(VNN - LÊN MẠNG Thứ sáu 2, Tháng Mười Hai 2005)
Hà Nội - VNN) Theo như một cuộc điều tra vừa được thực hiện cho thấy tệ nạn tham nhũng tại Việt Nam vẫn còn là một vấn đề lớn nhất khó mà bài trừ được.
Theo tin của Reuters cho hay, kết quả cuộc điều tra do ban nội chính trung ương đảng CSVN thực hiện được công bố hôm qua Thứ Năm 01/12/05, cũng liệt kê "top ten" các ban ngành tham nhũng nhất, và các cơ quan đăng ký nhà đất được xếp đứng đầu bảng.
Theo kết quả khảo sát, cơ quan địa chính; hải quan; cảnh sát giao thông được nhắc đến đầu tiên trong danh sách "bầu chọn" các cơ quan tham nhũng phổ biến nhất. Trong bảng top ten này còn có: Cơ quan tài chính, thuế; Cơ quan quản lý/các đơn vị trong ngành xây dựng; Cơ quan cấp phép xây dựng; y tế; cơ quan kế hoạch và đầu tư; cơ quan quản lý/các đơn vị trong ngành giao thông; công an kinh tế.
Các nhà khảo sát đã đặt câu hỏi về tình trạng tham nhũng ở mức "rất phổ biến hoặc tương đối phổ biến" đối với cơ quan báo đài và địa chính - nhà đất. Tại Hà Nội, 8,6% công chức chọn báo đài (tỷ lệ đánh giá thấp nhất) nhưng có tới 66,5% công chức chọn Địa chính - nhà đất (có tỷ lệ đánh giá cao nhất).
Hãng AP ghi nhận, hơn 5.400 người, trong đó có các viên chức nhà nước, các nhà quản trị kinh doanh, và thường dân trên cả nước đã tham gia trả lời trong một cuộc điều tra kéo dài suốt năm của ban Nội chính trung ương đảng và được sứ quán Thụy Điển bảo trợ.
Cuộc điều tra công nhân viên chức ở 7 tỉnh thành, kể cả Hà Nội, thành Hồ và 3 bộ cho thấy 32,6% cán bộ công chức trả lời câu hỏi "Nếu có người đưa hối lộ, ông bà xử lý ra sao?" thì họ đều trả lời rằng "sẽ nhận và có thể nhận hối lộ, nếu có người đưa." Hiện nay có rất nhiều hình thức tham nhũng ở Việt Nam, từ việc các công ty xây dựng nhận tiền "lại quả" trong những dự án nhà nước cho đến việc phụ huynh học sinh đút lót để con em được nhận vào các trường tốt.
Theo kết quả điều tra của Ban Nội chính Trung ương CSVN, khi có người đưa tiền, quà thì hơn 11% cán bộ cho biết "tuỳ từng trường hợp nhận hoặc chối". Đáng chú ý, có 6,5% cán bộ sẵn sàng nhận hối lộ "vì là thường tình". Hơn 14% cán bộ "lấp lửng" với những đề nghị hội lộ.
Đáng lo ngại là hành vi tham nhũng có tính chất công khai, người nhận không cần che giấu danh tính, địa chỉ. Thậm chí, 70% người nhận tiền, quà là của người quen ở mức độ khác nhau. Trong đó, tỷ lệ quen lâu năm giữa người đưa và nhận hối lộ là 10%.
"Gọi điện, viết thư tay can thiệp nhằm mưu lợi cho người thân quen" là hành vi phổ biến nhất. Gần 1/4 trong số công chức được hỏi, cho biết đã chứng kiến hành vi này. Một trong những lý do các quan chức thích sử dụng thủ đoạn trên là nếu hành vi tham nhũng bị phát hiện thì tác giả những cú điện thoại, bức thư trên vô can. Về mặt hình thức, gọi điện, viết thư tay không phải là văn bản pháp lý. Về mặt nội dung, chủ nhân của các lá thư tay đủ trình độ để viết sao cho đạt được mục đích nhưng tránh né được pháp luật. Trên 40% số công chức được hỏi cho biết họ đã chứng kiến hành vi "Người có chức vụ, quyền hạn cố tình gây khó khăn khi giải quyết công việc để buộc người cần giải quyết phải chi tiền hoặc quà biếu". 57% người dân cho biết phải mất tiền "bôi trơn" khi vi phạm luật giao thông. Nếu vướng tới kiện tụng, cứ 2 người thì có 1 người phải mất tiền.
Đánh giá về tính liên kết của tham nhũng, gần một nửa số công chức được hỏi đồng ý với quan điểm rằng: "Do bè cánh, nếu ai không tham nhũng sẽ bị loại ra".
Đảng CSVN đã từng rêu rao coi chống tham nhũng là một trong các ưu tiên hàng đầu, nhưng cũng chỉ có một số nhỏ các giới chức cao cấp bị kỷ luật trong những năm gần đây.
Vào đầu tuần này, quốc hội CSVN đã phê chuẩn một bộ luật chống tham nhũng buộc các viên chức nhà nước và thân nhân của họ phải kê khai tài sản, và các cơ quan chính phủ phải minh bạch hơn. Bộ luật này cũng thành lập một ủy ban chống tham nhũng nhưng lại do thủ tướng, một người cũng không ít tai tiếng, đứng đầu để phối hợp cuộc chiến chống tham nhũng.