ÐÀI
BẮC 08-01 (TH).- Một số công ty Ðài Loan đầu tư sản xuất ở Việt Nam
tính bỏ chạy vì sợ khuynh hướng đình công đòi tăng lương sẽ còn tái
diễn trong tương lai, báo chí Ðài Loan nói như thế và được thông tấn xã
DPI tường thuật hôm Chủ nhật 8 Tháng Giêng 2005.
“Sau
làn sóng đình công, những nhà đầu tư Ðài Loan đối diện với chi phí sản
xuất cao vì lương công nhân bắt buộc phải tăng trong khi bầu khí đầu tư
cũng thay đổi. Một số nhà đầu tư Ðài Loan đang nghiêm chỉnh tính đến
chuyện bỏ chạy khỏi Việt Nam.” Tờ Trung Hoa thời báo viết như thế.
Lối
18,000 công nhân tại công ty sản xuất giày Freetrend Shoe Co. ở Sài Gòn
đình công từ ngày 28 Tháng Mười Hai 2005 đòi tăng lương. Một số công
nhân còn đập phá cửa kính cũng như phá hoại dụng cụ máy móc trong
xưởng. Cuộc đình công này đã kéo theo những cuộc đình công khác ở cả
Sài Gòn và Bình Dương.
Dù
nhà cầm quyền Hà Nội nói rằng không chấp nhận cho đình công nhưng ngày
Thứ Năm 5 Tháng Giêng 2006 vừa qua, Phan Văn Khải, thủ tướng Cộng Sản
Việt Nam, đã chấp thuận đề nghị của Bộ Lao Ðộng và buộc những công ty
có vốn đầu tư nước ngoài tăng lương tối thiểu lên thêm 40%.
“Cho
đến ngày Thứ Bảy 7 Tháng Giêng 2006, phần lớn những cuộc đình công đã
chấm dứt nhưng vẫn còn từ 40 đến 50 công ty vốn đầu tư Ðài Loan ở khu
kỹ nghệ Sóng Thần của tỉnh Bình Dương tiếp tục đình công.” Báo Trung
Hoa Thời Báo cho hay.
“Cảnh
sát đã bắt giữ khoảng 100 người công nhân đình công ở hai công ty vốn
Ðài Loan trong tỉnh Bình Dương. Nhà cầm quyền địa phương cam kết sẽ
không còn chuyện đình công nào khác nữa, nhưng nhiều nhà đầu tư Ðài
Loan sợ rằng đình công sẽ trở thành phong trào trong tương lai.” Tờ
Thống Nhất Nhật Báo viết.
Tính
tới cuối Tháng Tám năm 2005, Ðài Loan xếp đầu bảng trong số những nước
đầu cư nhiều nhất vào Việt Nam với 1,363 dự án và tổng số vốn đầu tư
lên đến $7.6 tỉ USD. Singapore đứng hạng nhì với vốn đầu tư $7.4 tỉ
USD. Hạng ba là Nhật Bản với $5.9 tỉ USD, theo những con số thống kê
của Bộ Kế Hoạch và Ðầu Tư Hà Nội.
Theo
thông báo của nhà cầm quyền Hà Nội, lương tối thiểu tại những công ty
vốn đầu tư ngoại quốc lên thành $710,000 đồng ($44.70 USD) tới 870,000
đồng ($54.80 USD) tùy theo địa điểm xí nghiệp đặt tại những vùng nông
thôn hay thành thị. Mức lương mới sẽ bắt đầu áp dụng từ đầu Tháng Hai.
Mức lương công nhân tại những xí nghiệp đầu tư hoàn toàn từ ngoại quốc
hay liên doanh hiện nay là từ 556,000 đồng ($35 USD) đến 695,000 đồng
($43.75 USD).
Hơn
50,000 công nhân tham dự gần 20 cuộc đình công tại hàng chục công ty mà
phần lớn là vốn Ðài Loan đã tham dự những cuộc biểu tình đòi tăng lương
ở Sài Gòn, Bình Dương, Ðồng Nai.
Ngày
Thứ Sáu 6 Tháng Giêng 2006, Lê Trung Nghĩa, chủ tịch Công Ðoàn Các Khu
Chế Xuất Sài Gòn, nói với báo điện tử VNExpress rằng: “Ðiều kiện làm
việc chưa tốt, tiền lương thấp khiến công nhân ở nhiều doanh nghiệp
nước ngoài suy sụp và khi có tác động bất kỳ, họ dễ đình công.” Còn Cù
Thị Hậu, chủ tịch Tổng Liên Ðoàn Lao Ðộng thì đổ tội cho “yếu kém của
công đoàn cơ sở” nên mới có đình công.
Nhiều vụ đình công xảy ra trong những năm qua với những lời tố cáo sự bóc lột sức lao động quá mức của những chủ ngoại quốc trong khi điều kiện làm việc thì khắt khe như chế độ nô lệ. Một điều ngạc nhiên là nhà cầm quyền Hà Nội đưa ra nghị định buộc những xí nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài tăng lương tối thiểu lên 40% nhưng lại không đả động gì đến chuyện tăng lương tối thiểu cho công nhân tại những xí nghiệp quốc doanh hiện chỉ có $350,000 đồng (hay khoảng $22 đô la).