HÀ
NỘI 13-01 (TH).- Việt Nam có thể gia nhập Tổ Chức Thương Mại Thế Giới
(WTO) vào cuối năm nay, theo lời Christopher Hill, phụ tá bộ trưởng Bộ
Ngoại Giao Mỹ đặc trách Ðông Á Châu Thái Bình Dương, nói trong cuộc họp
báo ở Hà Nội hôm Thứ Sáu 13 Tháng Giêng 2006.
Lời
tuyên bố của ông Hill đưa ra trước khi có phái đoàn của Bộ Ngoại Thương
Hoa Kỳ đến Việt Nam để thảo luận, từ 16-18 Tháng Giêng 2006, các điều
kiện còn sót lại để Việt Nam gia nhập WTO.
“Tất
cả hai bên đều muốn các cuộc thương thuyết này thành công để đến cuối
năm Việt Nam gia nhập được WTO”. Ông Hill nói như thế trong cuộc họp
báo sau khi đã gặp một số viên chức Hà Nội.
Vào
được WTO hay không hoàn toàn tùy thuộc vào sự thành công của các cuộc
thương thuyết với Hoa Kỳ. Năm ngoái Hà Nội đã đặt mục tiêu gia nhập
được tổ chức này vào cuối năm nhưng rồi không thành vì không thỏa thuận
được với Mỹ trên nhiều mặt. Tức tối vì các điều kiện cho là khó, viên
chức Hà Nội từng mượn báo chí trong nước đả kích Mỹ là “khó chơi”. Viên
chức ngoại giao Mỹ thì vạch ra rằng Hà Nội không thi hành các điều hai
bên đã cam kết khi ký bản thỏa ước thương mại song phương từ năm 2000,
điển hình là nạn sao chép chương trình điện toán, phim ảnh vẫn được nhà
cầm quyền Hà Nội thả lỏng.
Hôm
Thứ Năm, phát ngôn viên ngoại giao Cộng Sản Việt Nam Lê Dũng nói trong
cuộc họp báo ở Hà Nội rằng hai bên đã thu hẹp khoảng cách rất nhiều sau
9 vòng đàm phán. Tuy nhiên vẫn còn dị biệt quan điểm về mở cửa (cho Mỹ
đầu tư) các lãnh vực dịch vụ, ngân hàng, viễn thông.
Ông
Hill nói rằng nếu đạt được thỏa thuận với Mỹ về WTO sẽ đem lại lợi ích
vô cùng lớn lao cho Việt Nam vì xuất cảng sẽ nhiều hơn nhập cảng tới
bốn hay năm lần. Dịp này ông nói rằng ông cũng thảo luận với các viên
chức Hà Nội để phát triển thêm thương mại hai chiều cũng như các cách
để hợp tác sâu rộng hơn trong công cuộc chống bệnh HIV/AIDS.
Ông
cũng nói thêm rằng vài tháng nữa ông sẽ còn quay lại Việt Nam để chuẩn
bị cho chuyến thăm viếng của Tổng Thống Bush nhân dịp ông đến đó dự
Diễn Ðàn Kinh Tế Á Châu Thái Bình Dương vào Tháng Mười Một mà việt Nam
là nước tổ chức lần này.
Một
trong những điều kiện chính để Việt Nam có thể gia nhập WTO là phải
được Mỹ cấp cho quy chế “mậu dịch bình thường vĩnh viễn” (PNTR).
Một
nhà quan sát chính trị ngoại quốc ở Hà Nội nhận định ngày hôm qua rằng
nếu Việt Nam không hoàn tất được các cuộc thương thuyết với Mỹ nội
trong vòng một hai tháng thì khó lòng được thu nhận vào WTO năm nay. Lý
do, nửa năm sau của 2006, Quốc Hội Mỹ rất bận rộn với các cuộc tranh cử
nên không sắp xếp chuyện thương mại, thảo luận quy chế PNTR cho Việt
Nam là chuyện thứ yếu đối với họ.
Mặt
khác, theo sự tường thuật của hãng thông tấn Cộng Sản Việt Nam, Vũ
Khoan, phó thủ tướng Hà Nội, nói với ông Hill rằng “hai bên cần tiếp
tục tăng cường đối thoại giải quyết những vấn đề còn khác biệt, kể cả
việc đưa Việt Nam ra khỏi danh sách các nước cần đặc biệt quan tâm về
tôn giáo.”
Hồi
Tháng Mười Một năm 2005, Bộ Ngoại Giao Hoa Kỳ phổ biến bản phúc trình
tình hình tự do tôn giáo thế giới vẫn giữ tên Việt Nam trong danh sách
các nước “cần quan tâm đặc biệt” vì các cuộc đàn áp tôn giáo trong nước
vẫn diễn ra gay gắt, ngược với những lời tuyên bố bề mặt là tôn trọng
tự do tôn giáo của người dân.
Các lãnh tụ cao cấp của giáo hội Phật Giáo Việt Nam Thống Nhất vẫn bị quản chế, giáo hội Phật Giáo Hòa Hảo vẫn bị đàn áp dã man, một số linh mục Công Giáo đòi tự do tôn giáo và nhân quyền vẫn bị quản chế. Ðặc biệt, các cuộc đàn áp nhắm vào các hội thánh Tin Lành, được nhà nước công nhận hay không, vẫn diễn ra hàng ngày trên cả nước. Nhiều đơn thư tố cáo, kêu cứu gửi tới nhà cầm quyền trung ương Hà Nội cũng như các chính phủ, các tổ chức bảo vệ nhân quyền quốc tế với hình ảnh dẫn chứng cụ thể chứng tỏ chính sách hai mặt về tôn giáo của nhà cầm quyền Hà Nội.