Nguoi Viet - Sunday, December 04, 2005

HÀ NỘI 4-12 (TH) - “Có một điều chắc chắn rằng nơi nào mà quyền lực tập tung vào tay một số ít người, thiếu sự công khai minh bạch thì nơi đó nuôi dưỡng mầm mống tham nhũng.”

Tiến sĩ Vinay Bhargava, người Ấn Ðộ, chuyên viên phát triển của Ngân Hàng Thế Giới (WB) phát biểu như vậy trong cuộc phỏng vấn đăng tải trên tờ Tuổi Trẻ Chủ Nhật 3-12-2005.

Ông Bhargava chỉ nóichung chungtham nhũng có cơ hội hoành hành tại một nước thường vì quyền lực tập trung vào tay một số ngườichứ không nóithẳng racác quốc gia dưới chế độ độc tài, đảng trị hay quân phiệt như Việt Nam, Trung Cộng, Miến Ðiện.

Ông tới Việt Nam để công bố bản dịch tiếng Việt của cuốn sách do ông là tác giả có tựa đề “Ðương đầu với tham nhũng ở Châu Á - Những bài học thực tế và khuôn khổ hoạt động”. Ấn bản tiếng Việt của quyển sách này do WB tài trợ.

Cuốn sách không đề cập trực tiếp tới tham nhũng tại Việt Nam và chỉ chú trọng tới tham nhũng ở Thái Lan, Indonesia, Hàn Quốc và Phi Luật Tân dù Trung Cộng và Việt Nam có tình trạng tham nhũng rất nặng đứng gần “đội sổ” của bảng xếp hạng Minh Bạch Quốc Tế (Transparancy International). Lý do được nêu ra, theo sự tường thuật của tờ TTCN, cuốn sách trình bày về nạn tham nhũng như một nhân tố góp phần gây nên cuộc khủng hoảng tài chính tại khu vực Ðông Nam Á năm 1997-1998 mà cả Trung Quốc lẫn Việt Nam không bị ảnh hưởng nhiều so với các nước kia.

Dù sao, ông Bhargava nóirấtđúnglý do tại sao các cuộc chống tham nhũng tại Việt Nam chỉ có hình thức và chỉ có một số rất ít kẻ tham nhũng bị làm vật tế thần: “Các biện pháp chống tham nhũng do một cơ quan hành pháp điều hành và chủ trì nói chung là ít phát huy tác dụng do có sự lũng đoạn nhà nước. Nói rõ hơn đó là sự thao túng của các thế lực kinh tế đối với giới truyền thông hoặc hệ thống điều tra, công tố, xét xử.”

Mới đây, ngày Thứ Hai 28-11-2005, Quốc Hội CSVN thông qua Luật Phòng Chống Tham Nhũng trong đó có điều 73 quy định về “Ban chỉ đạo phòng chống tham nhũng” lại “do thủ tướng chính phủ đứng đầu”.

Một bài phân tích và bình luận phổ biến trên một số diễn đàn tiếng Việt Internet đả kích rằng làm như vậy cũng giống như “giao nhiệm vụ bắt cướp cho kẻ cướp.”

Tiến sĩ Bhargava chỉ ra cho thấy muốn chống được tham nhũng thì phải “dựa trên hai trụ cột chính: Sự độc lập, vững mạnh của các khuôn khổ pháp luật như hệ thống tòa án, công tố và chất lượng của thông tin. Sự tiếp cận với thông tin càng rộng rãi cho phép giới báo chí, các NGO, các tổ chức dân sự làm tốt nhiệm vụ giám sát của mình.”

Nhưng nhữngđòi hỏi màông Bhargava liệt kê ra lại không có tại Việt Nam. Hệ thống tòa án nằm trong sự kiểm soát của đảng CSVN. Các bản án, nhất là những bản án quan trọng có tính cách chính trị, thường được quyết định trước.

Trong cuộc điều tra khảo cứu về tình hình tham nhũng tại Việt Nam do chính phủ Thụy Ðiển tài trợ được công bố chút ít ngày 30-11-2005 cho thấy 50% các vụ việc liên quan đến viện kiểm sát (công tố viện) và tòa án đều phải “mất tiền để được việc”, theo sự tường thuật của tờ Tuổi Trẻ.

In bài này