộc thì đâu có người dân nào ngu đần đến nỗi mang tiền mồ hôi nước mắt đưa biếu cán bộ? Vậy con người ở đây là con người quan chức cộng sản trong guồng máy cai trị. Nói đến con người cộng sản thì có nhiều vấn đề lắm. Nào là vấn đề giai cấp vô sản, nay nắm chính quyền, có dịp vơ vét để trở thành hữu sản và làm giầu thì đây cũng là phản ứng giai cấp mà thôi. Nào là vấn đề cách mạng cướp chính quyền, cướp của cải về cho giai cấp thì vơ vét cũng là tự nhiên. Nào là chủ thuyết Mác Lênin, không cần luật, chỉ cần chuyên chính vô sản để cai trị thì có con người cộng sản nào tôn trọng luật pháp đâu? Họ ở trên luật pháp mà! Vậy nếu thật sự muốn chấm dứt tham nhũng thì luật "Phòng Chống Tham Nhũng" phải được áp dụng trước hết đối với tập đoàn cộng sản cầm quyền hiện nay. Hơn nữa, nếu cả guồng máy đều là tham nhũng thì lấy ai là người dẹp tham nhũng? Giòi trong xương giòi ra là thế đấy. Thật khó mà phòng chống tham nhũng.
Nói về cơ chế, tức là guồng máy hành chính. Dân ta từ nhiều năm nay đã mỉa mai rằng "Hành chính có nghĩa hành dân là chính". Chính bộ máy hành chính theo kiểu XHCN làm nẩy sinh ra nạn tham nhũng. Vì sao? Vì nó trước hết là phương tiện để chứng tỏ uy quyền của đảng cộng sản. Người dân phải sợ nó, phải cúi đầu tuân phục nó, phải cầu xin nó. Nó cho thì mới được, không thì thôi. Từ khi đổi mới, nó đè ra nạn tham nhũng. Thế giới nhìn rõ sự kiện này, nên từ những năm 2000, trong các điều kiện hội nhập, họ đòi hỏi phải "Cải Cách Hành Chính". Và chế độ đã phải tuân theo. Nhưng họ kéo dài thời gian cải cách ra. Theo báo cáo của Ban Chỉ đạo Cải cách hành chính của Chính phủ thì chương trình cải cách hành chính có 2 giai đoạn. Giai Đoạn 1 từ 2001 đến 2005 và giai đoạn 2 từ 2006 đến 2010. Không biết trong giai đoạn 1 đã cải cách được gì ngoài cái vụ "một cửa nhiều khóa"? Nay mới bắt đầu giai đoạn 2 với bộ luật "Luật Thực hành tiết kiệm, chống lãng phí". Nhũng nhiễu nhân dân và biển thủ công quỹ là hai vế của tệ nạn tham nhũng. Cứ tin là sau 5 năm nữa, trong báo cáo, lãnh đạo CSVN lại ca điệp khúc "đạt thắng lợi cơ bản, to lớn; nhưng còn nhiều tồn tại..." thì nạn tham nhũng sẽ còn hoành hành trên đất nước ta, ít nhất đến năm 2010.