HÀ NỘI 26-01 (TH).- Vũ Khoan, phó thủ tướng Cộng Sản Việt Nam, ám chỉ cho biết hôm Thứ Tư 25 Tháng Giêng 2006 là ông ta có thể nhận cái ghế thủ tướng nếu được đề nghị khi đại hội đảng nhóm trong năm nay. Ðiều này cho người ta suy đoán là ông ta đang vận động ở hậu trường để được tiến cử.

“Ðiều đó (được cử làm thủ tướng) tùy thuộc vào quốc hội, không phải chúng tôi.” Khoan nói như vậy hôm Thứ Tư bên lề buổi lễ ra mắt “Ủy Ban Quốc Gia (tổ chức) APEC” ở Hà Nội mà ông ta được cắt đặt làm chủ tịch ủy ban.

Nhưng khi được hỏi về các lời đồn rằng ông có thể từ chối khi được đề cử thì ông ta lại nói “Không! Không!”

Quốc Hội Cộng Sản Việt Nam xưa nay được hiểu chỉ là cơ chế bù nhìn, luôn luôn biểu quyết thông qua các quyết định của Bộ Chính Trị cho ra vẻ dân chủ hình thức. Vũ Khoan nói thêm rằng “bây giờ còn quá sớm để đề cập chuyện này. Chúng tôi còn mấy tháng nữa mới tới đại hội đảng.”

Lời nói nước đôi của Khoan, theo giới theo dõi tình hình chính trị Việt Nam, có thể hiểu như ông ta đang vận động ngầm để leo lên làm thủ tướng.

“Tôi cho lời tuyên bố như thế rất đáng để ý. Ông ta có thể trả lời là không, tôi sắp nghỉ hưu nhưng đã không trả lời như vậy.” Carl Thayer, chuyên viên về Việt Nam của Học Viện Quốc Phòng Hoàng Gia Úc, đưa ra nhận xét.

Vào giai đoạn này, các tin tức xì ra ngoài cho biết một số kẻ vận động trong nội bộ trung ương Ðảng để chui vào Bộ Chính Trị hoặc nắm giữ các chức vụ them chốt trong Bộ Chính Trị hoặc trong chính phủ. Cách đây một tuần lễ, dựa vào các tin tức từ Hà Nội, ông Bùi Tín việc tìm ra người làm thủ tướng “khá gay go”. Một số người trước nay hay được nhắc nhở thay thế cho Phan Văn Khải (về hưu) như Nguyễn Minh Triết và Nguyễn Tấn Dũng.

Ông Trần Ðình Hỷ, một cán bộ cao cấp ngành văn hóa thông tin Cộng Sản Việt Nam nay đã nghỉ hưu, nói rằng Bộ Chính Trị còn 6 người muốn ở lại và tái ứng cử là Nông Ðức Mạnh (tổng bí thư), Nguyễn Tấn Dũng (phó thủ tướng), Trương Tấn Sang, Lê Hồng Anh (bộ trưởng Bộ Công An), Nguyễn Minh Triết (thành ủy Sài Gòn), Nguyễn Phú Trọng (thành ủy Hà Nội) và Trần Ðình Hoan (trưởng Ban Tổ Chức Trung Ương). Còn trung ương Ðảng sẽ được nâng lên 165 người từ nhiệm kỳ tới, hiện có khoảng 200 người đã được “giới thiệu đề cử” gồm gần 100 người mới và 100 người cũ.

Theo tin tức, những người nào ở trung ương Ðảng hay Bộ Chính Trị quá 65 tuổi thì phải về hưu. Nhưng ông Thayer nhận định rằng các đại biểu tham gia đại hội Ðảng sắp tới có thể chấp nhận “ngoại lệ”. Nông Ðức Mạnh năm nay đã 67 tuổi, còn Vũ Khoan thì đã 70 tuổi, đều đã quá tuổi phải về hưu.

Một số người cho rằng tuổi của Vũ Khoan đã quá già để làm thủ tướng. Trước đây, ông ta được nghe nói không muốn làm thủ tướng mà chỉ muốn nghỉ hưu. Nay những lời lấp lửng ngắn ngủi ở Hà Nội làm người ta có cảm tưởng là ông ta có ý không những muốn ngồi lại mà lại còn muốn hơn.

Theo hãng thông tấn Ðức DPA, lâu nay, Nguyễn Tấn Dũng, phó thủ tướng thường trực của chế độ Hà Nội và được mô tả là thân Trung Cộng, đang vận động ráo riết để thay thế Phan Văn Khải. Dũng được sự hậu thuẫn của cánh công an trong trung ương Ðảng vì xuất thân từ ngành này.

Trong khi Vũ Khoan được biết nhiều ở ngoại quốc và được khen ngợi, nhưng ở trong nước, người ta không rõ ông ta được bao nhiêu hậu thuẫn.

Ðến năm 2007, Cộng Sản Việt Nam mới tổ chức bầu cử quốc hội mà vào dịp đó, thành phần chính phủ và nhà nước mới chính thức được cắt đặt. Nhưng theo thông lệ của một đảng Cộng Sản độc tài toàn trị, Bộ Chính Trị Hà Nội sẽ chọn người và “đề nghị” để quốc hội biểu quyết thông qua, bọc một lớp sơn dân chủ giả hiệu phía ngoài.

Hai mươi năm trước, Ðại Hội Ðảng Cộng Sản Việt Nam lần thứ 7 thông qua nghị quyết “đổi mới” để rũ bỏ dần guồng máy kinh tế bao cấp, tập trung chỉ huy làm dân chúng đói khổ rã rời, nhờ đó mức nghèo khó giảm được phân nửa. Nhưng nhiều chuyên viên phân tích quốc tế cho rằng đại hội đảng không còn nhiều uy thế như trước kia.

DPA viện dẫn ý kiến của Martin Gainsborough, chuyên viên các vấn đề Việt Nam của đại học Bristol, Anh Quốc, nhận định thời gian gần đây là các kỳ họp đảng cấp cao không đủ khả năng đưa ra các định hướng để thay đổi toàn bộ mà chỉ là các phản ứng để thích ứng từng phần với tình hình kinh tế mới (các đòi hỏi phải thay đổi luật pháp để hội nhập kinh tế ở khu vực và thế giới) do hoàn cảnh thực tế đòi hỏi.

“Quyết định gia nhập Tổ Chức Thương Mại Thế Giới (WTO) hiện nay chỉ dẫn cho các chính sách kinh tế của nhà nước Cộng Sản Việt Nam hơn là đại hội đảng.” Ông nói. Gainsborough còn cho là ông không chú ý đến chuyện thay đổi lãnh tụ ở Hà Nội vì chức vụ thủ tướng chẳng có bao nhiêu quyền hành trong một hệ thống chính trị dựa vào sự thỏa thuận (của Bộ Chính Trị)”.

In bài này