HÀ NỘI 16-01 (TH).- Trưởng đoàn đàm phán của Việt Nam thông báo là đã có tiến bộ tích cực trong ngày đầu tiên đàm phán song phương với đoàn đàm phán của Hoa Kỳ với hy vọng kết thúc để gia nhập Tổ Chức Thương Mại Thế Giới (WTO) vào cuối năm nay.

Hai phái đoàn đàm phán Việt Nam và Hoa Kỳ bắt đầu cuộc thương thuyết từ ngày Thứ Hai 16 Tháng Giêng 2006, kỳ họp thứ 10, dự trù kéo dài đến ngày Thứ Tư 18 Tháng Giêng 2006.

“Các cuộc đàm phán ngày hôm nay rất tích cực. Cả hai bên đều có tính cách xây dựng.” Lương Văn Tự, thứ trưởng Bộ Thương Mại Cộng Sản Việt Nam, trưởng đoàn đàm phán của Hà Nội, nói như vậy qua một cuộc phỏng vấn điện thoại nhân giờ nghỉ trưa.

Ông Tự cho hay ông không thể tiên đoán là liệu cuộc đàm phán này sẽ có kết thúc được với Mỹ hay không để Việt Nam gia nhập Tổ Chức Thương Mại Thế Giới.

Khi Phan Văn Khải, thủ tướng Cộng Sản Việt Nam, đến Mỹ thăm viếng hồi giữa năm ngoái với hy vọng ký bản thỏa hiệp này ở Hoa Thịnh Ðốn, phái đoàn thương thuyết WTO của Hà Nội đã phải về nước hai ngày trước thủ tướng của họ đến đây vì đàm phán thất bại. Ông Khải chỉ được nghe lời hứa hẹn ủng hộ của Tổng Thống Bush ở Tòa Bạch Ốc.

Lương Văn Tự chỉ xác nhận cuộc họp ngày Thứ Hai đã thỏa thuận được một số điểm “dễ dàng” và bây giờ sang các vấn đề gai góc trong lãnh vực dịch vụ.

“Chúng tôi thảo luận tất cả các vấn đề quan tâm chính của cả hai bên trong lãnh vực dịch vụ như bảo hiểm, ngân hàng, viễn thông và hàng hóa.” Ông Tự cho hay.

Một cách tổng quát, Hoa Kỳ muốn Việt Nam mở rộng thị trường dịch vụ cho ngoại quốc cạnh tranh, những khu vực này là sức mạnh của Hoa Kỳ và của các công ty đa quốc gia. Vấn đề bảo vệ tác quyền tri thức cũng là một trong những điều Mỹ đặt nặng trước khi để Việt Nam gia nhập Tổ Chức Thương Mại Thế Giới. Ðến hơn 92% các chương trình điện toán, phim ảnh của Hoa Kỳ bán công khai trên thị trường Việt Nam là các sản phẩm sao chép lậu.

Các cuộc đàm phán từ trước tới nay được nhiều giới quan sát cho rằng Hà Nội sợ kỹ nghệ dịch vụ kém cỏi sơ khai ở trong nước, quen với cung cách kinh doanh độc quyền và bảo hộ, không cạnh tranh nổi trước một lực lượng quốc tế hùng hậu và quá giàu mạnh đủ mọi mặt.

Vì không đạt được thỏa thuận qua 9 vòng đàm phán trước, Hà Nội có lần đả kích Mỹ là “khó chơi” trong khi một số viên chức Mỹ nói rằng Cộng Sản Việt Nam không thi hành rất nhiều điều đã ký kết trong bản hiệp ước thương mại song phương.

Muốn vào được Tổ Chức Thương Mại Thế Giới, Hà Nội phải được sự gật đầu của tất cả mọi thành viên của tổ chức này. Bất cứ một thành viên WTO nào lắc đầu là tất cả các sự thỏa thuận khác đều coi như kẹt. Cuối tuần trước, Christopher Hill, phụ tá Bộ Trưởng Ngoại Giao Mỹ, nói ở Hà Nội rằng Hoa Thịnh Ðốn muốn thấy các công ty Mỹ hoạt động tại Việt Nam trên một sân chơi bình đẳng cũng như hàng hóa từ Việt Nam xuất cảng sang Mỹ được cư xử bình đẳng.

Hàng hóa từ Việt Nam xuất cảng sang Mỹ đã gia tăng gấp 6 lần kể từ khi thương ước song phương có hiệu lực từ 2001, mà thâm thủng mậu dịch về phía Mỹ năm nay lên hơn $5 tỉ USD.

“Cả hai bên đều mong mỏi cuộc đàm phán kết thúc thành công.” Ông Hill nói như thế trong cuộc họp báo ở Hà Nội hôm Thứ Sáu 13 Tháng Giêng 2006 và nhấn mạnh rằng kết quả đàm phán phải công bằng cho cả hai. “Chúng tôi cần đệ trình thỏa thuận này ở thượng viện để xin thông qua. Chúng tôi phải chứng minh với quốc hội rằng bản thỏa thuận cũng phục vụ cho quyền lợi của Hoa Kỳ.” (N.T.)

In bài này