In bài này
Ngày 30-11-2005 vừa qua, Ban Nội chính Trung ương
đã chính thức công bố kết quả điều tra tham nhũng ở VN. Cuộc điều tra
đã được tiến hành tại 7 địa phương: Sơn La, Hà Nội, Hải Dương, Nghệ An,
Thừa Thiên-Huế, TPHCM, Đồng Tháp và 3 bộ: Công nghiệp, Xây dựng, Giao
thông Vận tải.
Đây là lần đầu tiên một cuộc điều tra khảo sát về tham nhũng được tiến
hành nhằm mục đích góp phần nhận diện thực trạng tham nhũng ở VN về
loại hình, biểu hiện, mức độ, cũng là lần đầu tiên tham nhũng được định
lượng cụ thể thay vì định tính chung chung. Những viên chức điều tra có
đạt được mục đích chăng?
Chúng tôi xin gửi đến bạn đọc những bản tin do các báo trong nước dựa
trên tài liệu báo chí phân phát tại công bố kết quả điều tra. Những
khác biệt chỉ là tiểu tiết, do kĩ xảo viết tin của mỗi toà báo.
Cảm tưởng chung của chúng tôi: hãy còn thiếu nhiều lắm những thông tin
mang “tính bản chất” về cả ba điểm sau đây: (1) những cái gọi là “thủ
đoạn” tham nhũng; (2) những cá nhân và đơn vị tham nhũng, nhất là những
nhân vật tham nhũng ngoại hạng –mà nói theo ngôn ngữ thời đại thì phải
gọi là “siêu sao" trong "nghề" tham nhũng; (3) nguyên nhân đầu tiên và
cuối cùng của tệ tham nhũng.
Với kết quả như thế, có thể nói rằng Bản kết quả điều tra tham nhũng đã
làm được thành tích tuyệt vời là xoa dịu tình thế trước công luận,
nhưng cùng lúc đã bao che thật kĩ lưỡng những điều cần điều tra nhất về
quốc nạn tham nhũng.
10 cơ quan tham nhũng phổ biến nhất
Theo Lao Động, Thứ Tư, 30/11/2005
Lần đầu tiên, Ban Nội chính Trung ương Đảng công bố danh sách liệt kê
10 cơ quan tham nhũng phổ biến nhất Việt Nam. Trong đó ba cơ quan dẫn
đầu là: Địa chính nhà đất, Hải quan/quản lý xuất nhập khẩu và Cảnh sát
giao thông. Các hành vi tham nhũng cũng được "chỉ mặt đặt tên".
Cuộc điều tra này được Ban nội chính Trung ương và Cơ quan Phát triển
quốc tế Thụy Điển thực hiện từ tháng 3/2005 ở 7 tỉnh, thành phố là: Sơn
La, Hà Nội, Hải Dương, Nghệ An, Thừa Thiên - Huế, TP Hồ Chí Minh, Đồng
Tháp và 3 bộ: Công nghiệp, Xây dựng và Giao thông - Vận tải.
"Top 10" cơ quan tham nhũng được “bầu chọn” dựa trên đánh giá của các
nhóm xã hội về mức độ tham nhũng ở 21 đơn vị công quyền và dịch vụ
công. Theo báo cáo đánh giá, có tất cả 4 nhóm hành vi tham nhũng.
Nhóm thứ nhất là nhóm trực tiếp nhận hối lộ và sử dụng phương
tiện của cơ quan phục vụ nhu cầu cá nhân, gia đình. Đây được coi là
hành vi tham nhũng phổ biến nhất hiện nay.
Nhóm hành vi thứ hai là mang lại lợi ích cho người thứ hai, tất
nhiên là không chính đáng để nhận được lợi ích trong tương lai. Nhóm
này khá phổ biến, có 20-30% số cán bộ công chức (CBCC) được hỏi cho
biết đã gặp hành vi này trong năm qua.
Nhóm hành vi thứ ba được ngụy trang bằng các hoạt động rất hợp
pháp như hợp đồng mua bán sòng phẳng, nhưng đã được nâng hoặc hạ giá để
trích phần trăm hưởng lợi bất hợp pháp. 15-20% số CBCC được hỏi cho
biết đã chứng kiến các hành vi này trong năm.
Nhóm cuối cùng, tuy tần suất xuất hiện không nhiều, từ 10-15% số
CBCC được hỏi đã chứng kiến trong năm, nhưng đây là hành vi trắng trợn,
liều lĩnh: Giả mạo giấy tờ, ra chính sách một cách có chủ định tư lợi.
Nhìn chung, số CBCC được hỏi cho biết hành vi tham nhũng phổ biến nhất
là "sử dụng phương tiện của cơ quan để phục vụ nhu cầu riêng".
Có đến 40% số CBCC được hỏi cho biết đã chứng kiến hành vi "người có
chức vụ, quyền hạn cố tình gây khó khăn khi giải quyết công việc để
buộc người cần giải quyết phải chi tiền hoặc biếu quà".
Theo báo cáo, tham nhũng hiện nay vừa tinh vi, vừa trắng trợn. Người
tham nhũng thường có chức vụ quyền hạn, trình độ cao, am hiểu pháp luật
nên hành vi tham nhũng của họ thường được che chắn rất kín đáo, khó bị
phát hiện.
Họ có nhiều cách để tham nhũng. Chẳng hạn, gọi điện, viết thư tay can
thiệp nhằm mưu lợi cho người thân quen khá phổ biến. Có khoảng 30% số
người được hỏi đã chứng kiến hành vi này. Nhưng hành vi tinh vi nhất
chính là các thoả thuận ngầm dưới các hợp đồng hợp pháp. Đó là các hoá
đơn, chứng từ, hợp đồng thật 100%, nhưng đằng sau là các thoả thuận
ngầm mà cơ quan bảo vệ pháp luật rất khó kiểm tra và phát hiện. Trong
đó, hình thức tăng thoả thuận hợp đồng để nhận tiền trích phần trăm từ
bên B, được 35,7% số CBCC Bộ GTVT, 30,7% số CBCC tỉnh Sơn La chứng
kiến. Nếu tính chung ở 7 tỉnh và 3 bộ thì tỉ lệ này là 20,9%.
Về mức độ tham nhũng, ngày nay ai cũng biết có tảng băng tham nhũng,
nhưng không ai nhìn thấy tảng băng đó to lớn như thế nào. Chính vì vậy
trong những năm qua, tỉnh nào, bộ nào cũng có đơn thư tố cáo tham
nhũng. Tuy nhiên, số người bị tố cáo tham nhũng ít hơn rất nhiều so với
số hành vi tham nhũng mà CBCC đã chứng kiến. Tính chung, có tới 56,5%
số CBCC đánh giá cấp trên trực tiếp của mình có tham nhũng, chỉ khác
nhau ở mức độ mà thôi. Trong đó, chỉ có 21,6% tin tưởng cấp trên của họ
không tham nhũng.
1/3 cán bộ nhà nước muốn nhận hối lộ ?
VietNamNet - 30/11/2005
Trước câu hỏi điều tra về tham nhũng: "Nếu có người đưa hối lộ thì ông
bà xử lý ra sao?". 32,6% cán bộ công chức trả lời họ sẽ nhận và có thể
nhận hối lộ nếu có người đưa!
Ban Nội chính Trung ương đã tiến hành cuộc điều tra về tham nhũng ở 7
tỉnh, thành phố: Sơn La, Hà Nội, Hải Dương, Nghệ An, Thừa Thiên – Huế,
TP.HCM, Đồng Tháp và 3 bộ Công nghiệp, Xây dựng, Giao thông vận tải.
Kết quả điều tra vừa được Ban Nội chính Trung ương công bố hôm 30/11.
1001 kiểu tham nhũng
Kết quả điều tra cho thấy: "Có trên 40% công chức ở 3 Bộ được hỏi cho
biết họ đã chứng kiến người có chức vụ, quyền hạn cố tình gây khó khăn
khi giải quyết công việc dể buộc người cần giải quyết phải chi tiền
hoặc quà biếu".
Ở địa phương, cũng có 34,2% cán bộ công chức đã gặp hành vi này, đạt tỷ
lệ cao nhất. Tiếp đến phổ biến hành vi sử dụng phương tiện của cơ quan
phục vụ cho gia đình (33,5% người được hỏi chứng kiến), bố trí, đề bạt,
tuyển dụng người không đủ tiêu chuẩn đề vụ lợi (26,5%); gọi điện, viết
thư tay can thiệp nhằm mưu lợi cho người thân quen (24,6%)…
Về thủ đoạn tham nhũng, 56% cán bộ quản lý doanh nghiệp được hỏi cho
biết, kẻ tham nhũng chủ yếu sử dụng phương thức kéo dài thời gian - một
trong những yếu tố quan trọng trong nền kinh tế thị trường. Tiếp đến:
không có hướng dẫn cụ thể, cố tình soi xét, bắt lỗi (44,7%); bám vào
các quy định không rõ ràng, bắt bí DN (tỷ lệ 38,8%)… Đối với người dân,
số người ‘không nhớ, không biết’ về thủ đoạn ‘bòn rút’ chiếm tới 49,2%.
Người gợi ý nộp thêm tiền ngoài quy định nhiều nhất là trợ lý, thư ký
(ý kiến đồng tình chiếm 42,5%), sau đó đến người nhà như vợ, con…
(41,3%). Không ‘chịu thua kém’ mấy là người đứng đầu cơ quan (40,5%)…
Nếu không tham nhũng sẽ bị loại ?
Ngay công chức cũng có tới 38% hoàn toàn đồng ý rằng "do bè cánh, nếu
ai không tham nhũng sẽ bị loại ra". Nếu đồng ý một phần thì tỷ lệ này
lên đến 69,1%. Có tới 21,8% cán bộ công chức cho rằng trong năm qua đã
chứng kiến hiện tượng cấp trên bao che, bảo lãnh cho người vi phạm.
Tương tự, 24,6% chứng kiến các quan chức gọi điện, viết thư tay can
thiệp vào các vụ việc nhằm giảm nhẹ hoặc gỡ tội cho kẻ vi phạm.
"Tham nhũng hiện nay rất tinh vi! Người tham nhũng thường có chức vụ,
quyền hạn, trình độ cao, am hiểu pháp luật nên hành vi của họ được che
chắn kín đáo và rất khó phát hiện. Gọi điện, thư tay nếu dẫn đến hành
vi tham nhũng bị phát hiện thì tác giả của những cú điện thoại, thư tay
vô can vì về mặt hình thức, gọi điện, thư tay không phải là văn bản
pháp lý. Về nội dung. đương nhiên họ đủ trình độ để viết làm sao cho
đạt được mục đích nhưng tránh né được pháp luật". Báo cáo kết quả điều
tra chỉ rõ.
Tính chất trắng trợn của hành vi tham nhũng còn thể hiện ở chỗ: Người
nhận hối lộ không cần che giấu. Họ nhận cả của người thân quen để giải
quyết công việc nào đó, tức là không sợ tố cáo, không cần che dấu địa
chỉ, danh tính của mình. Mối quan hệ giữa người đưa và nhận hối lộ,
theo điều tra, 37,25% người trả lời rằng họ biết nhưng không phải người
quen, hơn 13% cho biết là người quen với anh em, bạn bè hoặc người quen
lâu năm.
Những lĩnh vực thuộc hàng "top ten" tham nhũng
Đánh giá của các nhóm xã hội cho thấy: 10 cơ quan bị ‘bầu chọn’ là tham
nhũng phổ biến nhất xếp theo thứ tự: nhà đất, hải quan, công an giao
thông, cán bộ tài chính, thuế, cơ quan quản lý hoặc các đơn vị trong
ngành xây dựng, cơ quan cấp phép xây dựng, y tế, cơ quan kế hoạch đầu
tư, cơ quan quản lý hoặc đơn vị trong ngành giao thông, công an kinh tế.
Nếu có người đưa hối lộ thì ông bà xử lý ra sao? Hỏi điều này, chỉ có
hơn một nửa một cán bộ, công chức trả lời không nhận (từ chối khéo là
42%, từ chối và tố cáo 11%). Vẫn còn một nửa, 47% số cán bộ công chức
nhận hoặc lưỡng lự, tức là chưa kiên quyết, dứt khoát, nói "không" với
tệ hối lộ! Trong đó, 6,4% nhận hối lộ ngay, vì xem đó là chuyện bình
thường. 26,2% xử sự theo kiểu tuỳ từng trường hợp có thể nhận hoặc
không; tức là 32,6% cán bộ công chức cho biết họ nhận và có thể nhận
hối lộ nếu có người đưa.
Tham nhũng do tham, không do nghèo !
Kết quả điều tra cũng đã phản bác quan điểm tham nhũng do lương thấp.
Tuyệt đại bộ phận những người tham nhũng là do lòng tham chứ không phải
do thu nhập thấp hoặc nghèo đói. Theo đánh giá của cán bộ doanh nghiệp,
chỉ có 0,93%, còn theo người dân chỉ có 1,2% người nhận tiền, quà của
họ là nghèo. Điều này có nghĩa, đa số người tham nhũng có cuộc sống từ
trung bình trở lên, thậm chí phần lớn là khá giả, giàu có.
Còn theo hiểu biết thực tế và đánh giá của nhân dân, 68,4% những người
tham nhũng là để giàu và giàu hơn nữa, 30% là để nâng cao mức sống lên
thành khá giả, chỉ có 1,6% là để thoát nghèo.
30% cán bộ không 'từ chối' tham nhũng
VnExpress.net - Thứ tư, 30/11/2005
Đó là kết quả khảo sát điều tra về tham nhũng tại 3 bộ và 7 tỉnh, thành
vừa được Ban Nội chính Trung ương thông báo sáng nay. Lần đầu tiên, 10
cơ quan bị bầu chọn là tham nhũng phổ biến nhất đã được nêu đích danh.
Khoảng 1/3 cán bộ, công chức trong số người được hỏi thừa nhận, có thể
nhận hối lộ.
Trao đổi báo chí trong giờ nghỉ, Phó trưởng ban Nội chính Trung ương
Nguyễn Văn Quyền khẳng định, tính chính xác của cuộc khảo sát tại Bộ
Giao thông Vận tải, Bộ Xây dựng, Bộ Công nghiệp và 7 địa phương gồm Hà
Nội, TP HCM, Sơn La, Hải Dương, Nghệ An, Đồng Tháp, Thừa Thiên - Huế.
Cá nhân ông, không quá bất ngờ với những con số tham nhũng "giật mình"
trong bản báo cáo.
Thủ đoạn tham nhũng phổ biến: gọi điện, viết thư tay
Theo kết quả điều tra của Ban Nội chính Trung ương, khi có người đưa
tiền, quà thì hơn 11% cán bộ cho biết "tuỳ từng trường hợp nhận hoặc
chối". Đáng chú ý, có 6,5% cán bộ sẵn sàng nhận hối lộ "vì là thường
tình". Hơn 14% cán bộ "lấp lửng" với những đề nghị hội lộ.
Đáng lo ngại là hành vi tham nhũng có tính chất công khai, người nhận
không cần che giấu danh tính, địa chỉ. Thậm chí, 70% người nhận tiền,
quà là của người quen ở mức độ khác nhau. Trong đó, tỷ lệ quen lâu năm
giữa người đưa và nhận hối lộ là 10%.
"Gọi điện, viết thư tay can thiệp nhằm mưu lợi cho người thân quen" là
hành vi phổ biến nhất. Gần 1/4 trong số công chức được hỏi, cho biết đã
chứng kiến hành vi này. Một trong những lý do các quan chức thích sử
dụng thủ đoạn trên là nếu hành vi tham nhũng bị phát hiện thì tác giả
những cú điện thoại, bức thư trên vô can. Về mặt hình thức, gọi điện,
viết thư tay không phải là văn bản pháp lý. Về mặt nội dung, chủ nhân
của các lá thư tay đủ trình độ để viết sao cho đạt được mục đích nhưng
tránh né được pháp luật.
'Ai không tham nhũng sẽ bị loại ra ngoài'
Trên 40% số công chức được hỏi cho biết họ đã chứng kiến hành vi “Người
có chức vụ, quyền hạn cố tình gây khó khăn khi giải quyết công việc để
buộc người cần giải quyết phải chi tiền hoặc quà biếu”. 57% người dân
cho biết phải mất tiền "bôi trơn" khi vi phạm luật giao thông. Nếu
vướng tới kiện tụng, cứ 2 người thì có 1 người phải mất tiền.
Đánh giá về tính liên kết của tham nhũng, gần một nửa số công chức được
hỏi đồng ý với quan điểm rằng: "Do bè cánh, nếu ai không tham nhũng sẽ
bị loại ra".
Theo kết quả khảo sát được công bố sáng nay, cơ quan địa chính; hải
quan; cảnh sát giao thông được nhắc đến đầu tiên trong danh sách "bầu
chọn" các cơ quan tham nhũng phổ biến nhất. Trong bảng top ten này còn
có: Cơ quan tài chính, thuế; Cơ quan quản lý/các đơn vị trong ngành xây
dựng; Cơ quan cấp phép xây dựng; y tế; cơ quan kế hoạch và đầu tư; cơ
quan quản lý/các đơn vị trong ngành giao thông; công an kinh tế.
Các nhà khảo sát đã đặt câu hỏi về tình trạng tham nhũng ở mức “rất phổ
biến hoặc tương đối phổ biến” đối với cơ quan báo đài và địa chính -
nhà đất. Tại Hà Nội, 8,6% công chức chọn báo đài (tỷ lệ đánh giá thấp
nhất) nhưng có tơi 66,5% công chức chọn Địa chính - nhà đất (có tỷ lệ
đánh giá cao nhất).
"Ai cũng biết có tảng băng tham nhũng nhưng không ai nhìn thấy được
tảng băng to lớn như thế nào, vì nó còn ẩn quá lớn. Ở tỉnh nào, cũng có
một tỷ lệ đáng kể công chức đã từng chứng kiến hành vi tham nhũng. Tỉnh
nào, bộ nào cũng có đơn thư tố cáo tham nhũng. Tuy nhiên, số người bị
tố cáo tham nhũng ít hơn rất nhiều so với hành vi tham nhũng mà công
chức đã chứng kiến", báo cáo của Ban Nội chính nêu rõ.
Lĩnh vực địa chính nhà đất đứng đầu về tham nhũng
VnExpress.net, 29/11/2005
Trong 10 lĩnh vực, cơ quan được đánh giá là có tham nhũng nhiều nhất
thì đứng đầu là địa chính - nhà đất, kế đó là hải quan, cảnh sát giao
thông. Đây là kết quả điều tra, khảo sát về tình hình tham nhũng do Ban
Nội chính trung ương tổ chức sáng nay tại HN.
Việc khảo sát được tiến hành tại Bộ Giao thông Vận tải, Bộ Xây dựng, Bộ
Công nghiệp và 7 địa phương gồm Hà Nội, TP HCM, Sơn La, Hải Dương, Nghệ
An, Đồng Tháp, Thừa Thiên - Huế.
Hầu hết người tham gia cuộc khảo sát nhận định “phần lớn tham nhũng do
lòng tham chứ không phải do đói nghèo”. Bởi theo họ, tham nhũng thường
xảy ra với những người có chức, có quyền. Hành vi này xảy ra do người
có chức vụ, quyền hạn cố tình gây khó khăn khi giải quyết việc công để
buộc người cần giải quyết chi tiền hoặc quà biếu. Hơn 30% số người được
hỏi ở TP HCM nhất trí với quan điểm này. Tỷ lệ này tại một tỉnh miền
núi phía Bắc là hơn 16%.
Cán bộ, nhân viên tại 3 bộ và 7 cơ quan tiến hành lấy ý kiến đều cho
biết, năm 2004 tại nơi họ công tác có xảy ra hành vi tham nhũng.
Kết quả điều tra còn cho thấy nổi lên hiện tượng "tiêu cực" trong tuyển
chọn cán bộ. Người có quyền hạn, chức vụ vì vụ lợi cá nhân đã đề bạt,
tuyển dụng những người không đủ tiêu chuẩn. Còn cán bộ có năng lực,
không biết "luồn cúi" sẽ bị thiệt thòi. Một dạng tham nhũng khác phổ
biến là nhận tiền hoặc quà để giải quyết công việc có lợi cho người đưa
tiền hoặc quà biếu. 28-41,9% người được hỏi đã cho biết điều này.
Ngày mai, Ban Nội chính Trung ương sẽ công bố kết quả điều tra khảo sát
cụ thể về tình hình tham nhũng và công tác chống tham nhũng tại Việt
Nam.
Cán bộ địa chính kiêm 'cò' cấp sổ đỏ
Theo Tiền Phong, Thứ tư, 26/10/2005
Nhiều cán bộ, công chức của Phòng Nông nghiệp - Địa chính thị xã trở
thành “cò” sổ đỏ. Có sổ được cấp “nhanh kỷ lục” trong 8 giờ.
Bà Lê Thị Tuyết Đào (thị xã Đồng Xoài, tỉnh Bình Phước) do làm ăn thua
lỗ, đã nợ 13 người ở thị xã Đồng Xoài với số tiền hơn 2,2 tỷ đồng và bị
kiện ra Tòa dân sự.
Khi tòa án đang tiến hành kê biên tài sản thì bà Phạm Thị Phương cùng 3
chủ nợ khác ập tới, yêu cầu trả 1 tỷ đồng. Bà Đào không có tiền, xin
khất nợ thì họ yêu cầu làm giấy tờ sang gấp căn nhà đang ở với giá 1,1
tỷ đồng. Bà Đào không đồng ý và việc “xiết nợ” không thành.
Cứ tưởng mọi việc như vậy tạm êm, song ngày 6/10/2004 bà Đào bị công an
phường Tân Phú mời lên làm việc. Phía bà Phương yêu cầu bà Đào phải ký
hợp đồng mua bán nhà do bà Phương soạn sẵn. Giá lúc này bị “ém” từ 1,1
tỷ đồng xuống còn… 220 triệu đồng.
Tới 8/10/2004, TAND Thị xã Đồng Xoài mời bà Đào lên hòa giải với các
chủ nợ, thì bà Phương đưa ra quyết định số 3768/QĐ-UB, do ông Phan Văn
Phúc (Chủ tịch UBND thị xã Đồng Xoài ký ngày 7/10/2004) xác định chủ
quyền căn nhà của bà Đào đã thuộc về bà Phương.
“Thật kinh ngạc vì chỉ đúng 8 giờ hành chính, họ đã phù phép để có “sổ hồng” căn nhà của tôi”, bà Đào nói.
Còn ông Phan Văn Phúc giải thích lý do: “UBND thị xã tiến hành cải cách
thủ tục hành chính, giảm bớt những thủ tục rườm rà, tránh phiền hà cho
dân. Vì thế, việc cấp sổ đỏ, sổ hồng trở nên nhanh chóng".
Tuy nhiên, vụ việc không hoàn toàn như vậy. Theo Thanh tra tỉnh Bình
Phước, từ năm 2002 đến 2004 có 13 cán bộ Phòng Nông nghiệp - Địa chính
thị xã và “cò” đã nhận hơn 2.800 “sổ đỏ” của dân (chiếm 22,73% tổng số
giấy đã cấp).
70 người khai nhận đã đưa tiền cho cán bộ và “cò” khi làm sổ đỏ. Điều
này lý giải vì sao việc cấp sổ đỏ cho bà Phương lại chỉ trong vòng có 8
tiếng đồng hồ. Đoàn thanh tra còn phát hiện phần lớn cán bộ, công chức
của Phòng Nông nghiệp - Địa chính thị xã đều trở thành “cò” sổ đỏ. Ông
Trần Bá Long (Phó phòng) đã “bao” 127 sổ đỏ. Ba trường hợp khai đã phải
đưa cho Long 3,4 triệu đồng.
Vũ Đình Sử (cán bộ nghiệp vụ của phòng) cũng nhận của 5 trường hợp gần
33 triệu đồng. Ngọ Văn Lâm (cán bộ nghiệp vụ) cầm của 26 người với số
tiền 21,9 triệu đồng. Hai đồng nghiệp Ninh Văn An, Trần Văn Kiên “ôm”
hàng chục sổ đỏ của dân để nhận tiền “trà nước” từ vài trăm ngàn đến 6
triệu đồng.
Không chịu thua cánh “nghiệp vụ”, Nguyễn Công Sơn (lái xe của phòng)
cũng tranh thủ làm “cò” cho 116 trường hợp. Qua xác minh có 3 người
khai nhận đã phải đưa 3,6 triệu đồng cho Sơn. Đặng Tứ Hải là cán bộ văn
thư, kiêm bảo vệ cũng “làm” được 180 sổ đỏ…
Cán bộ phòng làm “cò” luôn sẵn sàng thực hiện “dịch vụ” cấp giấy chỉ
vài giờ đồng hồ. Thanh tra còn phát hiện hàng chục hồ sơ khác của dân
không qua “cò” bị “ngâm” 2-24 tháng, thậm chí có người nộp hồ sơ làm sổ
đỏ 48 tháng mới được cấp, trong khi thời hiệu giải quyết chỉ 28-47 ngày.
Thanh tra Bình Phước đang đề nghị xem xét kỷ luật các cán bộ vi phạm và
làm rõ cán bộ nhận bao nhiêu tiền qua “dịch vụ cò tập thể”.
In bài này